Морфология › жаркын
жаркын
Категория падежа Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| Именительный | жаркын | жаркындар |
| Родительный | жаркындын | жаркындардын |
| Дательный | жаркынга | жаркындарга |
| Винительный | жаркынды | жаркындарды |
| Местный | жаркында | жаркындарда |
| Исходный | жаркындан | жаркындардан |
Категория принадлежности Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| я | жаркыным | жаркындарым |
| ты | жаркының | жаркындарың |
| Вы | жаркыныңыз | жаркындарыңыз |
| он, она | жаркыны | жаркындары |
| мы | жаркыныбыз | жаркындарыбыз |
| вы | жаркыныңар | жаркындарыңар |
| Вы (мн.) | жаркыныңыздар | жаркындарыңыздар |
| они | жаркыны | жаркындары |
| общая принадлежность (-ныкы) | жаркындыкы | жаркындардыкы |
Склонение с аффиксами принадлежности
Правило| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | жаркыным | жаркының | жаркыныңыз | жаркыны | жаркыныбыз | жаркыныңар | жаркыныңыздар | жаркыны |
| Родительный | жаркынымдын / жаркынымын | жаркыныңдын / жаркыныңын | жаркыныңыздын | жаркынынын | жаркыныбыздын | жаркыныңардын | жаркыныңыздардын | жаркынынын |
| Дательный | жаркыныма | жаркыныңа | жаркыныңызга | жаркынына | жаркыныбызга | жаркыныңарга | жаркыныңыздарга | жаркынына |
| Винительный | жаркынымды / жаркынымы | жаркыныңды / жаркыныңы | жаркыныңызды | жаркынын | жаркыныбызды | жаркыныңарды | жаркыныңыздарды | жаркынын |
| Местный | жаркынымда | жаркыныңда | жаркыныңызда | жаркынында | жаркыныбызда | жаркыныңарда | жаркыныңыздарда | жаркынында |
| Исходный | жаркынымдан / жаркыныман | жаркыныңдан / жаркыныңан | жаркыныңыздан | жаркынынан | жаркыныбыздан | жаркыныңардан | жаркыныңыздардан | жаркынынан |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | жаркындарым | жаркындарың | жаркындарыңыз | жаркындары | жаркындарыбыз | жаркындарыңар | жаркындарыңыздар | жаркындары |
| Родительный | жаркындарымдын / жаркындарымын | жаркындарыңдын / жаркындарыңын | жаркындарыңыздын | жаркындарынын | жаркындарыбыздын | жаркындарыңардын | жаркындарыңыздардын | жаркындарынын |
| Дательный | жаркындарыма | жаркындарыңа | жаркындарыңызга | жаркындарына | жаркындарыбызга | жаркындарыңарга | жаркындарыңыздарга | жаркындарына |
| Винительный | жаркындарымды / жаркындарымы | жаркындарыңды / жаркындарыңы | жаркындарыңызды | жаркындарын | жаркындарыбызды | жаркындарыңарды | жаркындарыңыздарды | жаркындарын |
| Местный | жаркындарымда | жаркындарыңда | жаркындарыңызда | жаркындарында | жаркындарыбызда | жаркындарыңарда | жаркындарыңыздарда | жаркындарында |
| Исходный | жаркындарымдан / жаркындарыман | жаркындарыңдан / жаркындарыңан | жаркындарыңыздан | жаркындарынан | жаркындарыбыздан | жаркындарыңардан | жаркындарыңыздардан | жаркындарынан |
Личные окончания (жакталыш) существительных
Правило| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| 1е лицо | жаркынмын | жаркынбыз |
| 2е лицо | жаркынсың | жаркынсыңар |
| 2е лицо (веж.форма) | жаркынсыз | жаркынсыздар |
| местный · 1е лицо | жаркындамын | жаркындабыз |
| местный · 2е лицо | жаркындасың | жаркындасыңар |
| местный · 2е лицо (веж.форма) | жаркындасыз | жаркындасыздар |
| исходный · 1е лицо | жаркынданмын | жаркынданбыз |
| исходный · 2е лицо | жаркындансың | жаркындансыңар |
| исходный · 2е лицо (веж.форма) | жаркындансыз | жаркындансыздар |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
Категория падежа Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| Именительный | жаркын | жаркындар |
| Родительный | жаркындын | жаркындардын |
| Дательный | жаркынга | жаркындарга |
| Винительный | жаркынды | жаркындарды |
| Местный | жаркында | жаркындарда |
| Исходный | жаркындан | жаркындардан |
Демек, ал зат атоочко гана эмес, заттык мааниде колдонулган учурда сын атоочко да, сан атоочко да, ат атоочко да, кыймыл атоочко да, атоочтуктарга да тиешелүү категория болуп эсептелет.
