Морфология › ийкемдүү
ийкемдүү
Категория падежа Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| Именительный | ийкемдүү | ийкемдүүлөр |
| Родительный | ийкемдүүнүн | ийкемдүүлөрдүн |
| Дательный | ийкемдүүгө | ийкемдүүлөргө |
| Винительный | ийкемдүүнү | ийкемдүүлөрдү |
| Местный | ийкемдүүдө | ийкемдүүлөрдө |
| Исходный | ийкемдүүдөн | ийкемдүүлөрдөн |
Категория принадлежности Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| я | ийкемдүүм | ийкемдүүлөрүм |
| ты | ийкемдүүң | ийкемдүүлөрүң |
| Вы | ийкемдүүңүз | ийкемдүүлөрүңүз |
| он, она | ийкемдүүсү | ийкемдүүлөрү |
| мы | ийкемдүүбүз | ийкемдүүлөрүбүз |
| вы | ийкемдүүңөр | ийкемдүүлөрүңөр |
| Вы (мн.) | ийкемдүүңүздөр | ийкемдүүлөрүңүздөр |
| они | ийкемдүүсү | ийкемдүүлөрү |
| общая принадлежность (-ныкы) | ийкемдүүнүкү | ийкемдүүлөрдүкү |
Склонение с аффиксами принадлежности
Правило| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | ийкемдүүм | ийкемдүүң | ийкемдүүңүз | ийкемдүүсү | ийкемдүүбүз | ийкемдүүңөр | ийкемдүүңүздөр | ийкемдүүсү |
| Родительный | ийкемдүүмдүн / ийкемдүүмүн | ийкемдүүңдүн / ийкемдүүңүн | ийкемдүүңүздүн | ийкемдүүсүнүн | ийкемдүүбүздүн | ийкемдүүңөрдүн | ийкемдүүңүздөрдүн | ийкемдүүсүнүн |
| Дательный | ийкемдүүмө | ийкемдүүңө | ийкемдүүңүзгө | ийкемдүүсүнө | ийкемдүүбүзгө | ийкемдүүңөргө | ийкемдүүңүздөргө | ийкемдүүсүнө |
| Винительный | ийкемдүүмдү / ийкемдүүмү | ийкемдүүңдү / ийкемдүүңү | ийкемдүүңүздү | ийкемдүүсүн | ийкемдүүбүздү | ийкемдүүңөрдү | ийкемдүүңүздөрдү | ийкемдүүсүн |
| Местный | ийкемдүүмдө | ийкемдүүңдө | ийкемдүүңүздө | ийкемдүүсүндө | ийкемдүүбүздө | ийкемдүүңөрдө | ийкемдүүңүздөрдө | ийкемдүүсүндө |
| Исходный | ийкемдүүмдөн / ийкемдүүмөн | ийкемдүүңдөн / ийкемдүүңөн | ийкемдүүңүздөн | ийкемдүүсүнөн | ийкемдүүбүздөн | ийкемдүүңөрдөн | ийкемдүүңүздөрдөн | ийкемдүүсүнөн |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | ийкемдүүлөрүм | ийкемдүүлөрүң | ийкемдүүлөрүңүз | ийкемдүүлөрү | ийкемдүүлөрүбүз | ийкемдүүлөрүңөр | ийкемдүүлөрүңүздөр | ийкемдүүлөрү |
| Родительный | ийкемдүүлөрүмдүн / ийкемдүүлөрүмүн | ийкемдүүлөрүңдүн / ийкемдүүлөрүңүн | ийкемдүүлөрүңүздүн | ийкемдүүлөрүнүн | ийкемдүүлөрүбүздүн | ийкемдүүлөрүңөрдүн | ийкемдүүлөрүңүздөрдүн | ийкемдүүлөрүнүн |
| Дательный | ийкемдүүлөрүмө | ийкемдүүлөрүңө | ийкемдүүлөрүңүзгө | ийкемдүүлөрүнө | ийкемдүүлөрүбүзгө | ийкемдүүлөрүңөргө | ийкемдүүлөрүңүздөргө | ийкемдүүлөрүнө |
| Винительный | ийкемдүүлөрүмдү / ийкемдүүлөрүмү | ийкемдүүлөрүңдү / ийкемдүүлөрүңү | ийкемдүүлөрүңүздү | ийкемдүүлөрүн | ийкемдүүлөрүбүздү | ийкемдүүлөрүңөрдү | ийкемдүүлөрүңүздөрдү | ийкемдүүлөрүн |
