Морфология › ишенимдүү
ишенимдүү
Категория падежа Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| Именительный | ишенимдүү | ишенимдүүлөр |
| Родительный | ишенимдүүнүн | ишенимдүүлөрдүн |
| Дательный | ишенимдүүгө | ишенимдүүлөргө |
| Винительный | ишенимдүүнү | ишенимдүүлөрдү |
| Местный | ишенимдүүдө | ишенимдүүлөрдө |
| Исходный | ишенимдүүдөн | ишенимдүүлөрдөн |
Категория принадлежности Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| я | ишенимдүүм | ишенимдүүлөрүм |
| ты | ишенимдүүң | ишенимдүүлөрүң |
| Вы | ишенимдүүңүз | ишенимдүүлөрүңүз |
| он, она | ишенимдүүсү | ишенимдүүлөрү |
| мы | ишенимдүүбүз | ишенимдүүлөрүбүз |
| вы | ишенимдүүңөр | ишенимдүүлөрүңөр |
| Вы (мн.) | ишенимдүүңүздөр | ишенимдүүлөрүңүздөр |
| они | ишенимдүүсү | ишенимдүүлөрү |
| общая принадлежность (-ныкы) | ишенимдүүнүкү | ишенимдүүлөрдүкү |
Склонение с аффиксами принадлежности
Правило| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | ишенимдүүм | ишенимдүүң | ишенимдүүңүз | ишенимдүүсү | ишенимдүүбүз | ишенимдүүңөр | ишенимдүүңүздөр | ишенимдүүсү |
| Родительный | ишенимдүүмдүн / ишенимдүүмүн | ишенимдүүңдүн / ишенимдүүңүн | ишенимдүүңүздүн | ишенимдүүсүнүн | ишенимдүүбүздүн | ишенимдүүңөрдүн | ишенимдүүңүздөрдүн | ишенимдүүсүнүн |
| Дательный | ишенимдүүмө | ишенимдүүңө | ишенимдүүңүзгө | ишенимдүүсүнө | ишенимдүүбүзгө | ишенимдүүңөргө | ишенимдүүңүздөргө | ишенимдүүсүнө |
| Винительный | ишенимдүүмдү / ишенимдүүмү | ишенимдүүңдү / ишенимдүүңү | ишенимдүүңүздү | ишенимдүүсүн | ишенимдүүбүздү | ишенимдүүңөрдү | ишенимдүүңүздөрдү | ишенимдүүсүн |
| Местный | ишенимдүүмдө | ишенимдүүңдө | ишенимдүүңүздө | ишенимдүүсүндө | ишенимдүүбүздө | ишенимдүүңөрдө | ишенимдүүңүздөрдө | ишенимдүүсүндө |
| Исходный | ишенимдүүмдөн / ишенимдүүмөн | ишенимдүүңдөн / ишенимдүүңөн | ишенимдүүңүздөн | ишенимдүүсүнөн | ишенимдүүбүздөн | ишенимдүүңөрдөн | ишенимдүүңүздөрдөн | ишенимдүүсүнөн |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | ишенимдүүлөрүм | ишенимдүүлөрүң | ишенимдүүлөрүңүз | ишенимдүүлөрү | ишенимдүүлөрүбүз | ишенимдүүлөрүңөр | ишенимдүүлөрүңүздөр | ишенимдүүлөрү |
| Родительный | ишенимдүүлөрүмдүн / ишенимдүүлөрүмүн | ишенимдүүлөрүңдүн / ишенимдүүлөрүңүн | ишенимдүүлөрүңүздүн | ишенимдүүлөрүнүн | ишенимдүүлөрүбүздүн | ишенимдүүлөрүңөрдүн | ишенимдүүлөрүңүздөрдүн | ишенимдүүлөрүнүн |
| Дательный | ишенимдүүлөрүмө | ишенимдүүлөрүңө | ишенимдүүлөрүңүзгө | ишенимдүүлөрүнө | ишенимдүүлөрүбүзгө | ишенимдүүлөрүңөргө | ишенимдүүлөрүңүздөргө | ишенимдүүлөрүнө |
