Морфология › ийрейтүү
ийрейтүү
Категория падежа Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| Именительный | ийрейтүү | ийрейтүүлөр |
| Родительный | ийрейтүүнүн | ийрейтүүлөрдүн |
| Дательный | ийрейтүүгө | ийрейтүүлөргө |
| Винительный | ийрейтүүнү | ийрейтүүлөрдү |
| Местный | ийрейтүүдө | ийрейтүүлөрдө |
| Исходный | ийрейтүүдөн | ийрейтүүлөрдөн |
Категория принадлежности Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| я | ийрейтүүм | ийрейтүүлөрүм |
| ты | ийрейтүүң | ийрейтүүлөрүң |
| Вы | ийрейтүүңүз | ийрейтүүлөрүңүз |
| он, она | ийрейтүүсү | ийрейтүүлөрү |
| мы | ийрейтүүбүз | ийрейтүүлөрүбүз |
| вы | ийрейтүүңөр | ийрейтүүлөрүңөр |
| Вы (мн.) | ийрейтүүңүздөр | ийрейтүүлөрүңүздөр |
| они | ийрейтүүсү | ийрейтүүлөрү |
| общая принадлежность (-ныкы) | ийрейтүүнүкү | ийрейтүүлөрдүкү |
Склонение с аффиксами принадлежности
Правило| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | ийрейтүүм | ийрейтүүң | ийрейтүүңүз | ийрейтүүсү | ийрейтүүбүз | ийрейтүүңөр | ийрейтүүңүздөр | ийрейтүүсү |
| Родительный | ийрейтүүмдүн / ийрейтүүмүн | ийрейтүүңдүн / ийрейтүүңүн | ийрейтүүңүздүн | ийрейтүүсүнүн | ийрейтүүбүздүн | ийрейтүүңөрдүн | ийрейтүүңүздөрдүн | ийрейтүүсүнүн |
| Дательный | ийрейтүүмө | ийрейтүүңө | ийрейтүүңүзгө | ийрейтүүсүнө | ийрейтүүбүзгө | ийрейтүүңөргө | ийрейтүүңүздөргө | ийрейтүүсүнө |
| Винительный | ийрейтүүмдү / ийрейтүүмү | ийрейтүүңдү / ийрейтүүңү | ийрейтүүңүздү | ийрейтүүсүн | ийрейтүүбүздү | ийрейтүүңөрдү | ийрейтүүңүздөрдү | ийрейтүүсүн |
| Местный | ийрейтүүмдө | ийрейтүүңдө | ийрейтүүңүздө | ийрейтүүсүндө | ийрейтүүбүздө | ийрейтүүңөрдө | ийрейтүүңүздөрдө | ийрейтүүсүндө |
| Исходный | ийрейтүүмдөн / ийрейтүүмөн | ийрейтүүңдөн / ийрейтүүңөн | ийрейтүүңүздөн | ийрейтүүсүнөн | ийрейтүүбүздөн | ийрейтүүңөрдөн | ийрейтүүңүздөрдөн | ийрейтүүсүнөн |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | ийрейтүүлөрүм | ийрейтүүлөрүң | ийрейтүүлөрүңүз | ийрейтүүлөрү | ийрейтүүлөрүбүз | ийрейтүүлөрүңөр | ийрейтүүлөрүңүздөр | ийрейтүүлөрү |
| Родительный | ийрейтүүлөрүмдүн / ийрейтүүлөрүмүн | ийрейтүүлөрүңдүн / ийрейтүүлөрүңүн | ийрейтүүлөрүңүздүн | ийрейтүүлөрүнүн | ийрейтүүлөрүбүздүн | ийрейтүүлөрүңөрдүн | ийрейтүүлөрүңүздөрдүн | ийрейтүүлөрүнүн |
| Дательный | ийрейтүүлөрүмө | ийрейтүүлөрүңө | ийрейтүүлөрүңүзгө | ийрейтүүлөрүнө | ийрейтүүлөрүбүзгө | ийрейтүүлөрүңөргө | ийрейтүүлөрүңүздөргө | ийрейтүүлөрүнө |
