Морфология › дирилдөө
дирилдөө
Категория падежа Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| Именительный | дирилдөө | дирилдөөлөр |
| Родительный | дирилдөөнүн | дирилдөөлөрдүн |
| Дательный | дирилдөөгө | дирилдөөлөргө |
| Винительный | дирилдөөнү | дирилдөөлөрдү |
| Местный | дирилдөөдө | дирилдөөлөрдө |
| Исходный | дирилдөөдөн | дирилдөөлөрдөн |
Категория принадлежности Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| я | дирилдөөм | дирилдөөлөрүм |
| ты | дирилдөөң | дирилдөөлөрүң |
| Вы | дирилдөөңүз | дирилдөөлөрүңүз |
| он, она | дирилдөөсү | дирилдөөлөрү |
| мы | дирилдөөбүз | дирилдөөлөрүбүз |
| вы | дирилдөөңөр | дирилдөөлөрүңөр |
| Вы (мн.) | дирилдөөңүздөр | дирилдөөлөрүңүздөр |
| они | дирилдөөсү | дирилдөөлөрү |
| общая принадлежность (-ныкы) | дирилдөөнүкү | дирилдөөлөрдүкү |
Склонение с аффиксами принадлежности
Правило| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | дирилдөөм | дирилдөөң | дирилдөөңүз | дирилдөөсү | дирилдөөбүз | дирилдөөңөр | дирилдөөңүздөр | дирилдөөсү |
| Родительный | дирилдөөмдүн / дирилдөөмүн | дирилдөөңдүн / дирилдөөңүн | дирилдөөңүздүн | дирилдөөсүнүн | дирилдөөбүздүн | дирилдөөңөрдүн | дирилдөөңүздөрдүн | дирилдөөсүнүн |
| Дательный | дирилдөөмө | дирилдөөңө | дирилдөөңүзгө | дирилдөөсүнө | дирилдөөбүзгө | дирилдөөңөргө | дирилдөөңүздөргө | дирилдөөсүнө |
| Винительный | дирилдөөмдү / дирилдөөмү | дирилдөөңдү / дирилдөөңү | дирилдөөңүздү | дирилдөөсүн | дирилдөөбүздү | дирилдөөңөрдү | дирилдөөңүздөрдү | дирилдөөсүн |
| Местный | дирилдөөмдө | дирилдөөңдө | дирилдөөңүздө | дирилдөөсүндө | дирилдөөбүздө | дирилдөөңөрдө | дирилдөөңүздөрдө | дирилдөөсүндө |
| Исходный | дирилдөөмдөн / дирилдөөмөн | дирилдөөңдөн / дирилдөөңөн | дирилдөөңүздөн | дирилдөөсүнөн | дирилдөөбүздөн | дирилдөөңөрдөн | дирилдөөңүздөрдөн | дирилдөөсүнөн |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | дирилдөөлөрүм | дирилдөөлөрүң | дирилдөөлөрүңүз | дирилдөөлөрү | дирилдөөлөрүбүз | дирилдөөлөрүңөр | дирилдөөлөрүңүздөр | дирилдөөлөрү |
| Родительный | дирилдөөлөрүмдүн / дирилдөөлөрүмүн | дирилдөөлөрүңдүн / дирилдөөлөрүңүн | дирилдөөлөрүңүздүн | дирилдөөлөрүнүн | дирилдөөлөрүбүздүн | дирилдөөлөрүңөрдүн | дирилдөөлөрүңүздөрдүн | дирилдөөлөрүнүн |
| Дательный | дирилдөөлөрүмө | дирилдөөлөрүңө | дирилдөөлөрүңүзгө | дирилдөөлөрүнө | дирилдөөлөрүбүзгө | дирилдөөлөрүңөргө | дирилдөөлөрүңүздөргө | дирилдөөлөрүнө |
