Морфология › жалын
жалын
Категория падежа Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| Именительный | жалын | жалындар |
| Родительный | жалындын | жалындардын |
| Дательный | жалынга | жалындарга |
| Винительный | жалынды | жалындарды |
| Местный | жалында | жалындарда |
| Исходный | жалындан | жалындардан |
Категория принадлежности Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| я | жалыным | жалындарым |
| ты | жалының | жалындарың |
| Вы | жалыныңыз | жалындарыңыз |
| он, она | жалыны | жалындары |
| мы | жалыныбыз | жалындарыбыз |
| вы | жалыныңар | жалындарыңар |
| Вы (мн.) | жалыныңыздар | жалындарыңыздар |
| они | жалыны | жалындары |
| общая принадлежность (-ныкы) | жалындыкы | жалындардыкы |
Склонение с аффиксами принадлежности
Правило| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | жалыным | жалының | жалыныңыз | жалыны | жалыныбыз | жалыныңар | жалыныңыздар | жалыны |
| Родительный | жалынымдын / жалынымын | жалыныңдын / жалыныңын | жалыныңыздын | жалынынын | жалыныбыздын | жалыныңардын | жалыныңыздардын | жалынынын |
| Дательный | жалыныма | жалыныңа | жалыныңызга | жалынына | жалыныбызга | жалыныңарга | жалыныңыздарга | жалынына |
| Винительный | жалынымды / жалынымы | жалыныңды / жалыныңы | жалыныңызды | жалынын | жалыныбызды | жалыныңарды | жалыныңыздарды | жалынын |
| Местный | жалынымда | жалыныңда | жалыныңызда | жалынында | жалыныбызда | жалыныңарда | жалыныңыздарда | жалынында |
| Исходный | жалынымдан / жалыныман | жалыныңдан / жалыныңан | жалыныңыздан | жалынынан | жалыныбыздан | жалыныңардан | жалыныңыздардан | жалынынан |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | жалындарым | жалындарың | жалындарыңыз | жалындары | жалындарыбыз | жалындарыңар | жалындарыңыздар | жалындары |
| Родительный | жалындарымдын / жалындарымын | жалындарыңдын / жалындарыңын | жалындарыңыздын | жалындарынын | жалындарыбыздын | жалындарыңардын | жалындарыңыздардын | жалындарынын |
| Дательный | жалындарыма | жалындарыңа | жалындарыңызга | жалындарына | жалындарыбызга | жалындарыңарга | жалындарыңыздарга | жалындарына |
| Винительный | жалындарымды / жалындарымы | жалындарыңды / жалындарыңы | жалындарыңызды | жалындарын | жалындарыбызды | жалындарыңарды | жалындарыңыздарды | жалындарын |
| Местный | жалындарымда | жалындарыңда | жалындарыңызда | жалындарында | жалындарыбызда | жалындарыңарда | жалындарыңыздарда | жалындарында |
| Исходный | жалындарымдан / жалындарыман | жалындарыңдан / жалындарыңан | жалындарыңыздан | жалындарынан | жалындарыбыздан | жалындарыңардан | жалындарыңыздардан | жалындарынан |
Личные окончания (жакталыш) существительных
Правило| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| 1е лицо | жалынмын | жалынбыз |
| 2е лицо | жалынсың | жалынсыңар |
| 2е лицо (веж.форма) | жалынсыз | жалынсыздар |
| местный · 1е лицо | жалындамын | жалындабыз |
| местный · 2е лицо | жалындасың | жалындасыңар |
| местный · 2е лицо (веж.форма) | жалындасыз | жалындасыздар |
| исходный · 1е лицо | жалынданмын | жалынданбыз |
| исходный · 2е лицо | жалындансың | жалындансыңар |
| исходный · 2е лицо (веж.форма) | жалындансыз | жалындансыздар |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
жалын-
Спряжение глагола Правило
