Морфология › далилдөө
далилдөө
Категория падежа Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| Именительный | далилдөө | далилдөөлөр |
| Родительный | далилдөөнүн | далилдөөлөрдүн |
| Дательный | далилдөөгө | далилдөөлөргө |
| Винительный | далилдөөнү | далилдөөлөрдү |
| Местный | далилдөөдө | далилдөөлөрдө |
| Исходный | далилдөөдөн | далилдөөлөрдөн |
Категория принадлежности Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| я | далилдөөм | далилдөөлөрүм |
| ты | далилдөөң | далилдөөлөрүң |
| Вы | далилдөөңүз | далилдөөлөрүңүз |
| он, она | далилдөөсү | далилдөөлөрү |
| мы | далилдөөбүз | далилдөөлөрүбүз |
| вы | далилдөөңөр | далилдөөлөрүңөр |
| Вы (мн.) | далилдөөңүздөр | далилдөөлөрүңүздөр |
| они | далилдөөсү | далилдөөлөрү |
| общая принадлежность (-ныкы) | далилдөөнүкү | далилдөөлөрдүкү |
Склонение с аффиксами принадлежности
Правило| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | далилдөөм | далилдөөң | далилдөөңүз | далилдөөсү | далилдөөбүз | далилдөөңөр | далилдөөңүздөр | далилдөөсү |
| Родительный | далилдөөмдүн / далилдөөмүн | далилдөөңдүн / далилдөөңүн | далилдөөңүздүн | далилдөөсүнүн | далилдөөбүздүн | далилдөөңөрдүн | далилдөөңүздөрдүн | далилдөөсүнүн |
| Дательный | далилдөөмө | далилдөөңө | далилдөөңүзгө | далилдөөсүнө | далилдөөбүзгө | далилдөөңөргө | далилдөөңүздөргө | далилдөөсүнө |
| Винительный | далилдөөмдү / далилдөөмү | далилдөөңдү / далилдөөңү | далилдөөңүздү | далилдөөсүн | далилдөөбүздү | далилдөөңөрдү | далилдөөңүздөрдү | далилдөөсүн |
| Местный | далилдөөмдө | далилдөөңдө | далилдөөңүздө | далилдөөсүндө | далилдөөбүздө | далилдөөңөрдө | далилдөөңүздөрдө | далилдөөсүндө |
| Исходный | далилдөөмдөн / далилдөөмөн | далилдөөңдөн / далилдөөңөн | далилдөөңүздөн | далилдөөсүнөн | далилдөөбүздөн | далилдөөңөрдөн | далилдөөңүздөрдөн | далилдөөсүнөн |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | далилдөөлөрүм | далилдөөлөрүң | далилдөөлөрүңүз | далилдөөлөрү | далилдөөлөрүбүз | далилдөөлөрүңөр | далилдөөлөрүңүздөр | далилдөөлөрү |
| Родительный | далилдөөлөрүмдүн / далилдөөлөрүмүн | далилдөөлөрүңдүн / далилдөөлөрүңүн | далилдөөлөрүңүздүн | далилдөөлөрүнүн | далилдөөлөрүбүздүн | далилдөөлөрүңөрдүн | далилдөөлөрүңүздөрдүн | далилдөөлөрүнүн |
| Дательный | далилдөөлөрүмө | далилдөөлөрүңө | далилдөөлөрүңүзгө | далилдөөлөрүнө | далилдөөлөрүбүзгө | далилдөөлөрүңөргө | далилдөөлөрүңүздөргө | далилдөөлөрүнө |
| Винительный | далилдөөлөрүмдү / далилдөөлөрүмү | далилдөөлөрүңдү / далилдөөлөрүңү | далилдөөлөрүңүздү | далилдөөлөрүн | далилдөөлөрүбүздү | далилдөөлөрүңөрдү | далилдөөлөрүңүздөрдү | далилдөөлөрүн |
| Местный | далилдөөлөрүмдө | далилдөөлөрүңдө | далилдөөлөрүңүздө | далилдөөлөрүндө | далилдөөлөрүбүздө | далилдөөлөрүңөрдө | далилдөөлөрүңүздөрдө | далилдөөлөрүндө |
| Исходный | далилдөөлөрүмдөн / далилдөөлөрүмөн | далилдөөлөрүңдөн / далилдөөлөрүңөн | далилдөөлөрүңүздөн | далилдөөлөрүнөн | далилдөөлөрүбүздөн | далилдөөлөрүңөрдөн | далилдөөлөрүңүздөрдөн | далилдөөлөрүнөн |
Личные окончания (жакталыш) существительных
Правило| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| 1е лицо | далилдөөмүн | далилдөөбүз |
| 2е лицо | далилдөөсүң | далилдөөсүңөр |
| 2е лицо (веж.форма) | далилдөөсүз | далилдөөсүздөр |
| местный · 1е лицо | далилдөөдөмүн | далилдөөдөбүз |
| местный · 2е лицо | далилдөөдөсүң | далилдөөдөсүңөр |
| местный · 2е лицо (веж.форма) | далилдөөдөсүз | далилдөөдөсүздөр |
| исходный · 1е лицо | далилдөөдөнмүн | далилдөөдөнбүз |
| исходный · 2е лицо | далилдөөдөнсүң | далилдөөдөнсүңөр |
| исходный · 2е лицо (веж.форма) | далилдөөдөнсүз | далилдөөдөнсүздөр |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
Категория падежа Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| Именительный | далилдөө | далилдөөлөр |
| Родительный | далилдөөнүн | далилдөөлөрдүн |
| Дательный | далилдөөгө | далилдөөлөргө |
| Винительный | далилдөөнү | далилдөөлөрдү |
| Местный | далилдөөдө | далилдөөлөрдө |
| Исходный | далилдөөдөн | далилдөөлөрдөн |
Демек, ал зат атоочко гана эмес, заттык мааниде колдонулган учурда сын атоочко да, сан атоочко да, ат атоочко да, кыймыл атоочко да, атоочтуктарга да тиешелүү категория болуп эсептелет.
