Морфология › жары
жары
Категория падежа Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| Именительный | жары | жарылар |
| Родительный | жарынын | жарылардын |
| Дательный | жарыга | жарыларга |
| Винительный | жарыны | жарыларды |
| Местный | жарыда | жарыларда |
| Исходный | жарыдан | жарылардан |
Категория принадлежности Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| я | жарым | жарыларым |
| ты | жарың | жарыларың |
| Вы | жарыңыз | жарыларыңыз |
| он, она | жарысы | жарылары |
| мы | жарыбыз | жарыларыбыз |
| вы | жарыңар | жарыларыңар |
| Вы (мн.) | жарыңыздар | жарыларыңыздар |
| они | жарысы | жарылары |
| общая принадлежность (-ныкы) | жарыныкы | жарылардыкы |
Склонение с аффиксами принадлежности
Правило| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | жарым | жарың | жарыңыз | жарысы | жарыбыз | жарыңар | жарыңыздар | жарысы |
| Родительный | жарымын / жарымдын | жарыңдын / жарыңын | жарыңыздын | жарысынын | жарыбыздын | жарыңардын | жарыңыздардын | жарысынын |
| Дательный | жарыма | жарыңа | жарыңызга | жарысына | жарыбызга | жарыңарга | жарыңыздарга | жарысына |
| Винительный | жарымы / жарымды | жарыңды / жарыңы | жарыңызды | жарысын | жарыбызды | жарыңарды | жарыңыздарды | жарысын |
| Местный | жарымда | жарыңда | жарыңызда | жарысында | жарыбызда | жарыңарда | жарыңыздарда | жарысында |
| Исходный | жарымдан / жарыман | жарыңдан / жарыңан | жарыңыздан | жарысынан | жарыбыздан | жарыңардан | жарыңыздардан | жарысынан |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | жарыларым | жарыларың | жарыларыңыз | жарылары | жарыларыбыз | жарыларыңар | жарыларыңыздар | жарылары |
| Родительный | жарыларымдын / жарыларымын | жарыларыңдын / жарыларыңын | жарыларыңыздын | жарыларынын | жарыларыбыздын | жарыларыңардын | жарыларыңыздардын | жарыларынын |
| Дательный | жарыларыма | жарыларыңа | жарыларыңызга | жарыларына | жарыларыбызга | жарыларыңарга | жарыларыңыздарга | жарыларына |
| Винительный | жарыларымды / жарыларымы | жарыларыңды / жарыларыңы | жарыларыңызды | жарыларын | жарыларыбызды | жарыларыңарды | жарыларыңыздарды | жарыларын |
| Местный | жарыларымда | жарыларыңда | жарыларыңызда | жарыларында | жарыларыбызда | жарыларыңарда | жарыларыңыздарда | жарыларында |
| Исходный | жарыларымдан / жарыларыман | жарыларыңдан / жарыларыңан | жарыларыңыздан | жарыларынан | жарыларыбыздан | жарыларыңардан | жарыларыңыздардан | жарыларынан |
Личные окончания (жакталыш) существительных
Правило| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| 1е лицо | жарымын | жарыбыз |
| 2е лицо | жарысың | жарысыңар |
| 2е лицо (веж.форма) | жарысыз | жарысыздар |
| местный · 1е лицо | жарыдамын | жарыдабыз |
| местный · 2е лицо | жарыдасың | жарыдасыңар |
| местный · 2е лицо (веж.форма) | жарыдасыз | жарыдасыздар |
| исходный · 1е лицо | жарыданмын | жарыданбыз |
| исходный · 2е лицо | жарыдансың | жарыдансыңар |
| исходный · 2е лицо (веж.форма) | жарыдансыз | жарыдансыздар |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
жары-
Спряжение глагола Правило
