Морфология › жалчы
жалчы
Категория падежа Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| Именительный | жалчы | жалчылар |
| Родительный | жалчынын | жалчылардын |
| Дательный | жалчыга | жалчыларга |
| Винительный | жалчыны | жалчыларды |
| Местный | жалчыда | жалчыларда |
| Исходный | жалчыдан | жалчылардан |
Категория принадлежности Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| я | жалчым | жалчыларым |
| ты | жалчың | жалчыларың |
| Вы | жалчыңыз | жалчыларыңыз |
| он, она | жалчысы | жалчылары |
| мы | жалчыбыз | жалчыларыбыз |
| вы | жалчыңар | жалчыларыңар |
| Вы (мн.) | жалчыңыздар | жалчыларыңыздар |
| они | жалчысы | жалчылары |
| общая принадлежность (-ныкы) | жалчыныкы | жалчылардыкы |
Склонение с аффиксами принадлежности
Правило| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | жалчым | жалчың | жалчыңыз | жалчысы | жалчыбыз | жалчыңар | жалчыңыздар | жалчысы |
| Родительный | жалчымдын / жалчымын | жалчыңдын / жалчыңын | жалчыңыздын | жалчысынын | жалчыбыздын | жалчыңардын | жалчыңыздардын | жалчысынын |
| Дательный | жалчыма | жалчыңа | жалчыңызга | жалчысына | жалчыбызга | жалчыңарга | жалчыңыздарга | жалчысына |
| Винительный | жалчымды / жалчымы | жалчыңды / жалчыңы | жалчыңызды | жалчысын | жалчыбызды | жалчыңарды | жалчыңыздарды | жалчысын |
| Местный | жалчымда | жалчыңда | жалчыңызда | жалчысында | жалчыбызда | жалчыңарда | жалчыңыздарда | жалчысында |
| Исходный | жалчымдан / жалчыман | жалчыңдан / жалчыңан | жалчыңыздан | жалчысынан | жалчыбыздан | жалчыңардан | жалчыңыздардан | жалчысынан |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | жалчыларым | жалчыларың | жалчыларыңыз | жалчылары | жалчыларыбыз | жалчыларыңар | жалчыларыңыздар | жалчылары |
| Родительный | жалчыларымдын / жалчыларымын | жалчыларыңдын / жалчыларыңын | жалчыларыңыздын | жалчыларынын | жалчыларыбыздын | жалчыларыңардын | жалчыларыңыздардын | жалчыларынын |
| Дательный | жалчыларыма | жалчыларыңа | жалчыларыңызга | жалчыларына | жалчыларыбызга | жалчыларыңарга | жалчыларыңыздарга | жалчыларына |
| Винительный | жалчыларымды / жалчыларымы | жалчыларыңды / жалчыларыңы | жалчыларыңызды | жалчыларын | жалчыларыбызды | жалчыларыңарды | жалчыларыңыздарды | жалчыларын |
| Местный | жалчыларымда | жалчыларыңда | жалчыларыңызда | жалчыларында | жалчыларыбызда | жалчыларыңарда | жалчыларыңыздарда | жалчыларында |
| Исходный | жалчыларымдан / жалчыларыман | жалчыларыңдан / жалчыларыңан | жалчыларыңыздан | жалчыларынан | жалчыларыбыздан | жалчыларыңардан | жалчыларыңыздардан | жалчыларынан |
Личные окончания (жакталыш) существительных
Правило| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| 1е лицо | жалчымын | жалчыбыз |
| 2е лицо | жалчысың | жалчысыңар |
| 2е лицо (веж.форма) | жалчысыз | жалчысыздар |
| местный · 1е лицо | жалчыдамын | жалчыдабыз |
| местный · 2е лицо | жалчыдасың | жалчыдасыңар |
| местный · 2е лицо (веж.форма) | жалчыдасыз | жалчыдасыздар |
| исходный · 1е лицо | жалчыданмын | жалчыданбыз |
| исходный · 2е лицо | жалчыдансың | жалчыдансыңар |
| исходный · 2е лицо (веж.форма) | жалчыдансыз | жалчыдансыздар |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
жалчы-
Спряжение глагола Правило
