Морфология › дежурный
дежурный
Категория падежа Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| Именительный | дежурный | дежурныйлар |
| Родительный | дежурныйдын | дежурныйлардын |
| Дательный | дежурныйга | дежурныйларга |
| Винительный | дежурныйды | дежурныйларды |
| Местный | дежурныйда | дежурныйларда |
| Исходный | дежурныйдан | дежурныйлардан |
Категория принадлежности Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| я | дежурныйым | дежурныйларым |
| ты | дежурныйың | дежурныйларың |
| Вы | дежурныйыңыз | дежурныйларыңыз |
| он, она | дежурныйы | дежурныйлары |
| мы | дежурныйыбыз | дежурныйларыбыз |
| вы | дежурныйыңар | дежурныйларыңар |
| Вы (мн.) | дежурныйыңыздар | дежурныйларыңыздар |
| они | дежурныйы | дежурныйлары |
| общая принадлежность (-ныкы) | дежурныйдыкы | дежурныйлардыкы |
Склонение с аффиксами принадлежности
Правило| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | дежурныйым | дежурныйың | дежурныйыңыз | дежурныйы | дежурныйыбыз | дежурныйыңар | дежурныйыңыздар | дежурныйы |
| Родительный | дежурныйымдын / дежурныйымын | дежурныйыңдын / дежурныйыңын | дежурныйыңыздын | дежурныйынын | дежурныйыбыздын | дежурныйыңардын | дежурныйыңыздардын | дежурныйынын |
| Дательный | дежурныйыма | дежурныйыңа | дежурныйыңызга | дежурныйына | дежурныйыбызга | дежурныйыңарга | дежурныйыңыздарга | дежурныйына |
| Винительный | дежурныйымды / дежурныйымы | дежурныйыңды / дежурныйыңы | дежурныйыңызды | дежурныйын | дежурныйыбызды | дежурныйыңарды | дежурныйыңыздарды | дежурныйын |
| Местный | дежурныйымда | дежурныйыңда | дежурныйыңызда | дежурныйында | дежурныйыбызда | дежурныйыңарда | дежурныйыңыздарда | дежурныйында |
| Исходный | дежурныйымдан / дежурныйыман | дежурныйыңдан / дежурныйыңан | дежурныйыңыздан | дежурныйынан | дежурныйыбыздан | дежурныйыңардан | дежурныйыңыздардан | дежурныйынан |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | дежурныйларым | дежурныйларың | дежурныйларыңыз | дежурныйлары | дежурныйларыбыз | дежурныйларыңар | дежурныйларыңыздар | дежурныйлары |
| Родительный | дежурныйларымдын / дежурныйларымын | дежурныйларыңдын / дежурныйларыңын | дежурныйларыңыздын | дежурныйларынын | дежурныйларыбыздын | дежурныйларыңардын | дежурныйларыңыздардын | дежурныйларынын |
| Дательный | дежурныйларыма | дежурныйларыңа | дежурныйларыңызга | дежурныйларына | дежурныйларыбызга | дежурныйларыңарга | дежурныйларыңыздарга | дежурныйларына |
| Винительный | дежурныйларымды / дежурныйларымы | дежурныйларыңды / дежурныйларыңы | дежурныйларыңызды | дежурныйларын | дежурныйларыбызды | дежурныйларыңарды | дежурныйларыңыздарды | дежурныйларын |
| Местный | дежурныйларымда | дежурныйларыңда | дежурныйларыңызда | дежурныйларында | дежурныйларыбызда | дежурныйларыңарда | дежурныйларыңыздарда | дежурныйларында |
| Исходный | дежурныйларымдан / дежурныйларыман | дежурныйларыңдан / дежурныйларыңан | дежурныйларыңыздан | дежурныйларынан | дежурныйларыбыздан | дежурныйларыңардан | дежурныйларыңыздардан | дежурныйларынан |
Личные окончания (жакталыш) существительных
Правило| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| 1е лицо | дежурныймын | дежурныйбыз |
| 2е лицо | дежурныйсың | дежурныйсыңар |
| 2е лицо (веж.форма) | дежурныйсыз | дежурныйсыздар |
| местный · 1е лицо | дежурныйдамын | дежурныйдабыз |
| местный · 2е лицо | дежурныйдасың | дежурныйдасыңар |
| местный · 2е лицо (веж.форма) | дежурныйдасыз | дежурныйдасыздар |
| исходный · 1е лицо | дежурныйданмын | дежурныйданбыз |
| исходный · 2е лицо | дежурныйдансың | дежурныйдансыңар |
| исходный · 2е лицо (веж.форма) | дежурныйдансыз | дежурныйдансыздар |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
Категория падежа Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| Именительный | дежурный | дежурныйлар |
| Родительный | дежурныйдын | дежурныйлардын |
| Дательный | дежурныйга | дежурныйларга |
| Винительный | дежурныйды | дежурныйларды |
| Местный | дежурныйда | дежурныйларда |
| Исходный | дежурныйдан | дежурныйлардан |
Демек, ал зат атоочко гана эмес, заттык мааниде колдонулган учурда сын атоочко да, сан атоочко да, ат атоочко да, кыймыл атоочко да, атоочтуктарга да тиешелүү категория болуп эсептелет.