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Будущее определенное время | жарыймын / жарыйм | жарыйсың | жарыйсыз | жарыйт | жарыйбыз | жарыйсыңар | жарыйсыздар | жарышат / жарыйт |
| Прошедшее определенное время | жарыдым | жарыдың | жарыдыңыз | жарыды | жарыдык | жарыдыңар | жарыдыңыздар | жарышты / жарыды |
| Прошедщее неопределенное время | жарыганмын / жарыгамын / жарыгам | жарыгансың | жарыгансыз | жарыган | жарыганбыз | жарыгансыңар | жарыгансыздар | жарыган |
| Прошедшее субъективное время | жарыптырмын / жарыпмын | жарыптырсың / жарыпсың | жарыптырсыз / жарыпсыз | жарыптыр | жарыптырбыз / жарыппыз | жарыптырсыңар / жарыпсыңар | жарыптырсыздар / жарыпсыздар | жарышыптыр / жарыптыр |
| Прошедшее длительное | жарычумун | жарычусуң | жарычусуз | жарычу | жарычубуз | жарычусуңар | жарычусуздар | жарычу |
| Неопределенное будущее время | жарырмын | жарырсың | жарырсыз | жарыр | жарырбыз | жарырсыңар | жарырсыздар | жарыр |
| Условное наклонение | жарысам | жарысаң | жарысаңыз | жарыса | жарысак | жарысаңар | жарысаңыздар | жарышса / жарыса |
| Желательное наклонение | жарыгым | жарыгың | жарыгыңыз | жарыгысы | жарыгыбыз | жарыгыңар | жарыгыңыздар | жарыгысы |
| Повелительное наклонение | жарыйын | жары | жарыңыз | жарысын | жарыйлы | жарыгыла | жарыңыздар | жарысын |
| Наклонение намерения | жарымакчымын / жарымакмын | жарымакчысың / жарымаксың | жарымакчысыз / жарымаксыз | жарымакчы / жарымак | жарымакчыбыз / жарымакпыз | жарымакчысыңар / жарымаксыңар | жарымакчысыздар / жарымаксыздар | жарымакчы / жарымак |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Будущее определенное время | жарыбаймын / жарыбайм | жарыбайсың | жарыбайсыз | жарыбайт | жарыбайбыз | жарыбайсыңар | жарыбайсыздар | жарыбайт / жарышпайт |
| Прошедшее определенное время | жарыбадым | жарыбадың | жарыбадыңыз | жарыбады | жарыбадык | жарыбадыңар | жарыбадыңыздар | жарышпады / жарыбады |
| Прошедщее неопределенное время | жарыбаганмын | жарыбагансың | жарыбагансыз | жарыбаган | жарыбаганбыз | жарыбагансыңар | жарыбагансыздар | жарыбаган |
| Прошедшее субъективное время | жарыбаптырмын | жарыбаптырсың | жарыбаптырсыз | жарыбаптыр | жарыбаптырбыз | жарыбаптырсыңар | жарыбаптырсыздар | жарыбаптыр |
| Неопределенное будущее время | жарыбасмын | жарыбассың | жарыбассыз | жарыбас | жарыбаспыз | — | — | жарыбас |
| Условное наклонение | жарыбасам | жарыбасаң | жарыбасаңыз | жарыбаса | жарыбасак | жарыбасаңар | жарыбасаңыздар | жарышпаса / жарыбаса |
| Повелительное наклонение | жарыбайын | жарыба | жарыбаңыз | жарыбасын | жарыбайлы | жарыбагыла | жарыбаңыздар | жарыбасын |
Отглагольное существительное Правило
| Форма | |
|---|---|
| -уу | жаруу |
| -ыш | жарыш |
| -мак | жарымак |
| -май | жарымай |
| -баш | жарыбаш |
Причастие Правило
| Форма | |
|---|---|
| -ган | жарыган |
| -ар | жарыр |
| -бас | жарыбас |
| -уучу | жаруучу |
| -чу | жарычу |
Деепричастие Правило
| Форма | |
|---|---|
| -а, -й | жарый |
| -ып | жарып |
| -ганы | жарыганы |
| -ганча | жарыганча |
| -гыча | жарыгыча |
| -майынча | жарымайынча |