Морфология › дүң
дүң
Категория падежа Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| Именительный | дүң | дүңдөр |
| Родительный | дүңдүн | дүңдөрдүн |
| Дательный | дүңгө | дүңдөргө |
| Винительный | дүңдү | дүңдөрдү |
| Местный | дүңдө | дүңдөрдө |
| Исходный | дүңдөн | дүңдөрдөн |
Категория принадлежности Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| я | дүңүм | дүңдөрүм |
| ты | дүңүң | дүңдөрүң |
| Вы | дүңүңүз | дүңдөрүңүз |
| он, она | дүңү | дүңдөрү |
| мы | дүңүбүз | дүңдөрүбүз |
| вы | дүңүңөр | дүңдөрүңөр |
| Вы (мн.) | дүңүңүздөр | дүңдөрүңүздөр |
| они | дүңү | дүңдөрү |
| общая принадлежность (-ныкы) | дүңдүкү | дүңдөрдүкү |
Склонение с аффиксами принадлежности
Правило| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | дүңүм | дүңүң | дүңүңүз | дүңү | дүңүбүз | дүңүңөр | дүңүңүздөр | дүңү |
| Родительный | дүңүмдүн / дүңүмүн | дүңүңдүн / дүңүңүн | дүңүңүздүн | дүңүнүн | дүңүбүздүн | дүңүңөрдүн | дүңүңүздөрдүн | дүңүнүн |
| Дательный | дүңүмө | дүңүңө | дүңүңүзгө | дүңүнө | дүңүбүзгө | дүңүңөргө | дүңүңүздөргө | дүңүнө |
| Винительный | дүңүмдү / дүңүмү | дүңүңдү / дүңүңү | дүңүңүздү | дүңүн | дүңүбүздү | дүңүңөрдү | дүңүңүздөрдү | дүңүн |
| Местный | дүңүмдө | дүңүңдө | дүңүңүздө | дүңүндө | дүңүбүздө | дүңүңөрдө | дүңүңүздөрдө | дүңүндө |
| Исходный | дүңүмдөн / дүңүмөн | дүңүңдөн / дүңүңөн | дүңүңүздөн | дүңүнөн | дүңүбүздөн | дүңүңөрдөн | дүңүңүздөрдөн | дүңүнөн |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | дүңдөрүм | дүңдөрүң | дүңдөрүңүз | дүңдөрү | дүңдөрүбүз | дүңдөрүңөр | дүңдөрүңүздөр | дүңдөрү |
| Родительный | дүңдөрүмдүн / дүңдөрүмүн | дүңдөрүңдүн / дүңдөрүңүн | дүңдөрүңүздүн | дүңдөрүнүн | дүңдөрүбүздүн | дүңдөрүңөрдүн | дүңдөрүңүздөрдүн | дүңдөрүнүн |
| Дательный | дүңдөрүмө | дүңдөрүңө | дүңдөрүңүзгө | дүңдөрүнө | дүңдөрүбүзгө | дүңдөрүңөргө | дүңдөрүңүздөргө | дүңдөрүнө |
| Винительный | дүңдөрүмдү / дүңдөрүмү | дүңдөрүңдү / дүңдөрүңү | дүңдөрүңүздү | дүңдөрүн | дүңдөрүбүздү | дүңдөрүңөрдү | дүңдөрүңүздөрдү | дүңдөрүн |
| Местный | дүңдөрүмдө | дүңдөрүңдө | дүңдөрүңүздө | дүңдөрүндө | дүңдөрүбүздө | дүңдөрүңөрдө | дүңдөрүңүздөрдө | дүңдөрүндө |
| Исходный | дүңдөрүмдөн / дүңдөрүмөн | дүңдөрүңдөн / дүңдөрүңөн | дүңдөрүңүздөн | дүңдөрүнөн | дүңдөрүбүздөн | дүңдөрүңөрдөн | дүңдөрүңүздөрдөн | дүңдөрүнөн |
Личные окончания (жакталыш) существительных
Правило| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| 1е лицо | дүңмүн | дүңбүз |
| 2е лицо | дүңсүң | дүңсүңөр |
| 2е лицо (веж.форма) | дүңсүз | дүңсүздөр |
| местный · 1е лицо | дүңдөмүн | дүңдөбүз |
| местный · 2е лицо | дүңдөсүң | дүңдөсүңөр |
| местный · 2е лицо (веж.форма) | дүңдөсүз | дүңдөсүздөр |
| исходный · 1е лицо | дүңдөнмүн | дүңдөнбүз |
| исходный · 2е лицо | дүңдөнсүң | дүңдөнсүңөр |
| исходный · 2е лицо (веж.форма) | дүңдөнсүз | дүңдөнсүздөр |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
Категория падежа Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| Именительный | дүң | дүңдөр |
| Родительный | дүңдүн | дүңдөрдүн |
| Дательный | дүңгө | дүңдөргө |
| Винительный | дүңдү | дүңдөрдү |
| Местный | дүңдө | дүңдөрдө |
| Исходный | дүңдөн | дүңдөрдөн |
Демек, ал зат атоочко гана эмес, заттык мааниде колдонулган учурда сын атоочко да, сан атоочко да, ат атоочко да, кыймыл атоочко да, атоочтуктарга да тиешелүү категория болуп эсептелет.