| Местный | ийкемдүүлөрүмдө | ийкемдүүлөрүңдө | ийкемдүүлөрүңүздө | ийкемдүүлөрүндө | ийкемдүүлөрүбүздө | ийкемдүүлөрүңөрдө | ийкемдүүлөрүңүздөрдө | ийкемдүүлөрүндө |
| Исходный | ийкемдүүлөрүмдөн / ийкемдүүлөрүмөн | ийкемдүүлөрүңдөн / ийкемдүүлөрүңөн | ийкемдүүлөрүңүздөн | ийкемдүүлөрүнөн | ийкемдүүлөрүбүздөн | ийкемдүүлөрүңөрдөн | ийкемдүүлөрүңүздөрдөн | ийкемдүүлөрүнөн |
Личные окончания (жакталыш) существительных
Правило| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| 1е лицо | ийкемдүүмүн | ийкемдүүбүз |
| 2е лицо | ийкемдүүсүң | ийкемдүүсүңөр |
| 2е лицо (веж.форма) | ийкемдүүсүз | ийкемдүүсүздөр |
| местный · 1е лицо | ийкемдүүдөмүн | ийкемдүүдөбүз |
| местный · 2е лицо | ийкемдүүдөсүң | ийкемдүүдөсүңөр |
| местный · 2е лицо (веж.форма) | ийкемдүүдөсүз | ийкемдүүдөсүздөр |
| исходный · 1е лицо | ийкемдүүдөнмүн | ийкемдүүдөнбүз |
| исходный · 2е лицо | ийкемдүүдөнсүң | ийкемдүүдөнсүңөр |
| исходный · 2е лицо (веж.форма) | ийкемдүүдөнсүз | ийкемдүүдөнсүздөр |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
Категория падежа Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| Именительный | ийкемдүү | ийкемдүүлөр |
| Родительный | ийкемдүүнүн | ийкемдүүлөрдүн |
| Дательный | ийкемдүүгө | ийкемдүүлөргө |
| Винительный | ийкемдүүнү | ийкемдүүлөрдү |
| Местный | ийкемдүүдө | ийкемдүүлөрдө |
| Исходный | ийкемдүүдөн | ийкемдүүлөрдөн |
Демек, ал зат атоочко гана эмес, заттык мааниде колдонулган учурда сын атоочко да, сан атоочко да, ат атоочко да, кыймыл атоочко да, атоочтуктарга да тиешелүү категория болуп эсептелет.
Категория принадлежности Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| я | ийкемдүүм | ийкемдүүлөрүм |
| ты | ийкемдүүң | ийкемдүүлөрүң |
| Вы | ийкемдүүңүз | ийкемдүүлөрүңүз |
| он, она | ийкемдүүсү | ийкемдүүлөрү |
| мы | ийкемдүүбүз | ийкемдүүлөрүбүз |
| вы | ийкемдүүңөр | ийкемдүүлөрүңөр |
| Вы (мн.) | ийкемдүүңүздөр | ийкемдүүлөрүңүздөр |
| они | ийкемдүүсү | ийкемдүүлөрү |
| общая принадлежность (-ныкы) | ийкемдүүнүкү | ийкемдүүлөрдүкү |
Склонение с аффиксами принадлежности
Правило| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | ийкемдүүм | ийкемдүүң | ийкемдүүңүз | ийкемдүүсү | ийкемдүүбүз | ийкемдүүңөр | ийкемдүүңүздөр | ийкемдүүсү |
| Родительный | ийкемдүүмдүн / ийкемдүүмүн | ийкемдүүңдүн / ийкемдүүңүн | ийкемдүүңүздүн | ийкемдүүсүнүн | ийкемдүүбүздүн | ийкемдүүңөрдүн | ийкемдүүңүздөрдүн | ийкемдүүсүнүн |
