Морфология › жара
жара
Категория падежа Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| Именительный | жара | жаралар |
| Родительный | жаранын | жаралардын |
| Дательный | жарага | жараларга |
| Винительный | жараны | жараларды |
| Местный | жарада | жараларда |
| Исходный | жарадан | жаралардан |
Категория принадлежности Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| я | жарам | жараларым |
| ты | жараң | жараларың |
| Вы | жараңыз | жараларыңыз |
| он, она | жарасы | жаралары |
| мы | жарабыз | жараларыбыз |
| вы | жараңар | жараларыңар |
| Вы (мн.) | жараңыздар | жараларыңыздар |
| они | жарасы | жаралары |
| общая принадлежность (-ныкы) | жараныкы | жаралардыкы |
Склонение с аффиксами принадлежности
Правило| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | жарам | жараң | жараңыз | жарасы | жарабыз | жараңар | жараңыздар | жарасы |
| Родительный | жарамдын / жарамын | жараңдын / жараңын | жараңыздын | жарасынын | жарабыздын | жараңардын | жараңыздардын | жарасынын |
| Дательный | жарама | жараңа | жараңызга | жарасына | жарабызга | жараңарга | жараңыздарга | жарасына |
| Винительный | жарамы / жарамды | жараңды / жараңы | жараңызды | жарасын | жарабызды | жараңарды | жараңыздарды | жарасын |
| Местный | жарамда | жараңда | жараңызда | жарасында | жарабызда | жараңарда | жараңыздарда | жарасында |
| Исходный | жарамдан / жараман | жараңдан / жараңан | жараңыздан | жарасынан | жарабыздан | жараңардан | жараңыздардан | жарасынан |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | жараларым | жараларың | жараларыңыз | жаралары | жараларыбыз | жараларыңар | жараларыңыздар | жаралары |
| Родительный | жараларымдын / жараларымын | жараларыңдын / жараларыңын | жараларыңыздын | жараларынын | жараларыбыздын | жараларыңардын | жараларыңыздардын | жараларынын |
| Дательный | жараларыма | жараларыңа | жараларыңызга | жараларына | жараларыбызга | жараларыңарга | жараларыңыздарга | жараларына |
| Винительный | жараларымды / жараларымы | жараларыңды / жараларыңы | жараларыңызды | жараларын | жараларыбызды | жараларыңарды | жараларыңыздарды | жараларын |
| Местный | жараларымда | жараларыңда | жараларыңызда | жараларында | жараларыбызда | жараларыңарда | жараларыңыздарда | жараларында |
| Исходный | жараларымдан / жараларыман | жараларыңдан / жараларыңан | жараларыңыздан | жараларынан | жараларыбыздан | жараларыңардан | жараларыңыздардан | жараларынан |
Личные окончания (жакталыш) существительных
Правило| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| 1е лицо | жарамын | жарабыз |
| 2е лицо | жарасың | жарасыңар |
| 2е лицо (веж.форма) | жарасыз | жарасыздар |
| местный · 1е лицо | жарадамын | жарадабыз |
| местный · 2е лицо | жарадасың | жарадасыңар |
| местный · 2е лицо (веж.форма) | жарадасыз | жарадасыздар |
| исходный · 1е лицо | жараданмын | жараданбыз |
| исходный · 2е лицо | жарадансың | жарадансыңар |
| исходный · 2е лицо (веж.форма) | жарадансыз | жарадансыздар |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
жара-
Спряжение глагола Правило
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Будущее определенное время | жарайм / жараймын | жарайсың | жарайсыз | жарайт | жарайбыз | жарайсыңар | жарайсыздар | жарайт / жарашат |
| Прошедшее определенное время | жарадым | жарадың | жарадыңыз | жарады | жарадык | жарадыңар | жарадыңыздар | жарады / жарашты |
| Прошедщее неопределенное время | жараганмын / жарагамын / жарагам | жарагансың | жарагансыз | жараган | жараганбыз | жарагансыңар | жарагансыздар | жараган |
| Прошедшее субъективное время | жараптырмын / жарапмын | жарапсың / жараптырсың | жараптырсыз / жарапсыз | жараптыр | жараптырбыз / жараппыз | жараптырсыңар / жарапсыңар | жараптырсыздар / жарапсыздар | жарашыптыр / жараптыр |
| Прошедшее длительное | жарачумун | жарачусуң | жарачусуз | жарачу | жарачубуз | жарачусуңар | жарачусуздар | жарачу |
| Неопределенное будущее время | жараармын / жарармын | жараарсың / жарарсың | жараарсыз / жарарсыз | жарар / жараар | жараарбыз / жарарбыз | жараарсыңар / жарарсыңар | жараарсыздар / жарарсыздар | жарар / жараар |
| Условное наклонение | жарасам | жарасаң | жарасаңыз | жараса | жарасак | жарасаңар | жарасаңыздар | жарашса / жараса |
| Желательное наклонение | жарагым | жарагың | жарагыңыз | жарагысы | жарагыбыз | жарагыңар | жарагыңыздар | жарагысы |
| Повелительное наклонение | жарайын | жара | жараңыз | жарасын | жарайлы | жарагыла | жараңыздар | жарасын |
| Наклонение намерения | жарамакчымын / жарамакмын | жарамакчысың / жарамаксың | жарамакчысыз / жарамаксыз | жарамакчы / жарамак | жарамакчыбыз / жарамакпыз | жарамакчысыңар / жарамаксыңар | жарамакчысыздар / жарамаксыздар | жарамакчы / жарамак |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Будущее определенное время | жарабаймын / жарабайм | жарабайсың | жарабайсыз | жарабайт | жарабайбыз | жарабайсыңар | жарабайсыздар | жарабайт / жарашпайт |
| Прошедшее определенное время | жарабадым | жарабадың | жарабадыңыз | жарабады | жарабадык | жарабадыңар | жарабадыңыздар | жарабады / жарашпады |
| Прошедщее неопределенное время | жарабаганмын | жарабагансың | жарабагансыз | жарабаган | жарабаганбыз | жарабагансыңар | жарабагансыздар | жарабаган |
| Прошедшее субъективное время | жарабаптырмын | жарабаптырсың | жарабаптырсыз | жарабаптыр | жарабаптырбыз | жарабаптырсыңар | жарабаптырсыздар | жарабаптыр |
| Неопределенное будущее время | жарабасмын | жарабассың | жарабассыз | жарабас | жарабаспыз | — | — | жарабас |
| Условное наклонение | жарабасам | жарабасаң | жарабасаңыз | жарабаса | жарабасак | жарабасаңар | жарабасаңыздар | жарабаса / жарашпаса |
| Повелительное наклонение | жарабайын | жараба | жарабаңыз | жарабасын | жарабайлы | жарабагыла | жарабаңыздар | жарабасын |
Отглагольное существительное Правило
| Форма | |
|---|---|
| -уу | жароо |
| -ыш | жараш |
| -мак | жарамак |
| -май | жарамай |
| -баш | жарабаш |
Причастие Правило
| Форма | |
|---|---|
| -ган | жараган |
| -ар | жарар / жараар |
| -бас | жарабас |
| -уучу | жароочу |
| -чу | жарачу |
Деепричастие Правило
| Форма | |
|---|---|
| -а, -й | жарай |
| -ып | жарап |
| -ганы | жараганы |
| -ганча | жараганча |
| -гыча | жарагыча |
| -майынча | жарамайынча |