Категория принадлежности Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| я | жаркыным | жаркындарым |
| ты | жаркының | жаркындарың |
| Вы | жаркыныңыз | жаркындарыңыз |
| он, она | жаркыны | жаркындары |
| мы | жаркыныбыз | жаркындарыбыз |
| вы | жаркыныңар | жаркындарыңар |
| Вы (мн.) | жаркыныңыздар | жаркындарыңыздар |
| они | жаркыны | жаркындары |
| общая принадлежность (-ныкы) | жаркындыкы | жаркындардыкы |
Склонение с аффиксами принадлежности
Правило| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | жаркыным | жаркының | жаркыныңыз | жаркыны | жаркыныбыз | жаркыныңар | жаркыныңыздар | жаркыны |
| Родительный | жаркынымдын / жаркынымын | жаркыныңдын / жаркыныңын | жаркыныңыздын | жаркынынын | жаркыныбыздын | жаркыныңардын | жаркыныңыздардын | жаркынынын |
| Дательный | жаркыныма | жаркыныңа | жаркыныңызга | жаркынына | жаркыныбызга | жаркыныңарга | жаркыныңыздарга | жаркынына |
| Винительный | жаркынымды / жаркынымы | жаркыныңды / жаркыныңы | жаркыныңызды | жаркынын | жаркыныбызды | жаркыныңарды | жаркыныңыздарды | жаркынын |
| Местный | жаркынымда | жаркыныңда | жаркыныңызда | жаркынында | жаркыныбызда | жаркыныңарда | жаркыныңыздарда | жаркынында |
| Исходный | жаркынымдан / жаркыныман | жаркыныңдан / жаркыныңан | жаркыныңыздан | жаркынынан | жаркыныбыздан | жаркыныңардан | жаркыныңыздардан | жаркынынан |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | жаркындарым | жаркындарың | жаркындарыңыз | жаркындары | жаркындарыбыз | жаркындарыңар | жаркындарыңыздар | жаркындары |
| Родительный | жаркындарымдын / жаркындарымын | жаркындарыңдын / жаркындарыңын | жаркындарыңыздын | жаркындарынын | жаркындарыбыздын | жаркындарыңардын | жаркындарыңыздардын | жаркындарынын |
| Дательный | жаркындарыма | жаркындарыңа | жаркындарыңызга | жаркындарына | жаркындарыбызга | жаркындарыңарга | жаркындарыңыздарга | жаркындарына |
| Винительный | жаркындарымды / жаркындарымы | жаркындарыңды / жаркындарыңы | жаркындарыңызды | жаркындарын | жаркындарыбызды | жаркындарыңарды | жаркындарыңыздарды | жаркындарын |
| Местный | жаркындарымда | жаркындарыңда | жаркындарыңызда | жаркындарында | жаркындарыбызда | жаркындарыңарда | жаркындарыңыздарда | жаркындарында |
| Исходный | жаркындарымдан / жаркындарыман | жаркындарыңдан / жаркындарыңан | жаркындарыңыздан | жаркындарынан | жаркындарыбыздан | жаркындарыңардан | жаркындарыңыздардан | жаркындарынан |
Личные окончания (жакталыш) существительных
Правило| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| 1е лицо | жаркынмын | жаркынбыз |
| 2е лицо | жаркынсың | жаркынсыңар |
| 2е лицо (веж.форма) | жаркынсыз | жаркынсыздар |
| местный · 1е лицо | жаркындамын | жаркындабыз |
| местный · 2е лицо | жаркындасың | жаркындасыңар |
| местный · 2е лицо (веж.форма) | жаркындасыз | жаркындасыздар |
| исходный · 1е лицо | жаркынданмын | жаркынданбыз |
| исходный · 2е лицо | жаркындансың | жаркындансыңар |
| исходный · 2е лицо (веж.форма) | жаркындансыз | жаркындансыздар |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
Степени сравнения Правило
| Степень | |
|---|---|
| Сравнительная степень | жаркыныраак |
жаркын-
Спряжение глагола Правило
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Будущее определенное время | жаркынамын / жаркынам | жаркынасың | жаркынасыз | жаркынат | жаркынабыз | жаркынасыңар | жаркынасыздар | жаркынышат / жаркынат |