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Будущее определенное время | жалынамын / жалынам | жалынасың | жалынасыз | жалынат | жалынабыз | жалынасыңар | жалынасыздар | жалынат / жалынышат |
| Прошедшее определенное время | жалындым | жалындың | жалындыңыз | жалынды | жалындык | жалындыңар | жалындыңыздар | жалынды / жалынышты |
| Прошедщее неопределенное время | жалынганмын / жалынгамын / жалынгам | жалынгансың | жалынгансыз | жалынган | жалынганбыз | жалынгансыңар | жалынгансыздар | жалынган |
| Прошедшее субъективное время | жалыныптырмын / жалыныпмын | жалыныптырсың / жалыныпсың | жалыныптырсыз / жалыныпсыз | жалыныптыр | жалыныптырбыз / жалыныппыз | жалыныптырсыңар / жалыныпсыңар | жалыныптырсыздар / жалыныпсыздар | жалынышыптыр / жалыныптыр |
| Прошедшее длительное | жалынчумун | жалынчусуң | жалынчусуз | жалынчу | жалынчубуз | жалынчусуңар | жалынчусуздар | жалынчу |
| Неопределенное будущее время | жалынармын | жалынарсың | жалынарсыз | жалынар | жалынарбыз | жалынарсыңар | жалынарсыздар | жалынар |
| Условное наклонение | жалынсам | жалынсаң | жалынсаңыз | жалынса | жалынсак | жалынсаңар | жалынсаңыздар | жалынышса / жалынса |
| Желательное наклонение | жалынгым | жалынгың | жалынгыңыз | жалынгысы | жалынгыбыз | жалынгыңар | жалынгыңыздар | жалынгысы |
| Повелительное наклонение | жалынайын | жалын | жалыныңыз | жалынсын | жалыналы | жалынгыла | жалыныңыздар | жалынсын |
| Наклонение намерения | жалынмакчымын / жалынмакмын | жалынмакчысың / жалынмаксың | жалынмакчысыз / жалынмаксыз | жалынмакчы / жалынмак | жалынмакчыбыз / жалынмакпыз | жалынмакчысыңар / жалынмаксыңар | жалынмакчысыздар / жалынмаксыздар | жалынмакчы / жалынмак |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Будущее определенное время | жалынбаймын / жалынбайм | жалынбайсың | жалынбайсыз | жалынбайт | жалынбайбыз | жалынбайсыңар | жалынбайсыздар | жалынышпайт / жалынбайт |
| Прошедшее определенное время | жалынбадым | жалынбадың | жалынбадыңыз | жалынбады | жалынбадык | жалынбадыңар | жалынбадыңыздар | жалынышпады / жалынбады |
| Прошедщее неопределенное время | жалынбаганмын | жалынбагансың | жалынбагансыз | жалынбаган | жалынбаганбыз | жалынбагансыңар | жалынбагансыздар | жалынбаган |
| Прошедшее субъективное время | жалынбаптырмын | жалынбаптырсың | жалынбаптырсыз | жалынбаптыр | жалынбаптырбыз | жалынбаптырсыңар | жалынбаптырсыздар | жалынбаптыр |
| Неопределенное будущее время | жалынбасмын | жалынбассың | жалынбассыз | жалынбас | жалынбаспыз | — | — | жалынбас |
| Условное наклонение | жалынбасам | жалынбасаң | жалынбасаңыз | жалынбаса | жалынбасак | жалынбасаңар | жалынбасаңыздар | жалынышпаса / жалынбаса |
| Повелительное наклонение | жалынбайын | жалынба | жалынбаңыз | жалынбасын | жалынбайлы | жалынбагыла | жалынбаңыздар | жалынбасын |
Отглагольное существительное Правило
| Форма | |
|---|---|
| -уу | жалынуу |
| -ыш | жалыныш |
| -мак | жалынмак |
| -май | жалынмай |
| -баш | жалынбаш |
Причастие Правило
| Форма | |
|---|---|
| -ган | жалынган |
| -ар | жалынар |
| -бас | жалынбас |
| -уучу | жалынуучу |
| -чу | жалынчу |
Деепричастие Правило
| Форма | |
|---|---|
| -а, -й | жалына |
| -ып | жалынып |
| -ганы | жалынганы |
| -ганча | жалынганча |
| -гыча | жалынгыча |
| -майынча | жалынмайынча |