| Винительный | дирилдөөлөрүмдү / дирилдөөлөрүмү | дирилдөөлөрүңдү / дирилдөөлөрүңү | дирилдөөлөрүңүздү | дирилдөөлөрүн | дирилдөөлөрүбүздү | дирилдөөлөрүңөрдү | дирилдөөлөрүңүздөрдү | дирилдөөлөрүн |
| Местный | дирилдөөлөрүмдө | дирилдөөлөрүңдө | дирилдөөлөрүңүздө | дирилдөөлөрүндө | дирилдөөлөрүбүздө | дирилдөөлөрүңөрдө | дирилдөөлөрүңүздөрдө | дирилдөөлөрүндө |
| Исходный | дирилдөөлөрүмдөн / дирилдөөлөрүмөн | дирилдөөлөрүңдөн / дирилдөөлөрүңөн | дирилдөөлөрүңүздөн | дирилдөөлөрүнөн | дирилдөөлөрүбүздөн | дирилдөөлөрүңөрдөн | дирилдөөлөрүңүздөрдөн | дирилдөөлөрүнөн |
Личные окончания (жакталыш) существительных
Правило| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| 1е лицо | дирилдөөмүн | дирилдөөбүз |
| 2е лицо | дирилдөөсүң | дирилдөөсүңөр |
| 2е лицо (веж.форма) | дирилдөөсүз | дирилдөөсүздөр |
| местный · 1е лицо | дирилдөөдөмүн | дирилдөөдөбүз |
| местный · 2е лицо | дирилдөөдөсүң | дирилдөөдөсүңөр |
| местный · 2е лицо (веж.форма) | дирилдөөдөсүз | дирилдөөдөсүздөр |
| исходный · 1е лицо | дирилдөөдөнмүн | дирилдөөдөнбүз |
| исходный · 2е лицо | дирилдөөдөнсүң | дирилдөөдөнсүңөр |
| исходный · 2е лицо (веж.форма) | дирилдөөдөнсүз | дирилдөөдөнсүздөр |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
Категория падежа Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| Именительный | дирилдөө | дирилдөөлөр |
| Родительный | дирилдөөнүн | дирилдөөлөрдүн |
| Дательный | дирилдөөгө | дирилдөөлөргө |
| Винительный | дирилдөөнү | дирилдөөлөрдү |
| Местный | дирилдөөдө | дирилдөөлөрдө |
| Исходный | дирилдөөдөн | дирилдөөлөрдөн |
Демек, ал зат атоочко гана эмес, заттык мааниде колдонулган учурда сын атоочко да, сан атоочко да, ат атоочко да, кыймыл атоочко да, атоочтуктарга да тиешелүү категория болуп эсептелет.
Категория принадлежности Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| я | дирилдөөм | дирилдөөлөрүм |
| ты | дирилдөөң | дирилдөөлөрүң |
| Вы | дирилдөөңүз | дирилдөөлөрүңүз |
| он, она | дирилдөөсү | дирилдөөлөрү |
| мы | дирилдөөбүз | дирилдөөлөрүбүз |
| вы | дирилдөөңөр | дирилдөөлөрүңөр |
| Вы (мн.) | дирилдөөңүздөр | дирилдөөлөрүңүздөр |
| они | дирилдөөсү | дирилдөөлөрү |
| общая принадлежность (-ныкы) | дирилдөөнүкү | дирилдөөлөрдүкү |
Склонение с аффиксами принадлежности
Правило| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | дирилдөөм | дирилдөөң | дирилдөөңүз | дирилдөөсү | дирилдөөбүз | дирилдөөңөр | дирилдөөңүздөр | дирилдөөсү |
| Родительный | дирилдөөмдүн / дирилдөөмүн | дирилдөөңдүн / дирилдөөңүн | дирилдөөңүздүн | дирилдөөсүнүн | дирилдөөбүздүн | дирилдөөңөрдүн | дирилдөөңүздөрдүн | дирилдөөсүнүн |
