Морфология › эсептешүү
эсептешүү
Категория падежа Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| Именительный | эсептешүү | эсептешүүлөр |
| Родительный | эсептешүүнүн | эсептешүүлөрдүн |
| Дательный | эсептешүүгө | эсептешүүлөргө |
| Винительный | эсептешүүнү | эсептешүүлөрдү |
| Местный | эсептешүүдө | эсептешүүлөрдө |
| Исходный | эсептешүүдөн | эсептешүүлөрдөн |
Категория принадлежности Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| я | эсептешүүм | эсептешүүлөрүм |
| ты | эсептешүүң | эсептешүүлөрүң |
| Вы | эсептешүүңүз | эсептешүүлөрүңүз |
| он, она | эсептешүүсү | эсептешүүлөрү |
| мы | эсептешүүбүз | эсептешүүлөрүбүз |
| вы | эсептешүүңөр | эсептешүүлөрүңөр |
| Вы (мн.) | эсептешүүңүздөр | эсептешүүлөрүңүздөр |
| они | эсептешүүсү | эсептешүүлөрү |
| общая принадлежность (-ныкы) | эсептешүүнүкү | эсептешүүлөрдүкү |
Склонение с аффиксами принадлежности
Правило| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | эсептешүүм | эсептешүүң | эсептешүүңүз | эсептешүүсү | эсептешүүбүз | эсептешүүңөр | эсептешүүңүздөр | эсептешүүсү |
| Родительный | эсептешүүмдүн / эсептешүүмүн | эсептешүүңдүн / эсептешүүңүн | эсептешүүңүздүн | эсептешүүсүнүн | эсептешүүбүздүн | эсептешүүңөрдүн | эсептешүүңүздөрдүн | эсептешүүсүнүн |
| Дательный | эсептешүүмө | эсептешүүңө | эсептешүүңүзгө | эсептешүүсүнө | эсептешүүбүзгө | эсептешүүңөргө | эсептешүүңүздөргө | эсептешүүсүнө |
| Винительный | эсептешүүмдү / эсептешүүмү | эсептешүүңдү / эсептешүүңү | эсептешүүңүздү | эсептешүүсүн | эсептешүүбүздү | эсептешүүңөрдү | эсептешүүңүздөрдү | эсептешүүсүн |
| Местный | эсептешүүмдө | эсептешүүңдө | эсептешүүңүздө | эсептешүүсүндө | эсептешүүбүздө | эсептешүүңөрдө | эсептешүүңүздөрдө | эсептешүүсүндө |
| Исходный | эсептешүүмдөн / эсептешүүмөн | эсептешүүңдөн / эсептешүүңөн | эсептешүүңүздөн | эсептешүүсүнөн | эсептешүүбүздөн | эсептешүүңөрдөн | эсептешүүңүздөрдөн | эсептешүүсүнөн |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | эсептешүүлөрүм | эсептешүүлөрүң | эсептешүүлөрүңүз | эсептешүүлөрү | эсептешүүлөрүбүз | эсептешүүлөрүңөр | эсептешүүлөрүңүздөр | эсептешүүлөрү |
| Родительный | эсептешүүлөрүмдүн / эсептешүүлөрүмүн | эсептешүүлөрүңдүн / эсептешүүлөрүңүн | эсептешүүлөрүңүздүн | эсептешүүлөрүнүн | эсептешүүлөрүбүздүн | эсептешүүлөрүңөрдүн | эсептешүүлөрүңүздөрдүн | эсептешүүлөрүнүн |
| Дательный | эсептешүүлөрүмө | эсептешүүлөрүңө | эсептешүүлөрүңүзгө | эсептешүүлөрүнө | эсептешүүлөрүбүзгө | эсептешүүлөрүңөргө | эсептешүүлөрүңүздөргө | эсептешүүлөрүнө |
