Морфология › жакында
жакында
Категория падежа Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| Именительный | жакында | жакындалар |
| Родительный | жакынданын | жакындалардын |
| Дательный | жакындага | жакындаларга |
| Винительный | жакынданы | жакындаларды |
| Местный | жакындада | жакындаларда |
| Исходный | жакындадан | жакындалардан |
Категория принадлежности Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| я | жакындам | жакындаларым |
| ты | жакындаң | жакындаларың |
| Вы | жакындаңыз | жакындаларыңыз |
| он, она | жакындасы | жакындалары |
| мы | жакындабыз | жакындаларыбыз |
| вы | жакындаңар | жакындаларыңар |
| Вы (мн.) | жакындаңыздар | жакындаларыңыздар |
| они | жакындасы | жакындалары |
| общая принадлежность (-ныкы) | жакынданыкы | жакындалардыкы |
Склонение с аффиксами принадлежности
Правило| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | жакындам | жакындаң | жакындаңыз | жакындасы | жакындабыз | жакындаңар | жакындаңыздар | жакындасы |
| Родительный | жакындамдын / жакындамын | жакындаңдын / жакындаңын | жакындаңыздын | жакындасынын | жакындабыздын | жакындаңардын | жакындаңыздардын | жакындасынын |
| Дательный | жакындама | жакындаңа | жакындаңызга | жакындасына | жакындабызга | жакындаңарга | жакындаңыздарга | жакындасына |
| Винительный | жакындамды / жакындамы | жакындаңды / жакындаңы | жакындаңызды | жакындасын | жакындабызды | жакындаңарды | жакындаңыздарды | жакындасын |
| Местный | жакындамда | жакындаңда | жакындаңызда | жакындасында | жакындабызда | жакындаңарда | жакындаңыздарда | жакындасында |
| Исходный | жакындамдан / жакындаман | жакындаңдан / жакындаңан | жакындаңыздан | жакындасынан | жакындабыздан | жакындаңардан | жакындаңыздардан | жакындасынан |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | жакындаларым | жакындаларың | жакындаларыңыз | жакындалары | жакындаларыбыз | жакындаларыңар | жакындаларыңыздар | жакындалары |
| Родительный | жакындаларымдын / жакындаларымын | жакындаларыңдын / жакындаларыңын | жакындаларыңыздын | жакындаларынын | жакындаларыбыздын | жакындаларыңардын | жакындаларыңыздардын | жакындаларынын |
| Дательный | жакындаларыма | жакындаларыңа | жакындаларыңызга | жакындаларына | жакындаларыбызга | жакындаларыңарга | жакындаларыңыздарга | жакындаларына |
| Винительный | жакындаларымды / жакындаларымы | жакындаларыңды / жакындаларыңы | жакындаларыңызды | жакындаларын | жакындаларыбызды | жакындаларыңарды | жакындаларыңыздарды | жакындаларын |
| Местный | жакындаларымда | жакындаларыңда | жакындаларыңызда | жакындаларында | жакындаларыбызда | жакындаларыңарда | жакындаларыңыздарда | жакындаларында |
| Исходный | жакындаларымдан / жакындаларыман | жакындаларыңдан / жакындаларыңан | жакындаларыңыздан | жакындаларынан | жакындаларыбыздан | жакындаларыңардан | жакындаларыңыздардан | жакындаларынан |
Личные окончания (жакталыш) существительных
Правило| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| 1е лицо | жакындамын | жакындабыз |
| 2е лицо | жакындасың | жакындасыңар |
| 2е лицо (веж.форма) | жакындасыз | жакындасыздар |
| местный · 1е лицо | жакындадамын | жакындадабыз |
| местный · 2е лицо | жакындадасың | жакындадасыңар |
| местный · 2е лицо (веж.форма) | жакындадасыз | жакындадасыздар |
| исходный · 1е лицо | жакындаданмын | жакындаданбыз |
| исходный · 2е лицо | жакындадансың | жакындадансыңар |
| исходный · 2е лицо (веж.форма) | жакындадансыз | жакындадансыздар |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
Категория падежа Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| Именительный | жакында | жакындалар |
| Родительный | жакынданын | жакындалардын |
| Дательный | жакындага | жакындаларга |
| Винительный | жакынданы | жакындаларды |
| Местный | жакындада | жакындаларда |
| Исходный | жакындадан | жакындалардан |
Демек, ал зат атоочко гана эмес, заттык мааниде колдонулган учурда сын атоочко да, сан атоочко да, ат атоочко да, кыймыл атоочко да, атоочтуктарга да тиешелүү категория болуп эсептелет.