| Винительный | ишенимдүүлөрүмдү / ишенимдүүлөрүмү | ишенимдүүлөрүңдү / ишенимдүүлөрүңү | ишенимдүүлөрүңүздү | ишенимдүүлөрүн | ишенимдүүлөрүбүздү | ишенимдүүлөрүңөрдү | ишенимдүүлөрүңүздөрдү | ишенимдүүлөрүн |
| Местный | ишенимдүүлөрүмдө | ишенимдүүлөрүңдө | ишенимдүүлөрүңүздө | ишенимдүүлөрүндө | ишенимдүүлөрүбүздө | ишенимдүүлөрүңөрдө | ишенимдүүлөрүңүздөрдө | ишенимдүүлөрүндө |
| Исходный | ишенимдүүлөрүмдөн / ишенимдүүлөрүмөн | ишенимдүүлөрүңдөн / ишенимдүүлөрүңөн | ишенимдүүлөрүңүздөн | ишенимдүүлөрүнөн | ишенимдүүлөрүбүздөн | ишенимдүүлөрүңөрдөн | ишенимдүүлөрүңүздөрдөн | ишенимдүүлөрүнөн |
Личные окончания (жакталыш) существительных
Правило| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| 1е лицо | ишенимдүүмүн | ишенимдүүбүз |
| 2е лицо | ишенимдүүсүң | ишенимдүүсүңөр |
| 2е лицо (веж.форма) | ишенимдүүсүз | ишенимдүүсүздөр |
| местный · 1е лицо | ишенимдүүдөмүн | ишенимдүүдөбүз |
| местный · 2е лицо | ишенимдүүдөсүң | ишенимдүүдөсүңөр |
| местный · 2е лицо (веж.форма) | ишенимдүүдөсүз | ишенимдүүдөсүздөр |
| исходный · 1е лицо | ишенимдүүдөнмүн | ишенимдүүдөнбүз |
| исходный · 2е лицо | ишенимдүүдөнсүң | ишенимдүүдөнсүңөр |
| исходный · 2е лицо (веж.форма) | ишенимдүүдөнсүз | ишенимдүүдөнсүздөр |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
Категория падежа Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| Именительный | ишенимдүү | ишенимдүүлөр |
| Родительный | ишенимдүүнүн | ишенимдүүлөрдүн |
| Дательный | ишенимдүүгө | ишенимдүүлөргө |
| Винительный | ишенимдүүнү | ишенимдүүлөрдү |
| Местный | ишенимдүүдө | ишенимдүүлөрдө |
| Исходный | ишенимдүүдөн | ишенимдүүлөрдөн |
Демек, ал зат атоочко гана эмес, заттык мааниде колдонулган учурда сын атоочко да, сан атоочко да, ат атоочко да, кыймыл атоочко да, атоочтуктарга да тиешелүү категория болуп эсептелет.
Категория принадлежности Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| я | ишенимдүүм | ишенимдүүлөрүм |
| ты | ишенимдүүң | ишенимдүүлөрүң |
| Вы | ишенимдүүңүз | ишенимдүүлөрүңүз |
| он, она | ишенимдүүсү | ишенимдүүлөрү |
| мы | ишенимдүүбүз | ишенимдүүлөрүбүз |
| вы | ишенимдүүңөр | ишенимдүүлөрүңөр |
| Вы (мн.) | ишенимдүүңүздөр | ишенимдүүлөрүңүздөр |
| они | ишенимдүүсү | ишенимдүүлөрү |
| общая принадлежность (-ныкы) | ишенимдүүнүкү | ишенимдүүлөрдүкү |
Склонение с аффиксами принадлежности
Правило| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | ишенимдүүм | ишенимдүүң | ишенимдүүңүз | ишенимдүүсү | ишенимдүүбүз | ишенимдүүңөр | ишенимдүүңүздөр | ишенимдүүсү |
| Родительный | ишенимдүүмдүн / ишенимдүүмүн | ишенимдүүңдүн / ишенимдүүңүн | ишенимдүүңүздүн | ишенимдүүсүнүн | ишенимдүүбүздүн | ишенимдүүңөрдүн | ишенимдүүңүздөрдүн | ишенимдүүсүнүн |