Категория принадлежности Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| я | дежурныйым | дежурныйларым |
| ты | дежурныйың | дежурныйларың |
| Вы | дежурныйыңыз | дежурныйларыңыз |
| он, она | дежурныйы | дежурныйлары |
| мы | дежурныйыбыз | дежурныйларыбыз |
| вы | дежурныйыңар | дежурныйларыңар |
| Вы (мн.) | дежурныйыңыздар | дежурныйларыңыздар |
| они | дежурныйы | дежурныйлары |
| общая принадлежность (-ныкы) | дежурныйдыкы | дежурныйлардыкы |
Склонение с аффиксами принадлежности
Правило| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | дежурныйым | дежурныйың | дежурныйыңыз | дежурныйы | дежурныйыбыз | дежурныйыңар | дежурныйыңыздар | дежурныйы |
| Родительный | дежурныйымдын / дежурныйымын | дежурныйыңдын / дежурныйыңын | дежурныйыңыздын | дежурныйынын | дежурныйыбыздын | дежурныйыңардын | дежурныйыңыздардын | дежурныйынын |
| Дательный | дежурныйыма | дежурныйыңа | дежурныйыңызга | дежурныйына | дежурныйыбызга | дежурныйыңарга | дежурныйыңыздарга | дежурныйына |
| Винительный | дежурныйымды / дежурныйымы | дежурныйыңды / дежурныйыңы | дежурныйыңызды | дежурныйын | дежурныйыбызды | дежурныйыңарды | дежурныйыңыздарды | дежурныйын |
| Местный | дежурныйымда | дежурныйыңда | дежурныйыңызда | дежурныйында | дежурныйыбызда | дежурныйыңарда | дежурныйыңыздарда | дежурныйында |
| Исходный | дежурныйымдан / дежурныйыман | дежурныйыңдан / дежурныйыңан | дежурныйыңыздан | дежурныйынан | дежурныйыбыздан | дежурныйыңардан | дежурныйыңыздардан | дежурныйынан |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | дежурныйларым | дежурныйларың | дежурныйларыңыз | дежурныйлары | дежурныйларыбыз | дежурныйларыңар | дежурныйларыңыздар | дежурныйлары |
| Родительный | дежурныйларымдын / дежурныйларымын | дежурныйларыңдын / дежурныйларыңын | дежурныйларыңыздын | дежурныйларынын | дежурныйларыбыздын | дежурныйларыңардын | дежурныйларыңыздардын | дежурныйларынын |
| Дательный | дежурныйларыма | дежурныйларыңа | дежурныйларыңызга | дежурныйларына | дежурныйларыбызга | дежурныйларыңарга | дежурныйларыңыздарга | дежурныйларына |
| Винительный | дежурныйларымды / дежурныйларымы | дежурныйларыңды / дежурныйларыңы | дежурныйларыңызды | дежурныйларын | дежурныйларыбызды | дежурныйларыңарды | дежурныйларыңыздарды | дежурныйларын |
| Местный | дежурныйларымда | дежурныйларыңда | дежурныйларыңызда | дежурныйларында | дежурныйларыбызда | дежурныйларыңарда | дежурныйларыңыздарда | дежурныйларында |
| Исходный | дежурныйларымдан / дежурныйларыман | дежурныйларыңдан / дежурныйларыңан | дежурныйларыңыздан | дежурныйларынан | дежурныйларыбыздан | дежурныйларыңардан | дежурныйларыңыздардан | дежурныйларынан |
Личные окончания (жакталыш) существительных
Правило| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| 1е лицо | дежурныймын | дежурныйбыз |
| 2е лицо | дежурныйсың | дежурныйсыңар |
| 2е лицо (веж.форма) | дежурныйсыз | дежурныйсыздар |
| местный · 1е лицо | дежурныйдамын | дежурныйдабыз |
| местный · 2е лицо | дежурныйдасың | дежурныйдасыңар |
| местный · 2е лицо (веж.форма) | дежурныйдасыз | дежурныйдасыздар |
| исходный · 1е лицо | дежурныйданмын | дежурныйданбыз |
| исходный · 2е лицо | дежурныйдансың | дежурныйдансыңар |
| исходный · 2е лицо (веж.форма) | дежурныйдансыз | дежурныйдансыздар |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
Степени сравнения Правило
| Степень | |
|---|---|
| Сравнительная степень | дежурныйыраак |