Категория принадлежности Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| я | жакындам | жакындаларым |
| ты | жакындаң | жакындаларың |
| Вы | жакындаңыз | жакындаларыңыз |
| он, она | жакындасы | жакындалары |
| мы | жакындабыз | жакындаларыбыз |
| вы | жакындаңар | жакындаларыңар |
| Вы (мн.) | жакындаңыздар | жакындаларыңыздар |
| они | жакындасы | жакындалары |
| общая принадлежность (-ныкы) | жакынданыкы | жакындалардыкы |
Склонение с аффиксами принадлежности
Правило| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | жакындам | жакындаң | жакындаңыз | жакындасы | жакындабыз | жакындаңар | жакындаңыздар | жакындасы |
| Родительный | жакындамдын / жакындамын | жакындаңдын / жакындаңын | жакындаңыздын | жакындасынын | жакындабыздын | жакындаңардын | жакындаңыздардын | жакындасынын |
| Дательный | жакындама | жакындаңа | жакындаңызга | жакындасына | жакындабызга | жакындаңарга | жакындаңыздарга | жакындасына |
| Винительный | жакындамды / жакындамы | жакындаңды / жакындаңы | жакындаңызды | жакындасын | жакындабызды | жакындаңарды | жакындаңыздарды | жакындасын |
| Местный | жакындамда | жакындаңда | жакындаңызда | жакындасында | жакындабызда | жакындаңарда | жакындаңыздарда | жакындасында |
| Исходный | жакындамдан / жакындаман | жакындаңдан / жакындаңан | жакындаңыздан | жакындасынан | жакындабыздан | жакындаңардан | жакындаңыздардан | жакындасынан |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | жакындаларым | жакындаларың | жакындаларыңыз | жакындалары | жакындаларыбыз | жакындаларыңар | жакындаларыңыздар | жакындалары |
| Родительный | жакындаларымдын / жакындаларымын | жакындаларыңдын / жакындаларыңын | жакындаларыңыздын | жакындаларынын | жакындаларыбыздын | жакындаларыңардын | жакындаларыңыздардын | жакындаларынын |
| Дательный | жакындаларыма | жакындаларыңа | жакындаларыңызга | жакындаларына | жакындаларыбызга | жакындаларыңарга | жакындаларыңыздарга | жакындаларына |
| Винительный | жакындаларымды / жакындаларымы | жакындаларыңды / жакындаларыңы | жакындаларыңызды | жакындаларын | жакындаларыбызды | жакындаларыңарды | жакындаларыңыздарды | жакындаларын |
| Местный | жакындаларымда | жакындаларыңда | жакындаларыңызда | жакындаларында | жакындаларыбызда | жакындаларыңарда | жакындаларыңыздарда | жакындаларында |
| Исходный | жакындаларымдан / жакындаларыман | жакындаларыңдан / жакындаларыңан | жакындаларыңыздан | жакындаларынан | жакындаларыбыздан | жакындаларыңардан | жакындаларыңыздардан | жакындаларынан |
Личные окончания (жакталыш) существительных
Правило| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| 1е лицо | жакындамын | жакындабыз |
| 2е лицо | жакындасың | жакындасыңар |
| 2е лицо (веж.форма) | жакындасыз | жакындасыздар |
| местный · 1е лицо | жакындадамын | жакындадабыз |
| местный · 2е лицо | жакындадасың | жакындадасыңар |
| местный · 2е лицо (веж.форма) | жакындадасыз | жакындадасыздар |
| исходный · 1е лицо | жакындаданмын | жакындаданбыз |
| исходный · 2е лицо | жакындадансың | жакындадансыңар |
| исходный · 2е лицо (веж.форма) | жакындадансыз | жакындадансыздар |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
Степени сравнения Правило
| Степень | |
|---|---|
| Сравнительная степень | жакындараак |
жакында-
Спряжение глагола Правило
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Будущее определенное время | жакындаймын / жакындайм | жакындайсың | жакындайсыз | жакындайт | жакындайбыз | жакындайсыңар | жакындайсыздар | жакындайт / жакындашат |
