Морфология › жапырт
жапырт
Категория падежа Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| Именительный | жапырт | жапырттар |
| Родительный | жапырттын | жапырттардын |
| Дательный | жапыртка | жапырттарга |
| Винительный | жапыртты | жапырттарды |
| Местный | жапыртта | жапырттарда |
| Исходный | жапырттан | жапырттардан |
Категория принадлежности Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| я | жапыртым | жапырттарым |
| ты | жапыртың | жапырттарың |
| Вы | жапыртыңыз | жапырттарыңыз |
| он, она | жапырты | жапырттары |
| мы | жапыртыбыз | жапырттарыбыз |
| вы | жапыртыңар | жапырттарыңар |
| Вы (мн.) | жапыртыңыздар | жапырттарыңыздар |
| они | жапырты | жапырттары |
| общая принадлежность (-ныкы) | жапырттыкы | жапырттардыкы |
Склонение с аффиксами принадлежности
Правило| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | жапыртым | жапыртың | жапыртыңыз | жапырты | жапыртыбыз | жапыртыңар | жапыртыңыздар | жапырты |
| Родительный | жапыртымдын / жапыртымын | жапыртыңдын / жапыртыңын | жапыртыңыздын | жапыртынын | жапыртыбыздын | жапыртыңардын | жапыртыңыздардын | жапыртынын |
| Дательный | жапыртыма | жапыртыңа | жапыртыңызга | жапыртына | жапыртыбызга | жапыртыңарга | жапыртыңыздарга | жапыртына |
| Винительный | жапыртымды / жапыртымы | жапыртыңды / жапыртыңы | жапыртыңызды | жапыртын | жапыртыбызды | жапыртыңарды | жапыртыңыздарды | жапыртын |
| Местный | жапыртымда | жапыртыңда | жапыртыңызда | жапыртында | жапыртыбызда | жапыртыңарда | жапыртыңыздарда | жапыртында |
| Исходный | жапыртымдан / жапыртыман | жапыртыңдан / жапыртыңан | жапыртыңыздан | жапыртынан | жапыртыбыздан | жапыртыңардан | жапыртыңыздардан | жапыртынан |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | жапырттарым | жапырттарың | жапырттарыңыз | жапырттары | жапырттарыбыз | жапырттарыңар | жапырттарыңыздар | жапырттары |
| Родительный | жапырттарымдын / жапырттарымын | жапырттарыңдын / жапырттарыңын | жапырттарыңыздын | жапырттарынын | жапырттарыбыздын | жапырттарыңардын | жапырттарыңыздардын | жапырттарынын |
| Дательный | жапырттарыма | жапырттарыңа | жапырттарыңызга | жапырттарына | жапырттарыбызга | жапырттарыңарга | жапырттарыңыздарга | жапырттарына |
| Винительный | жапырттарымды / жапырттарымы | жапырттарыңды / жапырттарыңы | жапырттарыңызды | жапырттарын | жапырттарыбызды | жапырттарыңарды | жапырттарыңыздарды | жапырттарын |
| Местный | жапырттарымда | жапырттарыңда | жапырттарыңызда | жапырттарында | жапырттарыбызда | жапырттарыңарда | жапырттарыңыздарда | жапырттарында |
| Исходный | жапырттарымдан / жапырттарыман | жапырттарыңдан / жапырттарыңан | жапырттарыңыздан | жапырттарынан | жапырттарыбыздан | жапырттарыңардан | жапырттарыңыздардан | жапырттарынан |
Личные окончания (жакталыш) существительных
Правило| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| 1е лицо | жапыртмын | жапыртпыз |
| 2е лицо | жапыртсың | жапыртсыңар |
| 2е лицо (веж.форма) | жапыртсыз | жапыртсыздар |
| местный · 1е лицо | жапырттамын | жапырттабыз |
| местный · 2е лицо | жапырттасың | жапырттасыңар |
| местный · 2е лицо (веж.форма) | жапырттасыз | жапырттасыздар |
| исходный · 1е лицо | жапырттанмын | жапырттанбыз |
| исходный · 2е лицо | жапырттансың | жапырттансыңар |
| исходный · 2е лицо (веж.форма) | жапырттансыз | жапырттансыздар |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
Категория падежа Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| Именительный | жапырт | жапырттар |
| Родительный | жапырттын | жапырттардын |
| Дательный | жапыртка | жапырттарга |
| Винительный | жапыртты | жапырттарды |
| Местный | жапыртта | жапырттарда |
| Исходный | жапырттан | жапырттардан |
Демек, ал зат атоочко гана эмес, заттык мааниде колдонулган учурда сын атоочко да, сан атоочко да, ат атоочко да, кыймыл атоочко да, атоочтуктарга да тиешелүү категория болуп эсептелет.