Категория принадлежности Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| я | дүңүм | дүңдөрүм |
| ты | дүңүң | дүңдөрүң |
| Вы | дүңүңүз | дүңдөрүңүз |
| он, она | дүңү | дүңдөрү |
| мы | дүңүбүз | дүңдөрүбүз |
| вы | дүңүңөр | дүңдөрүңөр |
| Вы (мн.) | дүңүңүздөр | дүңдөрүңүздөр |
| они | дүңү | дүңдөрү |
| общая принадлежность (-ныкы) | дүңдүкү | дүңдөрдүкү |
Склонение с аффиксами принадлежности
Правило| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | дүңүм | дүңүң | дүңүңүз | дүңү | дүңүбүз | дүңүңөр | дүңүңүздөр | дүңү |
| Родительный | дүңүмдүн / дүңүмүн | дүңүңдүн / дүңүңүн | дүңүңүздүн | дүңүнүн | дүңүбүздүн | дүңүңөрдүн | дүңүңүздөрдүн | дүңүнүн |
| Дательный | дүңүмө | дүңүңө | дүңүңүзгө | дүңүнө | дүңүбүзгө | дүңүңөргө | дүңүңүздөргө | дүңүнө |
| Винительный | дүңүмдү / дүңүмү | дүңүңдү / дүңүңү | дүңүңүздү | дүңүн | дүңүбүздү | дүңүңөрдү | дүңүңүздөрдү | дүңүн |
| Местный | дүңүмдө | дүңүңдө | дүңүңүздө | дүңүндө | дүңүбүздө | дүңүңөрдө | дүңүңүздөрдө | дүңүндө |
| Исходный | дүңүмдөн / дүңүмөн | дүңүңдөн / дүңүңөн | дүңүңүздөн | дүңүнөн | дүңүбүздөн | дүңүңөрдөн | дүңүңүздөрдөн | дүңүнөн |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | дүңдөрүм | дүңдөрүң | дүңдөрүңүз | дүңдөрү | дүңдөрүбүз | дүңдөрүңөр | дүңдөрүңүздөр | дүңдөрү |
| Родительный | дүңдөрүмдүн / дүңдөрүмүн | дүңдөрүңдүн / дүңдөрүңүн | дүңдөрүңүздүн | дүңдөрүнүн | дүңдөрүбүздүн | дүңдөрүңөрдүн | дүңдөрүңүздөрдүн | дүңдөрүнүн |
| Дательный | дүңдөрүмө | дүңдөрүңө | дүңдөрүңүзгө | дүңдөрүнө | дүңдөрүбүзгө | дүңдөрүңөргө | дүңдөрүңүздөргө | дүңдөрүнө |
| Винительный | дүңдөрүмдү / дүңдөрүмү | дүңдөрүңдү / дүңдөрүңү | дүңдөрүңүздү | дүңдөрүн | дүңдөрүбүздү | дүңдөрүңөрдү | дүңдөрүңүздөрдү | дүңдөрүн |
| Местный | дүңдөрүмдө | дүңдөрүңдө | дүңдөрүңүздө | дүңдөрүндө | дүңдөрүбүздө | дүңдөрүңөрдө | дүңдөрүңүздөрдө | дүңдөрүндө |
| Исходный | дүңдөрүмдөн / дүңдөрүмөн | дүңдөрүңдөн / дүңдөрүңөн | дүңдөрүңүздөн | дүңдөрүнөн | дүңдөрүбүздөн | дүңдөрүңөрдөн | дүңдөрүңүздөрдөн | дүңдөрүнөн |
Личные окончания (жакталыш) существительных
Правило| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| 1е лицо | дүңмүн | дүңбүз |
| 2е лицо | дүңсүң | дүңсүңөр |
| 2е лицо (веж.форма) | дүңсүз | дүңсүздөр |
| местный · 1е лицо | дүңдөмүн | дүңдөбүз |
| местный · 2е лицо | дүңдөсүң | дүңдөсүңөр |
| местный · 2е лицо (веж.форма) | дүңдөсүз | дүңдөсүздөр |
| исходный · 1е лицо | дүңдөнмүн | дүңдөнбүз |
| исходный · 2е лицо | дүңдөнсүң | дүңдөнсүңөр |
| исходный · 2е лицо (веж.форма) | дүңдөнсүз | дүңдөнсүздөр |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
Степени сравнения Правило
| Степень | |
|---|---|
| Сравнительная степень | дүңүрөөк |