Морфология › жарыш
жарыш
Категория падежа Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| Именительный | жарыш | жарыштар |
| Родительный | жарыштын | жарыштардын |
| Дательный | жарышка | жарыштарга |
| Винительный | жарышты | жарыштарды |
| Местный | жарышта | жарыштарда |
| Исходный | жарыштан | жарыштардан |
Категория принадлежности Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| я | жарышым | жарыштарым |
| ты | жарышың | жарыштарың |
| Вы | жарышыңыз | жарыштарыңыз |
| он, она | жарышы | жарыштары |
| мы | жарышыбыз | жарыштарыбыз |
| вы | жарышыңар | жарыштарыңар |
| Вы (мн.) | жарышыңыздар | жарыштарыңыздар |
| они | жарышы | жарыштары |
| общая принадлежность (-ныкы) | жарыштыкы | жарыштардыкы |
Склонение с аффиксами принадлежности
Правило| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | жарышым | жарышың | жарышыңыз | жарышы | жарышыбыз | жарышыңар | жарышыңыздар | жарышы |
| Родительный | жарышымдын / жарышымын | жарышыңдын / жарышыңын | жарышыңыздын | жарышынын | жарышыбыздын | жарышыңардын | жарышыңыздардын | жарышынын |
| Дательный | жарышыма | жарышыңа | жарышыңызга | жарышына | жарышыбызга | жарышыңарга | жарышыңыздарга | жарышына |
| Винительный | жарышымды / жарышымы | жарышыңды / жарышыңы | жарышыңызды | жарышын | жарышыбызды | жарышыңарды | жарышыңыздарды | жарышын |
| Местный | жарышымда | жарышыңда | жарышыңызда | жарышында | жарышыбызда | жарышыңарда | жарышыңыздарда | жарышында |
| Исходный | жарышымдан / жарышыман | жарышыңдан / жарышыңан | жарышыңыздан | жарышынан | жарышыбыздан | жарышыңардан | жарышыңыздардан | жарышынан |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | жарыштарым | жарыштарың | жарыштарыңыз | жарыштары | жарыштарыбыз | жарыштарыңар | жарыштарыңыздар | жарыштары |
| Родительный | жарыштарымдын / жарыштарымын | жарыштарыңдын / жарыштарыңын | жарыштарыңыздын | жарыштарынын | жарыштарыбыздын | жарыштарыңардын | жарыштарыңыздардын | жарыштарынын |
| Дательный | жарыштарыма | жарыштарыңа | жарыштарыңызга | жарыштарына | жарыштарыбызга | жарыштарыңарга | жарыштарыңыздарга | жарыштарына |
| Винительный | жарыштарымды / жарыштарымы | жарыштарыңды / жарыштарыңы | жарыштарыңызды | жарыштарын | жарыштарыбызды | жарыштарыңарды | жарыштарыңыздарды | жарыштарын |
| Местный | жарыштарымда | жарыштарыңда | жарыштарыңызда | жарыштарында | жарыштарыбызда | жарыштарыңарда | жарыштарыңыздарда | жарыштарында |
| Исходный | жарыштарымдан / жарыштарыман | жарыштарыңдан / жарыштарыңан | жарыштарыңыздан | жарыштарынан | жарыштарыбыздан | жарыштарыңардан | жарыштарыңыздардан | жарыштарынан |
Личные окончания (жакталыш) существительных
Правило| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| 1е лицо | жарышмын | жарышпыз |
| 2е лицо | жарышсың | жарышсыңар |
| 2е лицо (веж.форма) | жарышсыз | жарышсыздар |
| местный · 1е лицо | жарыштамын | жарыштабыз |
| местный · 2е лицо | жарыштасың | жарыштасыңар |
| местный · 2е лицо (веж.форма) | жарыштасыз | жарыштасыздар |
| исходный · 1е лицо | жарыштанмын | жарыштанбыз |
| исходный · 2е лицо | жарыштансың | жарыштансыңар |
| исходный · 2е лицо (веж.форма) | жарыштансыз | жарыштансыздар |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
жарыш-
Спряжение глагола Правило