| Дательный | ийкемдүүмө | ийкемдүүңө | ийкемдүүңүзгө | ийкемдүүсүнө | ийкемдүүбүзгө | ийкемдүүңөргө | ийкемдүүңүздөргө | ийкемдүүсүнө |
| Винительный | ийкемдүүмдү / ийкемдүүмү | ийкемдүүңдү / ийкемдүүңү | ийкемдүүңүздү | ийкемдүүсүн | ийкемдүүбүздү | ийкемдүүңөрдү | ийкемдүүңүздөрдү | ийкемдүүсүн |
| Местный | ийкемдүүмдө | ийкемдүүңдө | ийкемдүүңүздө | ийкемдүүсүндө | ийкемдүүбүздө | ийкемдүүңөрдө | ийкемдүүңүздөрдө | ийкемдүүсүндө |
| Исходный | ийкемдүүмдөн / ийкемдүүмөн | ийкемдүүңдөн / ийкемдүүңөн | ийкемдүүңүздөн | ийкемдүүсүнөн | ийкемдүүбүздөн | ийкемдүүңөрдөн | ийкемдүүңүздөрдөн | ийкемдүүсүнөн |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | ийкемдүүлөрүм | ийкемдүүлөрүң | ийкемдүүлөрүңүз | ийкемдүүлөрү | ийкемдүүлөрүбүз | ийкемдүүлөрүңөр | ийкемдүүлөрүңүздөр | ийкемдүүлөрү |
| Родительный | ийкемдүүлөрүмдүн / ийкемдүүлөрүмүн | ийкемдүүлөрүңдүн / ийкемдүүлөрүңүн | ийкемдүүлөрүңүздүн | ийкемдүүлөрүнүн | ийкемдүүлөрүбүздүн | ийкемдүүлөрүңөрдүн | ийкемдүүлөрүңүздөрдүн | ийкемдүүлөрүнүн |
| Дательный | ийкемдүүлөрүмө | ийкемдүүлөрүңө | ийкемдүүлөрүңүзгө | ийкемдүүлөрүнө | ийкемдүүлөрүбүзгө | ийкемдүүлөрүңөргө | ийкемдүүлөрүңүздөргө | ийкемдүүлөрүнө |
| Винительный | ийкемдүүлөрүмдү / ийкемдүүлөрүмү | ийкемдүүлөрүңдү / ийкемдүүлөрүңү | ийкемдүүлөрүңүздү | ийкемдүүлөрүн | ийкемдүүлөрүбүздү | ийкемдүүлөрүңөрдү | ийкемдүүлөрүңүздөрдү | ийкемдүүлөрүн |
| Местный | ийкемдүүлөрүмдө | ийкемдүүлөрүңдө | ийкемдүүлөрүңүздө | ийкемдүүлөрүндө | ийкемдүүлөрүбүздө | ийкемдүүлөрүңөрдө | ийкемдүүлөрүңүздөрдө | ийкемдүүлөрүндө |
| Исходный | ийкемдүүлөрүмдөн / ийкемдүүлөрүмөн | ийкемдүүлөрүңдөн / ийкемдүүлөрүңөн | ийкемдүүлөрүңүздөн | ийкемдүүлөрүнөн | ийкемдүүлөрүбүздөн | ийкемдүүлөрүңөрдөн | ийкемдүүлөрүңүздөрдөн | ийкемдүүлөрүнөн |
Личные окончания (жакталыш) существительных
Правило| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| 1е лицо | ийкемдүүмүн | ийкемдүүбүз |
| 2е лицо | ийкемдүүсүң | ийкемдүүсүңөр |
| 2е лицо (веж.форма) | ийкемдүүсүз | ийкемдүүсүздөр |
| местный · 1е лицо | ийкемдүүдөмүн | ийкемдүүдөбүз |
| местный · 2е лицо | ийкемдүүдөсүң | ийкемдүүдөсүңөр |
| местный · 2е лицо (веж.форма) | ийкемдүүдөсүз | ийкемдүүдөсүздөр |
| исходный · 1е лицо | ийкемдүүдөнмүн | ийкемдүүдөнбүз |
| исходный · 2е лицо | ийкемдүүдөнсүң | ийкемдүүдөнсүңөр |
| исходный · 2е лицо (веж.форма) | ийкемдүүдөнсүз | ийкемдүүдөнсүздөр |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
Степени сравнения Правило
| Степень | |
|---|---|
| Сравнительная степень | ийкемдүүрөөк |