| Прошедшее определенное время | жакындадым | жакындадың | жакындадыңыз | жакындады | жакындадык | жакындадыңар | жакындадыңыздар | жакындады / жакындашты |
| Прошедщее неопределенное время | жакындаганмын / жакындагамын / жакындагам | жакындагансың | жакындагансыз | жакындаган | жакындаганбыз | жакындагансыңар | жакындагансыздар | жакындаган |
| Прошедшее субъективное время | жакындаптырмын / жакындапмын | жакындаптырсың / жакындапсың | жакындаптырсыз / жакындапсыз | жакындаптыр | жакындаптырбыз / жакындаппыз | жакындаптырсыңар / жакындапсыңар | жакындаптырсыздар / жакындапсыздар | жакындашыптыр / жакындаптыр |
| Прошедшее длительное | жакындачумун | жакындачусуң | жакындачусуз | жакындачу | жакындачубуз | жакындачусуңар | жакындачусуздар | жакындачу |
| Неопределенное будущее время | жакындаармын / жакындармын | жакындаарсың / жакындарсың | жакындаарсыз / жакындарсыз | жакындар / жакындаар | жакындаарбыз / жакындарбыз | жакындаарсыңар / жакындарсыңар | жакындаарсыздар / жакындарсыздар | жакындар / жакындаар |
| Условное наклонение | жакындасам | жакындасаң | жакындасаңыз | жакындаса | жакындасак | жакындасаңар | жакындасаңыздар | жакындаса / жакындашса |
| Желательное наклонение | жакындагым | жакындагың | жакындагыңыз | жакындагысы | жакындагыбыз | жакындагыңар | жакындагыңыздар | жакындагысы |
| Повелительное наклонение | жакындайын | жакында | жакындаңыз | жакындасын | жакындайлы | жакындагыла | жакындаңыздар | жакындасын |
| Наклонение намерения | жакындамакчымын / жакындамакмын | жакындамакчысың / жакындамаксың | жакындамакчысыз / жакындамаксыз | жакындамак / жакындамакчы | жакындамакчыбыз / жакындамакпыз | жакындамакчысыңар / жакындамаксыңар | жакындамакчысыздар / жакындамаксыздар | жакындамак / жакындамакчы |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Будущее определенное время | жакындабаймын / жакындабайм | жакындабайсың | жакындабайсыз | жакындабайт | жакындабайбыз | жакындабайсыңар | жакындабайсыздар | жакындабайт / жакындашпайт |
| Прошедшее определенное время | жакындабадым | жакындабадың | жакындабадыңыз | жакындабады | жакындабадык | жакындабадыңар | жакындабадыңыздар | жакындашпады / жакындабады |
| Прошедщее неопределенное время | жакындабаганмын | жакындабагансың | жакындабагансыз | жакындабаган | жакындабаганбыз | жакындабагансыңар | жакындабагансыздар | жакындабаган |
| Прошедшее субъективное время | жакындабаптырмын | жакындабаптырсың | жакындабаптырсыз | жакындабаптыр | жакындабаптырбыз | жакындабаптырсыңар | жакындабаптырсыздар | жакындабаптыр |
| Неопределенное будущее время | жакындабасмын | жакындабассың | жакындабассыз | жакындабас | жакындабаспыз | — | — | жакындабас |
| Условное наклонение | жакындабасам | жакындабасаң | жакындабасаңыз | жакындабаса | жакындабасак | жакындабасаңар | жакындабасаңыздар | жакындашпаса / жакындабаса |
| Повелительное наклонение | жакындабайын | жакындаба | жакындабаңыз | жакындабасын | жакындабайлы | жакындабагыла | жакындабаңыздар | жакындабасын |
Отглагольное существительное Правило
| Форма | |
|---|---|
| -уу | жакындоо |
| -ыш | жакындаш |
| -мак | жакындамак |
| -май | жакындамай |
| -баш | жакындабаш |
Причастие Правило
| Форма | |
|---|---|
| -ган | жакындаган |
| -ар | жакындар / жакындаар |
| -бас | жакындабас |
| -уучу | жакындоочу |
| -чу | жакындачу |
Деепричастие Правило
| Форма | |
|---|---|
| -а, -й | жакындай |
| -ып | жакындап |
| -ганы | жакындаганы |
| -ганча | жакындаганча |
| -гыча | жакындагыча |
| -майынча | жакындамайынча |