Категория принадлежности Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| я | жапыртым | жапырттарым |
| ты | жапыртың | жапырттарың |
| Вы | жапыртыңыз | жапырттарыңыз |
| он, она | жапырты | жапырттары |
| мы | жапыртыбыз | жапырттарыбыз |
| вы | жапыртыңар | жапырттарыңар |
| Вы (мн.) | жапыртыңыздар | жапырттарыңыздар |
| они | жапырты | жапырттары |
| общая принадлежность (-ныкы) | жапырттыкы | жапырттардыкы |
Склонение с аффиксами принадлежности
Правило| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | жапыртым | жапыртың | жапыртыңыз | жапырты | жапыртыбыз | жапыртыңар | жапыртыңыздар | жапырты |
| Родительный | жапыртымдын / жапыртымын | жапыртыңдын / жапыртыңын | жапыртыңыздын | жапыртынын | жапыртыбыздын | жапыртыңардын | жапыртыңыздардын | жапыртынын |
| Дательный | жапыртыма | жапыртыңа | жапыртыңызга | жапыртына | жапыртыбызга | жапыртыңарга | жапыртыңыздарга | жапыртына |
| Винительный | жапыртымды / жапыртымы | жапыртыңды / жапыртыңы | жапыртыңызды | жапыртын | жапыртыбызды | жапыртыңарды | жапыртыңыздарды | жапыртын |
| Местный | жапыртымда | жапыртыңда | жапыртыңызда | жапыртында | жапыртыбызда | жапыртыңарда | жапыртыңыздарда | жапыртында |
| Исходный | жапыртымдан / жапыртыман | жапыртыңдан / жапыртыңан | жапыртыңыздан | жапыртынан | жапыртыбыздан | жапыртыңардан | жапыртыңыздардан | жапыртынан |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | жапырттарым | жапырттарың | жапырттарыңыз | жапырттары | жапырттарыбыз | жапырттарыңар | жапырттарыңыздар | жапырттары |
| Родительный | жапырттарымдын / жапырттарымын | жапырттарыңдын / жапырттарыңын | жапырттарыңыздын | жапырттарынын | жапырттарыбыздын | жапырттарыңардын | жапырттарыңыздардын | жапырттарынын |
| Дательный | жапырттарыма | жапырттарыңа | жапырттарыңызга | жапырттарына | жапырттарыбызга | жапырттарыңарга | жапырттарыңыздарга | жапырттарына |
| Винительный | жапырттарымды / жапырттарымы | жапырттарыңды / жапырттарыңы | жапырттарыңызды | жапырттарын | жапырттарыбызды | жапырттарыңарды | жапырттарыңыздарды | жапырттарын |
| Местный | жапырттарымда | жапырттарыңда | жапырттарыңызда | жапырттарында | жапырттарыбызда | жапырттарыңарда | жапырттарыңыздарда | жапырттарында |
| Исходный | жапырттарымдан / жапырттарыман | жапырттарыңдан / жапырттарыңан | жапырттарыңыздан | жапырттарынан | жапырттарыбыздан | жапырттарыңардан | жапырттарыңыздардан | жапырттарынан |
Личные окончания (жакталыш) существительных
Правило| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| 1е лицо | жапыртмын | жапыртпыз |
| 2е лицо | жапыртсың | жапыртсыңар |
| 2е лицо (веж.форма) | жапыртсыз | жапыртсыздар |
| местный · 1е лицо | жапырттамын | жапырттабыз |
| местный · 2е лицо | жапырттасың | жапырттасыңар |
| местный · 2е лицо (веж.форма) | жапырттасыз | жапырттасыздар |
| исходный · 1е лицо | жапырттанмын | жапырттанбыз |
| исходный · 2е лицо | жапырттансың | жапырттансыңар |
| исходный · 2е лицо (веж.форма) | жапырттансыз | жапырттансыздар |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
Степени сравнения Правило
| Степень | |
|---|---|
| Сравнительная степень | жапыртыраак |
жапырт-
Спряжение глагола Правило
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Будущее определенное время | жапыртамын / жапыртам | жапыртасың | жапыртасыз | жапыртат | жапыртабыз | жапыртасыңар | жапыртасыздар | жапыртышат / жапыртат |