Категория принадлежности Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| я | далилдөөм | далилдөөлөрүм |
| ты | далилдөөң | далилдөөлөрүң |
| Вы | далилдөөңүз | далилдөөлөрүңүз |
| он, она | далилдөөсү | далилдөөлөрү |
| мы | далилдөөбүз | далилдөөлөрүбүз |
| вы | далилдөөңөр | далилдөөлөрүңөр |
| Вы (мн.) | далилдөөңүздөр | далилдөөлөрүңүздөр |
| они | далилдөөсү | далилдөөлөрү |
| общая принадлежность (-ныкы) | далилдөөнүкү | далилдөөлөрдүкү |
Склонение с аффиксами принадлежности
Правило| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | далилдөөм | далилдөөң | далилдөөңүз | далилдөөсү | далилдөөбүз | далилдөөңөр | далилдөөңүздөр | далилдөөсү |
| Родительный | далилдөөмдүн / далилдөөмүн | далилдөөңдүн / далилдөөңүн | далилдөөңүздүн | далилдөөсүнүн | далилдөөбүздүн | далилдөөңөрдүн | далилдөөңүздөрдүн | далилдөөсүнүн |
| Дательный | далилдөөмө | далилдөөңө | далилдөөңүзгө | далилдөөсүнө | далилдөөбүзгө | далилдөөңөргө | далилдөөңүздөргө | далилдөөсүнө |
| Винительный | далилдөөмдү / далилдөөмү | далилдөөңдү / далилдөөңү | далилдөөңүздү | далилдөөсүн | далилдөөбүздү | далилдөөңөрдү | далилдөөңүздөрдү | далилдөөсүн |
| Местный | далилдөөмдө | далилдөөңдө | далилдөөңүздө | далилдөөсүндө | далилдөөбүздө | далилдөөңөрдө | далилдөөңүздөрдө | далилдөөсүндө |
| Исходный | далилдөөмдөн / далилдөөмөн | далилдөөңдөн / далилдөөңөн | далилдөөңүздөн | далилдөөсүнөн | далилдөөбүздөн | далилдөөңөрдөн | далилдөөңүздөрдөн | далилдөөсүнөн |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | далилдөөлөрүм | далилдөөлөрүң | далилдөөлөрүңүз | далилдөөлөрү | далилдөөлөрүбүз | далилдөөлөрүңөр | далилдөөлөрүңүздөр | далилдөөлөрү |
| Родительный | далилдөөлөрүмдүн / далилдөөлөрүмүн | далилдөөлөрүңдүн / далилдөөлөрүңүн | далилдөөлөрүңүздүн | далилдөөлөрүнүн | далилдөөлөрүбүздүн | далилдөөлөрүңөрдүн | далилдөөлөрүңүздөрдүн | далилдөөлөрүнүн |
| Дательный | далилдөөлөрүмө | далилдөөлөрүңө | далилдөөлөрүңүзгө | далилдөөлөрүнө | далилдөөлөрүбүзгө | далилдөөлөрүңөргө | далилдөөлөрүңүздөргө | далилдөөлөрүнө |
| Винительный | далилдөөлөрүмдү / далилдөөлөрүмү | далилдөөлөрүңдү / далилдөөлөрүңү | далилдөөлөрүңүздү | далилдөөлөрүн | далилдөөлөрүбүздү | далилдөөлөрүңөрдү | далилдөөлөрүңүздөрдү | далилдөөлөрүн |
| Местный | далилдөөлөрүмдө | далилдөөлөрүңдө | далилдөөлөрүңүздө | далилдөөлөрүндө | далилдөөлөрүбүздө | далилдөөлөрүңөрдө | далилдөөлөрүңүздөрдө | далилдөөлөрүндө |
| Исходный | далилдөөлөрүмдөн / далилдөөлөрүмөн | далилдөөлөрүңдөн / далилдөөлөрүңөн | далилдөөлөрүңүздөн | далилдөөлөрүнөн | далилдөөлөрүбүздөн | далилдөөлөрүңөрдөн | далилдөөлөрүңүздөрдөн | далилдөөлөрүнөн |
Личные окончания (жакталыш) существительных
Правило| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| 1е лицо | далилдөөмүн | далилдөөбүз |
| 2е лицо | далилдөөсүң | далилдөөсүңөр |
| 2е лицо (веж.форма) | далилдөөсүз | далилдөөсүздөр |
| местный · 1е лицо | далилдөөдөмүн | далилдөөдөбүз |
| местный · 2е лицо | далилдөөдөсүң | далилдөөдөсүңөр |
| местный · 2е лицо (веж.форма) | далилдөөдөсүз | далилдөөдөсүздөр |
| исходный · 1е лицо | далилдөөдөнмүн | далилдөөдөнбүз |
| исходный · 2е лицо | далилдөөдөнсүң | далилдөөдөнсүңөр |
| исходный · 2е лицо (веж.форма) | далилдөөдөнсүз | далилдөөдөнсүздөр |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.