Морфология › далай
далай
Категория падежа Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| Именительный | далай | далайлар |
| Родительный | далайдын | далайлардын |
| Дательный | далайга | далайларга |
| Винительный | далайды | далайларды |
| Местный | далайда | далайларда |
| Исходный | далайдан | далайлардан |
Категория принадлежности Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| я | далайым | далайларым |
| ты | далайың | далайларың |
| Вы | далайыңыз | далайларыңыз |
| он, она | далайы | далайлары |
| мы | далайыбыз | далайларыбыз |
| вы | далайыңар | далайларыңар |
| Вы (мн.) | далайыңыздар | далайларыңыздар |
| они | далайы | далайлары |
| общая принадлежность (-ныкы) | далайдыкы | далайлардыкы |
Склонение с аффиксами принадлежности
Правило| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | далайым | далайың | далайыңыз | далайы | далайыбыз | далайыңар | далайыңыздар | далайы |
| Родительный | далайымдын / далайымын | далайыңдын / далайыңын | далайыңыздын | далайынын | далайыбыздын | далайыңардын | далайыңыздардын | далайынын |
| Дательный | далайыма | далайыңа | далайыңызга | далайына | далайыбызга | далайыңарга | далайыңыздарга | далайына |
| Винительный | далайымды / далайымы | далайыңды / далайыңы | далайыңызды | далайын | далайыбызды | далайыңарды | далайыңыздарды | далайын |
| Местный | далайымда | далайыңда | далайыңызда | далайында | далайыбызда | далайыңарда | далайыңыздарда | далайында |
| Исходный | далайымдан / далайыман | далайыңдан / далайыңан | далайыңыздан | далайынан | далайыбыздан | далайыңардан | далайыңыздардан | далайынан |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | далайларым | далайларың | далайларыңыз | далайлары | далайларыбыз | далайларыңар | далайларыңыздар | далайлары |
| Родительный | далайларымдын / далайларымын | далайларыңдын / далайларыңын | далайларыңыздын | далайларынын | далайларыбыздын | далайларыңардын | далайларыңыздардын | далайларынын |
| Дательный | далайларыма | далайларыңа | далайларыңызга | далайларына | далайларыбызга | далайларыңарга | далайларыңыздарга | далайларына |
| Винительный | далайларымды / далайларымы | далайларыңды / далайларыңы | далайларыңызды | далайларын | далайларыбызды | далайларыңарды | далайларыңыздарды | далайларын |
| Местный | далайларымда | далайларыңда | далайларыңызда | далайларында | далайларыбызда | далайларыңарда | далайларыңыздарда | далайларында |
| Исходный | далайларымдан / далайларыман | далайларыңдан / далайларыңан | далайларыңыздан | далайларынан | далайларыбыздан | далайларыңардан | далайларыңыздардан | далайларынан |
Личные окончания (жакталыш) существительных
Правило| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| 1е лицо | далаймын | далайбыз |
| 2е лицо | далайсың | далайсыңар |
| 2е лицо (веж.форма) | далайсыз | далайсыздар |
| местный · 1е лицо | далайдамын | далайдабыз |
| местный · 2е лицо | далайдасың | далайдасыңар |
| местный · 2е лицо (веж.форма) | далайдасыз | далайдасыздар |
| исходный · 1е лицо | далайданмын | далайданбыз |
| исходный · 2е лицо | далайдансың | далайдансыңар |
| исходный · 2е лицо (веж.форма) | далайдансыз | далайдансыздар |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
Категория падежа Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| Именительный | далай | далайлар |
| Родительный | далайдын | далайлардын |
| Дательный | далайга | далайларга |
| Винительный | далайды | далайларды |
| Местный | далайда | далайларда |
| Исходный | далайдан | далайлардан |
Демек, ал зат атоочко гана эмес, заттык мааниде колдонулган учурда сын атоочко да, сан атоочко да, ат атоочко да, кыймыл атоочко да, атоочтуктарга да тиешелүү категория болуп эсептелет.
Категория принадлежности Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| я | далайым | далайларым |
| ты | далайың | далайларың |
| Вы | далайыңыз | далайларыңыз |
| он, она | далайы | далайлары |
| мы | далайыбыз | далайларыбыз |
| вы | далайыңар | далайларыңар |
| Вы (мн.) | далайыңыздар | далайларыңыздар |
| они | далайы | далайлары |
| общая принадлежность (-ныкы) | далайдыкы | далайлардыкы |
Склонение с аффиксами принадлежности
Правило| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | далайым | далайың | далайыңыз | далайы | далайыбыз | далайыңар | далайыңыздар | далайы |
| Родительный | далайымдын / далайымын | далайыңдын / далайыңын | далайыңыздын | далайынын | далайыбыздын | далайыңардын | далайыңыздардын | далайынын |
| Дательный | далайыма | далайыңа | далайыңызга | далайына | далайыбызга | далайыңарга | далайыңыздарга | далайына |
| Винительный | далайымды / далайымы | далайыңды / далайыңы | далайыңызды | далайын | далайыбызды | далайыңарды | далайыңыздарды | далайын |
| Местный | далайымда | далайыңда | далайыңызда | далайында | далайыбызда | далайыңарда | далайыңыздарда | далайында |
| Исходный | далайымдан / далайыман | далайыңдан / далайыңан | далайыңыздан | далайынан | далайыбыздан | далайыңардан | далайыңыздардан | далайынан |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | далайларым | далайларың | далайларыңыз | далайлары | далайларыбыз | далайларыңар | далайларыңыздар | далайлары |
| Родительный | далайларымдын / далайларымын | далайларыңдын / далайларыңын | далайларыңыздын | далайларынын | далайларыбыздын | далайларыңардын | далайларыңыздардын | далайларынын |
| Дательный | далайларыма | далайларыңа | далайларыңызга | далайларына | далайларыбызга | далайларыңарга | далайларыңыздарга | далайларына |
| Винительный | далайларымды / далайларымы | далайларыңды / далайларыңы | далайларыңызды | далайларын | далайларыбызды | далайларыңарды | далайларыңыздарды | далайларын |
| Местный | далайларымда | далайларыңда | далайларыңызда | далайларында | далайларыбызда | далайларыңарда | далайларыңыздарда | далайларында |
| Исходный | далайларымдан / далайларыман | далайларыңдан / далайларыңан | далайларыңыздан | далайларынан | далайларыбыздан | далайларыңардан | далайларыңыздардан | далайларынан |
Личные окончания (жакталыш) существительных
Правило| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| 1е лицо | далаймын | далайбыз |
| 2е лицо | далайсың | далайсыңар |
| 2е лицо (веж.форма) | далайсыз | далайсыздар |
| местный · 1е лицо | далайдамын | далайдабыз |
| местный · 2е лицо | далайдасың | далайдасыңар |
| местный · 2е лицо (веж.форма) | далайдасыз | далайдасыздар |
| исходный · 1е лицо | далайданмын | далайданбыз |
| исходный · 2е лицо | далайдансың | далайдансыңар |
| исходный · 2е лицо (веж.форма) | далайдансыз | далайдансыздар |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
Степени сравнения Правило
| Степень | |
|---|---|
| Сравнительная степень | далайыраак |