| Прошедшее определенное время | жапырттым | жапырттың | жапырттыңыз | жапыртты | жапырттык | жапырттыңар | жапырттыңыздар | жапыртышты / жапыртты |
| Прошедщее неопределенное время | жапыртканмын / жапырткамын / жапырткам | жапырткансың | жапырткансыз | жапырткан | жапыртканбыз | жапырткансыңар | жапырткансыздар | жапырткан |
| Прошедшее субъективное время | жапыртыптырмын / жапыртыпмын | жапыртыптырсың / жапыртыпсың | жапыртыптырсыз / жапыртыпсыз | жапыртыптыр | жапыртыптырбыз / жапыртыппыз | жапыртыптырсыңар / жапыртыпсыңар | жапыртыптырсыздар / жапыртыпсыздар | жапыртышыптыр / жапыртыптыр |
| Прошедшее длительное | жапыртчумун | жапыртчусуң | жапыртчусуз | жапыртчу | жапыртчубуз | жапыртчусуңар | жапыртчусуздар | жапыртчу |
| Неопределенное будущее время | жапыртармын | жапыртарсың | жапыртарсыз | жапыртар | жапыртарбыз | жапыртарсыңар | жапыртарсыздар | жапыртар |
| Условное наклонение | жапыртсам | жапыртсаң | жапыртсаңыз | жапыртса | жапыртсак | жапыртсаңар | жапыртсаңыздар | жапыртышса / жапыртса |
| Желательное наклонение | жапырткым | жапырткың | жапырткыңыз | жапырткысы | жапырткыбыз | жапырткыңар | жапырткыңыздар | жапырткысы |
| Повелительное наклонение | жапыртайын | жапырт | жапыртыңыз | жапыртсын | жапырталы | жапырткыла | жапыртыңыздар | жапыртсын |
| Наклонение намерения | жапыртмакчымын / жапыртмакмын | жапыртмакчысың / жапыртмаксың | жапыртмакчысыз / жапыртмаксыз | жапыртмакчы / жапыртмак | жапыртмакчыбыз / жапыртмакпыз | жапыртмакчысыңар / жапыртмаксыңар | жапыртмакчысыздар / жапыртмаксыздар | жапыртмакчы / жапыртмак |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Будущее определенное время | жапыртпаймын / жапыртпайм | жапыртпайсың | жапыртпайсыз | жапыртпайт | жапыртпайбыз | жапыртпайсыңар | жапыртпайсыздар | жапыртышпайт / жапыртпайт |
| Прошедшее определенное время | жапыртпадым | жапыртпадың | жапыртпадыңыз | жапыртпады | жапыртпадык | жапыртпадыңар | жапыртпадыңыздар | жапыртышпады / жапыртпады |
| Прошедщее неопределенное время | жапыртпаганмын | жапыртпагансың | жапыртпагансыз | жапыртпаган | жапыртпаганбыз | жапыртпагансыңар | жапыртпагансыздар | жапыртпаган |
| Прошедшее субъективное время | жапыртпаптырмын | жапыртпаптырсың | жапыртпаптырсыз | жапыртпаптыр | жапыртпаптырбыз | жапыртпаптырсыңар | жапыртпаптырсыздар | жапыртпаптыр |
| Неопределенное будущее время | жапыртпасмын | жапыртпассың | жапыртпассыз | жапыртпас | жапыртпаспыз | — | — | жапыртпас |
| Условное наклонение | жапыртпасам | жапыртпасаң | жапыртпасаңыз | жапыртпаса | жапыртпасак | жапыртпасаңар | жапыртпасаңыздар | жапыртышпаса / жапыртпаса |
| Повелительное наклонение | жапыртпайын | жапыртпа | жапыртпаңыз | жапыртпасын | жапыртпайлы | жапыртпагыла | жапыртпаңыздар | жапыртпасын |
Отглагольное существительное Правило
| Форма | |
|---|---|
| -уу | жапыртуу |
| -ыш | жапыртыш |
| -мак | жапыртмак |
| -май | жапыртмай |
| -баш | жапыртпаш |
Причастие Правило
| Форма | |
|---|---|
| -ган | жапырткан |
| -ар | жапыртар |
| -бас | жапыртпас |
| -уучу | жапыртуучу |
| -чу | жапыртчу |
Деепричастие Правило
| Форма | |
|---|---|
| -а, -й | жапырта |
| -ып | жапыртып |
| -ганы | жапыртканы |
| -ганча | жапыртканча |
| -гыча | жапырткыча |
| -майынча | жапыртмайынча |