Морфология › чыйыр
чыйыр
Категория падежа Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| Именительный | чыйыр | чыйырлар |
| Родительный | чыйырдын | чыйырлардын |
| Дательный | чыйырга | чыйырларга |
| Винительный | чыйырды | чыйырларды |
| Местный | чыйырда | чыйырларда |
| Исходный | чыйырдан | чыйырлардан |
Категория принадлежности Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| я | чыйырым | чыйырларым |
| ты | чыйырың | чыйырларың |
| Вы | чыйырыңыз | чыйырларыңыз |
| он, она | чыйыры | чыйырлары |
| мы | чыйырыбыз | чыйырларыбыз |
| вы | чыйырыңар | чыйырларыңар |
| Вы (мн.) | чыйырыңыздар | чыйырларыңыздар |
| они | чыйыры | чыйырлары |
| общая принадлежность (-ныкы) | чыйырдыкы | чыйырлардыкы |
Склонение с аффиксами принадлежности
Правило| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | чыйырым | чыйырың | чыйырыңыз | чыйыры | чыйырыбыз | чыйырыңар | чыйырыңыздар | чыйыры |
| Родительный | чыйырымдын / чыйырымын | чыйырыңдын / чыйырыңын | чыйырыңыздын | чыйырынын | чыйырыбыздын | чыйырыңардын | чыйырыңыздардын | чыйырынын |
| Дательный | чыйырыма | чыйырыңа | чыйырыңызга | чыйырына | чыйырыбызга | чыйырыңарга | чыйырыңыздарга | чыйырына |
| Винительный | чыйырымды / чыйырымы | чыйырыңды / чыйырыңы | чыйырыңызды | чыйырын | чыйырыбызды | чыйырыңарды | чыйырыңыздарды | чыйырын |
| Местный | чыйырымда | чыйырыңда | чыйырыңызда | чыйырында | чыйырыбызда | чыйырыңарда | чыйырыңыздарда | чыйырында |
| Исходный | чыйырымдан / чыйырыман | чыйырыңдан / чыйырыңан | чыйырыңыздан | чыйырынан | чыйырыбыздан | чыйырыңардан | чыйырыңыздардан | чыйырынан |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | чыйырларым | чыйырларың | чыйырларыңыз | чыйырлары | чыйырларыбыз | чыйырларыңар | чыйырларыңыздар | чыйырлары |
| Родительный | чыйырларымдын / чыйырларымын | чыйырларыңдын / чыйырларыңын | чыйырларыңыздын | чыйырларынын | чыйырларыбыздын | чыйырларыңардын | чыйырларыңыздардын | чыйырларынын |
| Дательный | чыйырларыма | чыйырларыңа | чыйырларыңызга | чыйырларына | чыйырларыбызга | чыйырларыңарга | чыйырларыңыздарга | чыйырларына |
| Винительный | чыйырларымды / чыйырларымы | чыйырларыңды / чыйырларыңы | чыйырларыңызды | чыйырларын | чыйырларыбызды | чыйырларыңарды | чыйырларыңыздарды | чыйырларын |
| Местный | чыйырларымда | чыйырларыңда | чыйырларыңызда | чыйырларында | чыйырларыбызда | чыйырларыңарда | чыйырларыңыздарда | чыйырларында |
| Исходный | чыйырларымдан / чыйырларыман | чыйырларыңдан / чыйырларыңан | чыйырларыңыздан | чыйырларынан | чыйырларыбыздан | чыйырларыңардан | чыйырларыңыздардан | чыйырларынан |
Личные окончания (жакталыш) существительных
Правило| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| 1е лицо | чыйырмын | чыйырбыз |
| 2е лицо | чыйырсың | чыйырсыңар |
| 2е лицо (веж.форма) | чыйырсыз | чыйырсыздар |
| местный · 1е лицо | чыйырдамын | чыйырдабыз |
| местный · 2е лицо | чыйырдасың | чыйырдасыңар |
| местный · 2е лицо (веж.форма) | чыйырдасыз | чыйырдасыздар |
| исходный · 1е лицо | чыйырданмын | чыйырданбыз |
| исходный · 2е лицо | чыйырдансың | чыйырдансыңар |
| исходный · 2е лицо (веж.форма) | чыйырдансыз | чыйырдансыздар |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
чыйыр-
Спряжение глагола Правило