| Винительный | ийрейтүүлөрүмдү / ийрейтүүлөрүмү | ийрейтүүлөрүңдү / ийрейтүүлөрүңү | ийрейтүүлөрүңүздү | ийрейтүүлөрүн | ийрейтүүлөрүбүздү | ийрейтүүлөрүңөрдү | ийрейтүүлөрүңүздөрдү | ийрейтүүлөрүн |
| Местный | ийрейтүүлөрүмдө | ийрейтүүлөрүңдө | ийрейтүүлөрүңүздө | ийрейтүүлөрүндө | ийрейтүүлөрүбүздө | ийрейтүүлөрүңөрдө | ийрейтүүлөрүңүздөрдө | ийрейтүүлөрүндө |
| Исходный | ийрейтүүлөрүмдөн / ийрейтүүлөрүмөн | ийрейтүүлөрүңдөн / ийрейтүүлөрүңөн | ийрейтүүлөрүңүздөн | ийрейтүүлөрүнөн | ийрейтүүлөрүбүздөн | ийрейтүүлөрүңөрдөн | ийрейтүүлөрүңүздөрдөн | ийрейтүүлөрүнөн |
Личные окончания (жакталыш) существительных
Правило| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| 1е лицо | ийрейтүүмүн | ийрейтүүбүз |
| 2е лицо | ийрейтүүсүң | ийрейтүүсүңөр |
| 2е лицо (веж.форма) | ийрейтүүсүз | ийрейтүүсүздөр |
| местный · 1е лицо | ийрейтүүдөмүн | ийрейтүүдөбүз |
| местный · 2е лицо | ийрейтүүдөсүң | ийрейтүүдөсүңөр |
| местный · 2е лицо (веж.форма) | ийрейтүүдөсүз | ийрейтүүдөсүздөр |
| исходный · 1е лицо | ийрейтүүдөнмүн | ийрейтүүдөнбүз |
| исходный · 2е лицо | ийрейтүүдөнсүң | ийрейтүүдөнсүңөр |
| исходный · 2е лицо (веж.форма) | ийрейтүүдөнсүз | ийрейтүүдөнсүздөр |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
Категория падежа Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| Именительный | ийрейтүү | ийрейтүүлөр |
| Родительный | ийрейтүүнүн | ийрейтүүлөрдүн |
| Дательный | ийрейтүүгө | ийрейтүүлөргө |
| Винительный | ийрейтүүнү | ийрейтүүлөрдү |
| Местный | ийрейтүүдө | ийрейтүүлөрдө |
| Исходный | ийрейтүүдөн | ийрейтүүлөрдөн |
Демек, ал зат атоочко гана эмес, заттык мааниде колдонулган учурда сын атоочко да, сан атоочко да, ат атоочко да, кыймыл атоочко да, атоочтуктарга да тиешелүү категория болуп эсептелет.
Категория принадлежности Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| я | ийрейтүүм | ийрейтүүлөрүм |
| ты | ийрейтүүң | ийрейтүүлөрүң |
| Вы | ийрейтүүңүз | ийрейтүүлөрүңүз |
| он, она | ийрейтүүсү | ийрейтүүлөрү |
| мы | ийрейтүүбүз | ийрейтүүлөрүбүз |
| вы | ийрейтүүңөр | ийрейтүүлөрүңөр |
| Вы (мн.) | ийрейтүүңүздөр | ийрейтүүлөрүңүздөр |
| они | ийрейтүүсү | ийрейтүүлөрү |
| общая принадлежность (-ныкы) | ийрейтүүнүкү | ийрейтүүлөрдүкү |
Склонение с аффиксами принадлежности
Правило| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | ийрейтүүм | ийрейтүүң | ийрейтүүңүз | ийрейтүүсү | ийрейтүүбүз | ийрейтүүңөр | ийрейтүүңүздөр | ийрейтүүсү |
| Родительный | ийрейтүүмдүн / ийрейтүүмүн | ийрейтүүңдүн / ийрейтүүңүн | ийрейтүүңүздүн | ийрейтүүсүнүн | ийрейтүүбүздүн | ийрейтүүңөрдүн | ийрейтүүңүздөрдүн | ийрейтүүсүнүн |