| Дательный | ишенимдүүмө | ишенимдүүңө | ишенимдүүңүзгө | ишенимдүүсүнө | ишенимдүүбүзгө | ишенимдүүңөргө | ишенимдүүңүздөргө | ишенимдүүсүнө |
| Винительный | ишенимдүүмдү / ишенимдүүмү | ишенимдүүңдү / ишенимдүүңү | ишенимдүүңүздү | ишенимдүүсүн | ишенимдүүбүздү | ишенимдүүңөрдү | ишенимдүүңүздөрдү | ишенимдүүсүн |
| Местный | ишенимдүүмдө | ишенимдүүңдө | ишенимдүүңүздө | ишенимдүүсүндө | ишенимдүүбүздө | ишенимдүүңөрдө | ишенимдүүңүздөрдө | ишенимдүүсүндө |
| Исходный | ишенимдүүмдөн / ишенимдүүмөн | ишенимдүүңдөн / ишенимдүүңөн | ишенимдүүңүздөн | ишенимдүүсүнөн | ишенимдүүбүздөн | ишенимдүүңөрдөн | ишенимдүүңүздөрдөн | ишенимдүүсүнөн |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | ишенимдүүлөрүм | ишенимдүүлөрүң | ишенимдүүлөрүңүз | ишенимдүүлөрү | ишенимдүүлөрүбүз | ишенимдүүлөрүңөр | ишенимдүүлөрүңүздөр | ишенимдүүлөрү |
| Родительный | ишенимдүүлөрүмдүн / ишенимдүүлөрүмүн | ишенимдүүлөрүңдүн / ишенимдүүлөрүңүн | ишенимдүүлөрүңүздүн | ишенимдүүлөрүнүн | ишенимдүүлөрүбүздүн | ишенимдүүлөрүңөрдүн | ишенимдүүлөрүңүздөрдүн | ишенимдүүлөрүнүн |
| Дательный | ишенимдүүлөрүмө | ишенимдүүлөрүңө | ишенимдүүлөрүңүзгө | ишенимдүүлөрүнө | ишенимдүүлөрүбүзгө | ишенимдүүлөрүңөргө | ишенимдүүлөрүңүздөргө | ишенимдүүлөрүнө |
| Винительный | ишенимдүүлөрүмдү / ишенимдүүлөрүмү | ишенимдүүлөрүңдү / ишенимдүүлөрүңү | ишенимдүүлөрүңүздү | ишенимдүүлөрүн | ишенимдүүлөрүбүздү | ишенимдүүлөрүңөрдү | ишенимдүүлөрүңүздөрдү | ишенимдүүлөрүн |
| Местный | ишенимдүүлөрүмдө | ишенимдүүлөрүңдө | ишенимдүүлөрүңүздө | ишенимдүүлөрүндө | ишенимдүүлөрүбүздө | ишенимдүүлөрүңөрдө | ишенимдүүлөрүңүздөрдө | ишенимдүүлөрүндө |
| Исходный | ишенимдүүлөрүмдөн / ишенимдүүлөрүмөн | ишенимдүүлөрүңдөн / ишенимдүүлөрүңөн | ишенимдүүлөрүңүздөн | ишенимдүүлөрүнөн | ишенимдүүлөрүбүздөн | ишенимдүүлөрүңөрдөн | ишенимдүүлөрүңүздөрдөн | ишенимдүүлөрүнөн |
Личные окончания (жакталыш) существительных
Правило| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| 1е лицо | ишенимдүүмүн | ишенимдүүбүз |
| 2е лицо | ишенимдүүсүң | ишенимдүүсүңөр |
| 2е лицо (веж.форма) | ишенимдүүсүз | ишенимдүүсүздөр |
| местный · 1е лицо | ишенимдүүдөмүн | ишенимдүүдөбүз |
| местный · 2е лицо | ишенимдүүдөсүң | ишенимдүүдөсүңөр |
| местный · 2е лицо (веж.форма) | ишенимдүүдөсүз | ишенимдүүдөсүздөр |
| исходный · 1е лицо | ишенимдүүдөнмүн | ишенимдүүдөнбүз |
| исходный · 2е лицо | ишенимдүүдөнсүң | ишенимдүүдөнсүңөр |
| исходный · 2е лицо (веж.форма) | ишенимдүүдөнсүз | ишенимдүүдөнсүздөр |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
Степени сравнения Правило
| Степень | |
|---|---|
| Сравнительная степень | ишенимдүүрөөк |