| Винительный | эсептешүүлөрүмдү / эсептешүүлөрүмү | эсептешүүлөрүңдү / эсептешүүлөрүңү | эсептешүүлөрүңүздү | эсептешүүлөрүн | эсептешүүлөрүбүздү | эсептешүүлөрүңөрдү | эсептешүүлөрүңүздөрдү | эсептешүүлөрүн |
| Местный | эсептешүүлөрүмдө | эсептешүүлөрүңдө | эсептешүүлөрүңүздө | эсептешүүлөрүндө | эсептешүүлөрүбүздө | эсептешүүлөрүңөрдө | эсептешүүлөрүңүздөрдө | эсептешүүлөрүндө |
| Исходный | эсептешүүлөрүмдөн / эсептешүүлөрүмөн | эсептешүүлөрүңдөн / эсептешүүлөрүңөн | эсептешүүлөрүңүздөн | эсептешүүлөрүнөн | эсептешүүлөрүбүздөн | эсептешүүлөрүңөрдөн | эсептешүүлөрүңүздөрдөн | эсептешүүлөрүнөн |
Личные окончания (жакталыш) существительных
Правило| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| 1е лицо | эсептешүүмүн | эсептешүүбүз |
| 2е лицо | эсептешүүсүң | эсептешүүсүңөр |
| 2е лицо (веж.форма) | эсептешүүсүз | эсептешүүсүздөр |
| местный · 1е лицо | эсептешүүдөмүн | эсептешүүдөбүз |
| местный · 2е лицо | эсептешүүдөсүң | эсептешүүдөсүңөр |
| местный · 2е лицо (веж.форма) | эсептешүүдөсүз | эсептешүүдөсүздөр |
| исходный · 1е лицо | эсептешүүдөнмүн | эсептешүүдөнбүз |
| исходный · 2е лицо | эсептешүүдөнсүң | эсептешүүдөнсүңөр |
| исходный · 2е лицо (веж.форма) | эсептешүүдөнсүз | эсептешүүдөнсүздөр |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
Категория падежа Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| Именительный | эсептешүү | эсептешүүлөр |
| Родительный | эсептешүүнүн | эсептешүүлөрдүн |
| Дательный | эсептешүүгө | эсептешүүлөргө |
| Винительный | эсептешүүнү | эсептешүүлөрдү |
| Местный | эсептешүүдө | эсептешүүлөрдө |
| Исходный | эсептешүүдөн | эсептешүүлөрдөн |
Демек, ал зат атоочко гана эмес, заттык мааниде колдонулган учурда сын атоочко да, сан атоочко да, ат атоочко да, кыймыл атоочко да, атоочтуктарга да тиешелүү категория болуп эсептелет.
Категория принадлежности Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| я | эсептешүүм | эсептешүүлөрүм |
| ты | эсептешүүң | эсептешүүлөрүң |
| Вы | эсептешүүңүз | эсептешүүлөрүңүз |
| он, она | эсептешүүсү | эсептешүүлөрү |
| мы | эсептешүүбүз | эсептешүүлөрүбүз |
| вы | эсептешүүңөр | эсептешүүлөрүңөр |
| Вы (мн.) | эсептешүүңүздөр | эсептешүүлөрүңүздөр |
| они | эсептешүүсү | эсептешүүлөрү |
| общая принадлежность (-ныкы) | эсептешүүнүкү | эсептешүүлөрдүкү |
Склонение с аффиксами принадлежности
Правило| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | эсептешүүм | эсептешүүң | эсептешүүңүз | эсептешүүсү | эсептешүүбүз | эсептешүүңөр | эсептешүүңүздөр | эсептешүүсү |
| Родительный | эсептешүүмдүн / эсептешүүмүн | эсептешүүңдүн / эсептешүүңүн | эсептешүүңүздүн | эсептешүүсүнүн | эсептешүүбүздүн | эсептешүүңөрдүн | эсептешүүңүздөрдүн | эсептешүүсүнүн |