| Дательный | ийрейтүүмө | ийрейтүүңө | ийрейтүүңүзгө | ийрейтүүсүнө | ийрейтүүбүзгө | ийрейтүүңөргө | ийрейтүүңүздөргө | ийрейтүүсүнө |
| Винительный | ийрейтүүмдү / ийрейтүүмү | ийрейтүүңдү / ийрейтүүңү | ийрейтүүңүздү | ийрейтүүсүн | ийрейтүүбүздү | ийрейтүүңөрдү | ийрейтүүңүздөрдү | ийрейтүүсүн |
| Местный | ийрейтүүмдө | ийрейтүүңдө | ийрейтүүңүздө | ийрейтүүсүндө | ийрейтүүбүздө | ийрейтүүңөрдө | ийрейтүүңүздөрдө | ийрейтүүсүндө |
| Исходный | ийрейтүүмдөн / ийрейтүүмөн | ийрейтүүңдөн / ийрейтүүңөн | ийрейтүүңүздөн | ийрейтүүсүнөн | ийрейтүүбүздөн | ийрейтүүңөрдөн | ийрейтүүңүздөрдөн | ийрейтүүсүнөн |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | ийрейтүүлөрүм | ийрейтүүлөрүң | ийрейтүүлөрүңүз | ийрейтүүлөрү | ийрейтүүлөрүбүз | ийрейтүүлөрүңөр | ийрейтүүлөрүңүздөр | ийрейтүүлөрү |
| Родительный | ийрейтүүлөрүмдүн / ийрейтүүлөрүмүн | ийрейтүүлөрүңдүн / ийрейтүүлөрүңүн | ийрейтүүлөрүңүздүн | ийрейтүүлөрүнүн | ийрейтүүлөрүбүздүн | ийрейтүүлөрүңөрдүн | ийрейтүүлөрүңүздөрдүн | ийрейтүүлөрүнүн |
| Дательный | ийрейтүүлөрүмө | ийрейтүүлөрүңө | ийрейтүүлөрүңүзгө | ийрейтүүлөрүнө | ийрейтүүлөрүбүзгө | ийрейтүүлөрүңөргө | ийрейтүүлөрүңүздөргө | ийрейтүүлөрүнө |
| Винительный | ийрейтүүлөрүмдү / ийрейтүүлөрүмү | ийрейтүүлөрүңдү / ийрейтүүлөрүңү | ийрейтүүлөрүңүздү | ийрейтүүлөрүн | ийрейтүүлөрүбүздү | ийрейтүүлөрүңөрдү | ийрейтүүлөрүңүздөрдү | ийрейтүүлөрүн |
| Местный | ийрейтүүлөрүмдө | ийрейтүүлөрүңдө | ийрейтүүлөрүңүздө | ийрейтүүлөрүндө | ийрейтүүлөрүбүздө | ийрейтүүлөрүңөрдө | ийрейтүүлөрүңүздөрдө | ийрейтүүлөрүндө |
| Исходный | ийрейтүүлөрүмдөн / ийрейтүүлөрүмөн | ийрейтүүлөрүңдөн / ийрейтүүлөрүңөн | ийрейтүүлөрүңүздөн | ийрейтүүлөрүнөн | ийрейтүүлөрүбүздөн | ийрейтүүлөрүңөрдөн | ийрейтүүлөрүңүздөрдөн | ийрейтүүлөрүнөн |
Личные окончания (жакталыш) существительных
Правило| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| 1е лицо | ийрейтүүмүн | ийрейтүүбүз |
| 2е лицо | ийрейтүүсүң | ийрейтүүсүңөр |
| 2е лицо (веж.форма) | ийрейтүүсүз | ийрейтүүсүздөр |
| местный · 1е лицо | ийрейтүүдөмүн | ийрейтүүдөбүз |
| местный · 2е лицо | ийрейтүүдөсүң | ийрейтүүдөсүңөр |
| местный · 2е лицо (веж.форма) | ийрейтүүдөсүз | ийрейтүүдөсүздөр |
| исходный · 1е лицо | ийрейтүүдөнмүн | ийрейтүүдөнбүз |
| исходный · 2е лицо | ийрейтүүдөнсүң | ийрейтүүдөнсүңөр |
| исходный · 2е лицо (веж.форма) | ийрейтүүдөнсүз | ийрейтүүдөнсүздөр |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.