Морфология › дал
дал
Категория падежа Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| Именительный | дал | далдар |
| Родительный | далдын | далдардын |
| Дательный | далга | далдарга |
| Винительный | далды | далдарды |
| Местный | далда | далдарда |
| Исходный | далдан | далдардан |
Категория принадлежности Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| я | далым | далдарым |
| ты | далың | далдарың |
| Вы | далыңыз | далдарыңыз |
| он, она | далы | далдары |
| мы | далыбыз | далдарыбыз |
| вы | далыңар | далдарыңар |
| Вы (мн.) | далыңыздар | далдарыңыздар |
| они | далы | далдары |
| общая принадлежность (-ныкы) | далдыкы | далдардыкы |
Склонение с аффиксами принадлежности
Правило| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | далым | далың | далыңыз | далы | далыбыз | далыңар | далыңыздар | далы |
| Родительный | далымдын / далымын | далыңдын / далыңын | далыңыздын | далынын | далыбыздын | далыңардын | далыңыздардын | далынын |
| Дательный | далыма | далыңа | далыңызга | далына | далыбызга | далыңарга | далыңыздарга | далына |
| Винительный | далымды / далымы | далыңды / далыңы | далыңызды | далын | далыбызды | далыңарды | далыңыздарды | далын |
| Местный | далымда | далыңда | далыңызда | далында | далыбызда | далыңарда | далыңыздарда | далында |
| Исходный | далымдан / далыман | далыңдан / далыңан | далыңыздан | далынан | далыбыздан | далыңардан | далыңыздардан | далынан |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | далдарым | далдарың | далдарыңыз | далдары | далдарыбыз | далдарыңар | далдарыңыздар | далдары |
| Родительный | далдарымдын / далдарымын | далдарыңдын / далдарыңын | далдарыңыздын | далдарынын | далдарыбыздын | далдарыңардын | далдарыңыздардын | далдарынын |
| Дательный | далдарыма | далдарыңа | далдарыңызга | далдарына | далдарыбызга | далдарыңарга | далдарыңыздарга | далдарына |
| Винительный | далдарымды / далдарымы | далдарыңды / далдарыңы | далдарыңызды | далдарын | далдарыбызды | далдарыңарды | далдарыңыздарды | далдарын |
| Местный | далдарымда | далдарыңда | далдарыңызда | далдарында | далдарыбызда | далдарыңарда | далдарыңыздарда | далдарында |
| Исходный | далдарымдан / далдарыман | далдарыңдан / далдарыңан | далдарыңыздан | далдарынан | далдарыбыздан | далдарыңардан | далдарыңыздардан | далдарынан |
Личные окончания (жакталыш) существительных
Правило| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| 1е лицо | далмын | далбыз |
| 2е лицо | далсың | далсыңар |
| 2е лицо (веж.форма) | далсыз | далсыздар |
| местный · 1е лицо | далдамын | далдабыз |
| местный · 2е лицо | далдасың | далдасыңар |
| местный · 2е лицо (веж.форма) | далдасыз | далдасыздар |
| исходный · 1е лицо | далданмын | далданбыз |
| исходный · 2е лицо | далдансың | далдансыңар |
| исходный · 2е лицо (веж.форма) | далдансыз | далдансыздар |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
Категория падежа Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| Именительный | дал | далдар |
| Родительный | далдын | далдардын |
| Дательный | далга | далдарга |
| Винительный | далды | далдарды |
| Местный | далда | далдарда |
| Исходный | далдан | далдардан |
Демек, ал зат атоочко гана эмес, заттык мааниде колдонулган учурда сын атоочко да, сан атоочко да, ат атоочко да, кыймыл атоочко да, атоочтуктарга да тиешелүү категория болуп эсептелет.
Категория принадлежности Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| я | далым | далдарым |
| ты | далың | далдарың |
| Вы | далыңыз | далдарыңыз |
| он, она | далы | далдары |
| мы | далыбыз | далдарыбыз |
| вы | далыңар | далдарыңар |
| Вы (мн.) | далыңыздар | далдарыңыздар |
| они | далы | далдары |
| общая принадлежность (-ныкы) | далдыкы | далдардыкы |
Склонение с аффиксами принадлежности
Правило| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | далым | далың | далыңыз | далы | далыбыз | далыңар | далыңыздар | далы |
| Родительный | далымдын / далымын | далыңдын / далыңын | далыңыздын | далынын | далыбыздын | далыңардын | далыңыздардын | далынын |
| Дательный | далыма | далыңа | далыңызга | далына | далыбызга | далыңарга | далыңыздарга | далына |
| Винительный | далымды / далымы | далыңды / далыңы | далыңызды | далын | далыбызды | далыңарды | далыңыздарды | далын |
| Местный | далымда | далыңда | далыңызда | далында | далыбызда | далыңарда | далыңыздарда | далында |
| Исходный | далымдан / далыман | далыңдан / далыңан | далыңыздан | далынан | далыбыздан | далыңардан | далыңыздардан | далынан |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | далдарым | далдарың | далдарыңыз | далдары | далдарыбыз | далдарыңар | далдарыңыздар | далдары |
| Родительный | далдарымдын / далдарымын | далдарыңдын / далдарыңын | далдарыңыздын | далдарынын | далдарыбыздын | далдарыңардын | далдарыңыздардын | далдарынын |
| Дательный | далдарыма | далдарыңа | далдарыңызга | далдарына | далдарыбызга | далдарыңарга | далдарыңыздарга | далдарына |
| Винительный | далдарымды / далдарымы | далдарыңды / далдарыңы | далдарыңызды | далдарын | далдарыбызды | далдарыңарды | далдарыңыздарды | далдарын |
| Местный | далдарымда | далдарыңда | далдарыңызда | далдарында | далдарыбызда | далдарыңарда | далдарыңыздарда | далдарында |
| Исходный | далдарымдан / далдарыман | далдарыңдан / далдарыңан | далдарыңыздан | далдарынан | далдарыбыздан | далдарыңардан | далдарыңыздардан | далдарынан |
Личные окончания (жакталыш) существительных
Правило| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| 1е лицо | далмын | далбыз |
| 2е лицо | далсың | далсыңар |
| 2е лицо (веж.форма) | далсыз | далсыздар |
| местный · 1е лицо | далдамын | далдабыз |
| местный · 2е лицо | далдасың | далдасыңар |
| местный · 2е лицо (веж.форма) | далдасыз | далдасыздар |
| исходный · 1е лицо | далданмын | далданбыз |
| исходный · 2е лицо | далдансың | далдансыңар |
| исходный · 2е лицо (веж.форма) | далдансыз | далдансыздар |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
Степени сравнения Правило
| Степень | |
|---|---|
| Сравнительная степень | далыраак |