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Будущее определенное время | чыйырамын / чыйырам | чыйырасың | чыйырасыз | чыйырат | чыйырабыз | чыйырасыңар | чыйырасыздар | чыйырышат / чыйырат |
| Прошедшее определенное время | чыйырдым | чыйырдың | чыйырдыңыз | чыйырды | чыйырдык | чыйырдыңар | чыйырдыңыздар | чыйырды / чыйырышты |
| Прошедщее неопределенное время | чыйырганмын / чыйыргамын / чыйыргам | чыйыргансың | чыйыргансыз | чыйырган | чыйырганбыз | чыйыргансыңар | чыйыргансыздар | чыйырган |
| Прошедшее субъективное время | чыйырыптырмын / чыйырыпмын | чыйырыптырсың / чыйырыпсың | чыйырыптырсыз / чыйырыпсыз | чыйырыптыр | чыйырыптырбыз / чыйырыппыз | чыйырыптырсыңар / чыйырыпсыңар | чыйырыптырсыздар / чыйырыпсыздар | чыйырышыптыр / чыйырыптыр |
| Прошедшее длительное | чыйырчумун | чыйырчусуң | чыйырчусуз | чыйырчу | чыйырчубуз | чыйырчусуңар | чыйырчусуздар | чыйырчу |
| Неопределенное будущее время | чыйырармын | чыйырарсың | чыйырарсыз | чыйырар | чыйырарбыз | чыйырарсыңар | чыйырарсыздар | чыйырар |
| Условное наклонение | чыйырсам | чыйырсаң | чыйырсаңыз | чыйырса | чыйырсак | чыйырсаңар | чыйырсаңыздар | чыйырышса / чыйырса |
| Желательное наклонение | чыйыргым | чыйыргың | чыйыргыңыз | чыйыргысы | чыйыргыбыз | чыйыргыңар | чыйыргыңыздар | чыйыргысы |
| Повелительное наклонение | чыйырайын | чыйыр | чыйырыңыз | чыйырсын | чыйыралы | чыйыргыла | чыйырыңыздар | чыйырсын |
| Наклонение намерения | чыйырмакчымын / чыйырмакмын | чыйырмакчысың / чыйырмаксың | чыйырмакчысыз / чыйырмаксыз | чыйырмакчы / чыйырмак | чыйырмакчыбыз / чыйырмакпыз | чыйырмакчысыңар / чыйырмаксыңар | чыйырмакчысыздар / чыйырмаксыздар | чыйырмакчы / чыйырмак |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Будущее определенное время | чыйырбаймын / чыйырбайм | чыйырбайсың | чыйырбайсыз | чыйырбайт | чыйырбайбыз | чыйырбайсыңар | чыйырбайсыздар | чыйырышпайт / чыйырбайт |
| Прошедшее определенное время | чыйырбадым | чыйырбадың | чыйырбадыңыз | чыйырбады | чыйырбадык | чыйырбадыңар | чыйырбадыңыздар | чыйырышпады / чыйырбады |
| Прошедщее неопределенное время | чыйырбаганмын | чыйырбагансың | чыйырбагансыз | чыйырбаган | чыйырбаганбыз | чыйырбагансыңар | чыйырбагансыздар | чыйырбаган |
| Прошедшее субъективное время | чыйырбаптырмын | чыйырбаптырсың | чыйырбаптырсыз | чыйырбаптыр | чыйырбаптырбыз | чыйырбаптырсыңар | чыйырбаптырсыздар | чыйырбаптыр |
| Неопределенное будущее время | чыйырбасмын | чыйырбассың | чыйырбассыз | чыйырбас | чыйырбаспыз | — | — | чыйырбас |
| Условное наклонение | чыйырбасам | чыйырбасаң | чыйырбасаңыз | чыйырбаса | чыйырбасак | чыйырбасаңар | чыйырбасаңыздар | чыйырышпаса / чыйырбаса |
| Повелительное наклонение | чыйырбайын | чыйырба | чыйырбаңыз | чыйырбасын | чыйырбайлы | чыйырбагыла | чыйырбаңыздар | чыйырбасын |
Отглагольное существительное Правило
| Форма | |
|---|---|
| -уу | чыйыруу |
| -ыш | чыйырыш |
| -мак | чыйырмак |
| -май | чыйырмай |
| -баш | чыйырбаш |
Причастие Правило
| Форма | |
|---|---|
| -ган | чыйырган |
| -ар | чыйырар |
| -бас | чыйырбас |
| -уучу | чыйыруучу |
| -чу | чыйырчу |
Деепричастие Правило
| Форма | |
|---|---|
| -а, -й | чыйыра |
| -ып | чыйырып |
| -ганы | чыйырганы |
| -ганча | чыйырганча |
| -гыча | чыйыргыча |
| -майынча | чыйырмайынча |