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Будущее определенное время | жалчыймын / жалчыйм | жалчыйсың | жалчыйсыз | жалчыйт | жалчыйбыз | жалчыйсыңар | жалчыйсыздар | жалчышат / жалчыйт |
| Прошедшее определенное время | жалчыдым | жалчыдың | жалчыдыңыз | жалчыды | жалчыдык | жалчыдыңар | жалчыдыңыздар | жалчышты / жалчыды |
| Прошедщее неопределенное время | жалчыганмын / жалчыгамын / жалчыгам | жалчыгансың | жалчыгансыз | жалчыган | жалчыганбыз | жалчыгансыңар | жалчыгансыздар | жалчыган |
| Прошедшее субъективное время | жалчыптырмын / жалчыпмын | жалчыптырсың / жалчыпсың | жалчыптырсыз / жалчыпсыз | жалчыптыр | жалчыптырбыз / жалчыппыз | жалчыптырсыңар / жалчыпсыңар | жалчыптырсыздар / жалчыпсыздар | жалчышыптыр / жалчыптыр |
| Прошедшее длительное | жалчычумун | жалчычусуң | жалчычусуз | жалчычу | жалчычубуз | жалчычусуңар | жалчычусуздар | жалчычу |
| Неопределенное будущее время | жалчырмын | жалчырсың | жалчырсыз | жалчыр | жалчырбыз | жалчырсыңар | жалчырсыздар | жалчыр |
| Условное наклонение | жалчысам | жалчысаң | жалчысаңыз | жалчыса | жалчысак | жалчысаңар | жалчысаңыздар | жалчышса / жалчыса |
| Желательное наклонение | жалчыгым | жалчыгың | жалчыгыңыз | жалчыгысы | жалчыгыбыз | жалчыгыңар | жалчыгыңыздар | жалчыгысы |
| Повелительное наклонение | жалчыйын | жалчы | жалчыңыз | жалчысын | жалчыйлы | жалчыгыла | жалчыңыздар | жалчысын |
| Наклонение намерения | жалчымакчымын / жалчымакмын | жалчымакчысың / жалчымаксың | жалчымакчысыз / жалчымаксыз | жалчымакчы / жалчымак | жалчымакчыбыз / жалчымакпыз | жалчымакчысыңар / жалчымаксыңар | жалчымакчысыздар / жалчымаксыздар | жалчымакчы / жалчымак |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Будущее определенное время | жалчыбаймын / жалчыбайм | жалчыбайсың | жалчыбайсыз | жалчыбайт | жалчыбайбыз | жалчыбайсыңар | жалчыбайсыздар | жалчыбайт / жалчышпайт |
| Прошедшее определенное время | жалчыбадым | жалчыбадың | жалчыбадыңыз | жалчыбады | жалчыбадык | жалчыбадыңар | жалчыбадыңыздар | жалчышпады / жалчыбады |
| Прошедщее неопределенное время | жалчыбаганмын | жалчыбагансың | жалчыбагансыз | жалчыбаган | жалчыбаганбыз | жалчыбагансыңар | жалчыбагансыздар | жалчыбаган |
| Прошедшее субъективное время | жалчыбаптырмын | жалчыбаптырсың | жалчыбаптырсыз | жалчыбаптыр | жалчыбаптырбыз | жалчыбаптырсыңар | жалчыбаптырсыздар | жалчыбаптыр |
| Неопределенное будущее время | жалчыбасмын | жалчыбассың | жалчыбассыз | жалчыбас | жалчыбаспыз | — | — | жалчыбас |
| Условное наклонение | жалчыбасам | жалчыбасаң | жалчыбасаңыз | жалчыбаса | жалчыбасак | жалчыбасаңар | жалчыбасаңыздар | жалчышпаса / жалчыбаса |
| Повелительное наклонение | жалчыбайын | жалчыба | жалчыбаңыз | жалчыбасын | жалчыбайлы | жалчыбагыла | жалчыбаңыздар | жалчыбасын |
Отглагольное существительное Правило
| Форма | |
|---|---|
| -уу | жалчуу |
| -ыш | жалчыш |
| -мак | жалчымак |
| -май | жалчымай |
| -баш | жалчыбаш |
Причастие Правило
| Форма | |
|---|---|
| -ган | жалчыган |
| -ар | жалчыр |
| -бас | жалчыбас |
| -уучу | жалчуучу |
| -чу | жалчычу |
Деепричастие Правило
| Форма | |
|---|---|
| -а, -й | жалчый |
| -ып | жалчып |
| -ганы | жалчыганы |
| -ганча | жалчыганча |
| -гыча | жалчыгыча |
| -майынча | жалчымайынча |