| Прошедшее определенное время | жаркындым | жаркындың | жаркындыңыз | жаркынды | жаркындык | жаркындыңар | жаркындыңыздар | жаркынышты / жаркынды |
| Прошедщее неопределенное время | жаркынганмын / жаркынгамын / жаркынгам | жаркынгансың | жаркынгансыз | жаркынган | жаркынганбыз | жаркынгансыңар | жаркынгансыздар | жаркынган |
| Прошедшее субъективное время | жаркыныптырмын / жаркыныпмын | жаркыныптырсың / жаркыныпсың | жаркыныптырсыз / жаркыныпсыз | жаркыныптыр | жаркыныптырбыз / жаркыныппыз | жаркыныптырсыңар / жаркыныпсыңар | жаркыныптырсыздар / жаркыныпсыздар | жаркынышыптыр / жаркыныптыр |
| Прошедшее длительное | жаркынчумун | жаркынчусуң | жаркынчусуз | жаркынчу | жаркынчубуз | жаркынчусуңар | жаркынчусуздар | жаркынчу |
| Неопределенное будущее время | жаркынармын | жаркынарсың | жаркынарсыз | жаркынар | жаркынарбыз | жаркынарсыңар | жаркынарсыздар | жаркынар |
| Условное наклонение | жаркынсам | жаркынсаң | жаркынсаңыз | жаркынса | жаркынсак | жаркынсаңар | жаркынсаңыздар | жаркынышса / жаркынса |
| Желательное наклонение | жаркынгым | жаркынгың | жаркынгыңыз | жаркынгысы | жаркынгыбыз | жаркынгыңар | жаркынгыңыздар | жаркынгысы |
| Повелительное наклонение | жаркынайын | жаркын | жаркыныңыз | жаркынсын | жаркыналы | жаркынгыла | жаркыныңыздар | жаркынсын |
| Наклонение намерения | жаркынмакчымын / жаркынмакмын | жаркынмакчысың / жаркынмаксың | жаркынмакчысыз / жаркынмаксыз | жаркынмакчы / жаркынмак | жаркынмакчыбыз / жаркынмакпыз | жаркынмакчысыңар / жаркынмаксыңар | жаркынмакчысыздар / жаркынмаксыздар | жаркынмакчы / жаркынмак |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Будущее определенное время | жаркынбаймын / жаркынбайм | жаркынбайсың | жаркынбайсыз | жаркынбайт | жаркынбайбыз | жаркынбайсыңар | жаркынбайсыздар | жаркынышпайт / жаркынбайт |
| Прошедшее определенное время | жаркынбадым | жаркынбадың | жаркынбадыңыз | жаркынбады | жаркынбадык | жаркынбадыңар | жаркынбадыңыздар | жаркынышпады / жаркынбады |
| Прошедщее неопределенное время | жаркынбаганмын | жаркынбагансың | жаркынбагансыз | жаркынбаган | жаркынбаганбыз | жаркынбагансыңар | жаркынбагансыздар | жаркынбаган |
| Прошедшее субъективное время | жаркынбаптырмын | жаркынбаптырсың | жаркынбаптырсыз | жаркынбаптыр | жаркынбаптырбыз | жаркынбаптырсыңар | жаркынбаптырсыздар | жаркынбаптыр |
| Неопределенное будущее время | жаркынбасмын | жаркынбассың | жаркынбассыз | жаркынбас | жаркынбаспыз | — | — | жаркынбас |
| Условное наклонение | жаркынбасам | жаркынбасаң | жаркынбасаңыз | жаркынбаса | жаркынбасак | жаркынбасаңар | жаркынбасаңыздар | жаркынышпаса / жаркынбаса |
| Повелительное наклонение | жаркынбайын | жаркынба | жаркынбаңыз | жаркынбасын | жаркынбайлы | жаркынбагыла | жаркынбаңыздар | жаркынбасын |
Отглагольное существительное Правило
| Форма | |
|---|---|
| -уу | жаркынуу |
| -ыш | жаркыныш |
| -мак | жаркынмак |
| -май | жаркынмай |
| -баш | жаркынбаш |
Причастие Правило
| Форма | |
|---|---|
| -ган | жаркынган |
| -ар | жаркынар |
| -бас | жаркынбас |
| -уучу | жаркынуучу |
| -чу | жаркынчу |
Деепричастие Правило
| Форма | |
|---|---|
| -а, -й | жаркына |
| -ып | жаркынып |
| -ганы | жаркынганы |
| -ганча | жаркынганча |
| -гыча | жаркынгыча |
| -майынча | жаркынмайынча |