| Дательный | эсептешүүмө | эсептешүүңө | эсептешүүңүзгө | эсептешүүсүнө | эсептешүүбүзгө | эсептешүүңөргө | эсептешүүңүздөргө | эсептешүүсүнө |
| Винительный | эсептешүүмдү / эсептешүүмү | эсептешүүңдү / эсептешүүңү | эсептешүүңүздү | эсептешүүсүн | эсептешүүбүздү | эсептешүүңөрдү | эсептешүүңүздөрдү | эсептешүүсүн |
| Местный | эсептешүүмдө | эсептешүүңдө | эсептешүүңүздө | эсептешүүсүндө | эсептешүүбүздө | эсептешүүңөрдө | эсептешүүңүздөрдө | эсептешүүсүндө |
| Исходный | эсептешүүмдөн / эсептешүүмөн | эсептешүүңдөн / эсептешүүңөн | эсептешүүңүздөн | эсептешүүсүнөн | эсептешүүбүздөн | эсептешүүңөрдөн | эсептешүүңүздөрдөн | эсептешүүсүнөн |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | эсептешүүлөрүм | эсептешүүлөрүң | эсептешүүлөрүңүз | эсептешүүлөрү | эсептешүүлөрүбүз | эсептешүүлөрүңөр | эсептешүүлөрүңүздөр | эсептешүүлөрү |
| Родительный | эсептешүүлөрүмдүн / эсептешүүлөрүмүн | эсептешүүлөрүңдүн / эсептешүүлөрүңүн | эсептешүүлөрүңүздүн | эсептешүүлөрүнүн | эсептешүүлөрүбүздүн | эсептешүүлөрүңөрдүн | эсептешүүлөрүңүздөрдүн | эсептешүүлөрүнүн |
| Дательный | эсептешүүлөрүмө | эсептешүүлөрүңө | эсептешүүлөрүңүзгө | эсептешүүлөрүнө | эсептешүүлөрүбүзгө | эсептешүүлөрүңөргө | эсептешүүлөрүңүздөргө | эсептешүүлөрүнө |
| Винительный | эсептешүүлөрүмдү / эсептешүүлөрүмү | эсептешүүлөрүңдү / эсептешүүлөрүңү | эсептешүүлөрүңүздү | эсептешүүлөрүн | эсептешүүлөрүбүздү | эсептешүүлөрүңөрдү | эсептешүүлөрүңүздөрдү | эсептешүүлөрүн |
| Местный | эсептешүүлөрүмдө | эсептешүүлөрүңдө | эсептешүүлөрүңүздө | эсептешүүлөрүндө | эсептешүүлөрүбүздө | эсептешүүлөрүңөрдө | эсептешүүлөрүңүздөрдө | эсептешүүлөрүндө |
| Исходный | эсептешүүлөрүмдөн / эсептешүүлөрүмөн | эсептешүүлөрүңдөн / эсептешүүлөрүңөн | эсептешүүлөрүңүздөн | эсептешүүлөрүнөн | эсептешүүлөрүбүздөн | эсептешүүлөрүңөрдөн | эсептешүүлөрүңүздөрдөн | эсептешүүлөрүнөн |
Личные окончания (жакталыш) существительных
Правило| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| 1е лицо | эсептешүүмүн | эсептешүүбүз |
| 2е лицо | эсептешүүсүң | эсептешүүсүңөр |
| 2е лицо (веж.форма) | эсептешүүсүз | эсептешүүсүздөр |
| местный · 1е лицо | эсептешүүдөмүн | эсептешүүдөбүз |
| местный · 2е лицо | эсептешүүдөсүң | эсептешүүдөсүңөр |
| местный · 2е лицо (веж.форма) | эсептешүүдөсүз | эсептешүүдөсүздөр |
| исходный · 1е лицо | эсептешүүдөнмүн | эсептешүүдөнбүз |
| исходный · 2е лицо | эсептешүүдөнсүң | эсептешүүдөнсүңөр |
| исходный · 2е лицо (веж.форма) | эсептешүүдөнсүз | эсептешүүдөнсүздөр |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.