| Дательный | дирилдөөмө | дирилдөөңө | дирилдөөңүзгө | дирилдөөсүнө | дирилдөөбүзгө | дирилдөөңөргө | дирилдөөңүздөргө | дирилдөөсүнө |
| Винительный | дирилдөөмдү / дирилдөөмү | дирилдөөңдү / дирилдөөңү | дирилдөөңүздү | дирилдөөсүн | дирилдөөбүздү | дирилдөөңөрдү | дирилдөөңүздөрдү | дирилдөөсүн |
| Местный | дирилдөөмдө | дирилдөөңдө | дирилдөөңүздө | дирилдөөсүндө | дирилдөөбүздө | дирилдөөңөрдө | дирилдөөңүздөрдө | дирилдөөсүндө |
| Исходный | дирилдөөмдөн / дирилдөөмөн | дирилдөөңдөн / дирилдөөңөн | дирилдөөңүздөн | дирилдөөсүнөн | дирилдөөбүздөн | дирилдөөңөрдөн | дирилдөөңүздөрдөн | дирилдөөсүнөн |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | дирилдөөлөрүм | дирилдөөлөрүң | дирилдөөлөрүңүз | дирилдөөлөрү | дирилдөөлөрүбүз | дирилдөөлөрүңөр | дирилдөөлөрүңүздөр | дирилдөөлөрү |
| Родительный | дирилдөөлөрүмдүн / дирилдөөлөрүмүн | дирилдөөлөрүңдүн / дирилдөөлөрүңүн | дирилдөөлөрүңүздүн | дирилдөөлөрүнүн | дирилдөөлөрүбүздүн | дирилдөөлөрүңөрдүн | дирилдөөлөрүңүздөрдүн | дирилдөөлөрүнүн |
| Дательный | дирилдөөлөрүмө | дирилдөөлөрүңө | дирилдөөлөрүңүзгө | дирилдөөлөрүнө | дирилдөөлөрүбүзгө | дирилдөөлөрүңөргө | дирилдөөлөрүңүздөргө | дирилдөөлөрүнө |
| Винительный | дирилдөөлөрүмдү / дирилдөөлөрүмү | дирилдөөлөрүңдү / дирилдөөлөрүңү | дирилдөөлөрүңүздү | дирилдөөлөрүн | дирилдөөлөрүбүздү | дирилдөөлөрүңөрдү | дирилдөөлөрүңүздөрдү | дирилдөөлөрүн |
| Местный | дирилдөөлөрүмдө | дирилдөөлөрүңдө | дирилдөөлөрүңүздө | дирилдөөлөрүндө | дирилдөөлөрүбүздө | дирилдөөлөрүңөрдө | дирилдөөлөрүңүздөрдө | дирилдөөлөрүндө |
| Исходный | дирилдөөлөрүмдөн / дирилдөөлөрүмөн | дирилдөөлөрүңдөн / дирилдөөлөрүңөн | дирилдөөлөрүңүздөн | дирилдөөлөрүнөн | дирилдөөлөрүбүздөн | дирилдөөлөрүңөрдөн | дирилдөөлөрүңүздөрдөн | дирилдөөлөрүнөн |
Личные окончания (жакталыш) существительных
Правило| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| 1е лицо | дирилдөөмүн | дирилдөөбүз |
| 2е лицо | дирилдөөсүң | дирилдөөсүңөр |
| 2е лицо (веж.форма) | дирилдөөсүз | дирилдөөсүздөр |
| местный · 1е лицо | дирилдөөдөмүн | дирилдөөдөбүз |
| местный · 2е лицо | дирилдөөдөсүң | дирилдөөдөсүңөр |
| местный · 2е лицо (веж.форма) | дирилдөөдөсүз | дирилдөөдөсүздөр |
| исходный · 1е лицо | дирилдөөдөнмүн | дирилдөөдөнбүз |
| исходный · 2е лицо | дирилдөөдөнсүң | дирилдөөдөнсүңөр |
| исходный · 2е лицо (веж.форма) | дирилдөөдөнсүз | дирилдөөдөнсүздөр |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.