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Будущее определенное время | жарышам / жарышамын | жарышасың | жарышасыз | жарышат | жарышабыз | жарышасыңар | жарышасыздар | жарышат / жарышышат |
| Прошедшее определенное время | жарыштым | жарыштың | жарыштыңыз | жарышты | жарыштык | жарыштыңар | жарыштыңыздар | жарышты / жарышышты |
| Прошедщее неопределенное время | жарышканмын / жарышкамын / жарышкам | жарышкансың | жарышкансыз | жарышкан | жарышканбыз | жарышкансыңар | жарышкансыздар | жарышкан |
| Прошедшее субъективное время | жарышыптырмын / жарышыпмын | жарышыптырсың / жарышыпсың | жарышыптырсыз / жарышыпсыз | жарышыптыр | жарышыптырбыз / жарышыппыз | жарышыптырсыңар / жарышыпсыңар | жарышыптырсыздар / жарышыпсыздар | жарышышыптыр / жарышыптыр |
| Прошедшее длительное | жарышчумун | жарышчусуң | жарышчусуз | жарышчу | жарышчубуз | жарышчусуңар | жарышчусуздар | жарышчу |
| Неопределенное будущее время | жарышармын | жарышарсың | жарышарсыз | жарышар | жарышарбыз | жарышарсыңар | жарышарсыздар | жарышар |
| Условное наклонение | жарышсам | жарышсаң | жарышсаңыз | жарышса | жарышсак | жарышсаңар | жарышсаңыздар | жарышса / жарышышса |
| Желательное наклонение | жарышкым | жарышкың | жарышкыңыз | жарышкысы | жарышкыбыз | жарышкыңар | жарышкыңыздар | жарышкысы |
| Повелительное наклонение | жарышайын | жарыш | жарышыңыз | жарышсын | жарышалы | жарышкыла | жарышыңыздар | жарышсын |
| Наклонение намерения | жарышмакчымын / жарышмакмын | жарышмакчысың / жарышмаксың | жарышмакчысыз / жарышмаксыз | жарышмакчы / жарышмак | жарышмакчыбыз / жарышмакпыз | жарышмакчысыңар / жарышмаксыңар | жарышмакчысыздар / жарышмаксыздар | жарышмакчы / жарышмак |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Будущее определенное время | жарышпаймын / жарышпайм | жарышпайсың | жарышпайсыз | жарышпайт | жарышпайбыз | жарышпайсыңар | жарышпайсыздар | жарышышпайт / жарышпайт |
| Прошедшее определенное время | жарышпадым | жарышпадың | жарышпадыңыз | жарышпады | жарышпадык | жарышпадыңар | жарышпадыңыздар | жарышышпады / жарышпады |
| Прошедщее неопределенное время | жарышпаганмын | жарышпагансың | жарышпагансыз | жарышпаган | жарышпаганбыз | жарышпагансыңар | жарышпагансыздар | жарышпаган |
| Прошедшее субъективное время | жарышпаптырмын | жарышпаптырсың | жарышпаптырсыз | жарышпаптыр | жарышпаптырбыз | жарышпаптырсыңар | жарышпаптырсыздар | жарышпаптыр |
| Неопределенное будущее время | жарышпасмын | жарышпассың | жарышпассыз | жарышпас | жарышпаспыз | — | — | жарышпас |
| Условное наклонение | жарышпасам | жарышпасаң | жарышпасаңыз | жарышпаса | жарышпасак | жарышпасаңар | жарышпасаңыздар | жарышышпаса / жарышпаса |
| Повелительное наклонение | жарышпайын | жарышпа | жарышпаңыз | жарышпасын | жарышпайлы | жарышпагыла | жарышпаңыздар | жарышпасын |
Отглагольное существительное Правило
| Форма | |
|---|---|
| -уу | жарышуу |
| -ыш | жарышыш |
| -мак | жарышмак |
| -май | жарышмай |
| -баш | жарышпаш |
Причастие Правило
| Форма | |
|---|---|
| -ган | жарышкан |
| -ар | жарышар |
| -бас | жарышпас |
| -уучу | жарышуучу |
| -чу | жарышчу |
Деепричастие Правило
| Форма | |
|---|---|
| -а, -й | жарыша |
| -ып | жарышып |
| -ганы | жарышканы |
| -ганча | жарышканча |
| -гыча | жарышкыча |
| -майынча | жарышмайынча |