Морфология › жашыл
жашыл
Категория падежа Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| Именительный | жашыл | жашылдар |
| Родительный | жашылдын | жашылдардын |
| Дательный | жашылга | жашылдарга |
| Винительный | жашылды | жашылдарды |
| Местный | жашылда | жашылдарда |
| Исходный | жашылдан | жашылдардан |
Категория принадлежности Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| я | жашылым | жашылдарым |
| ты | жашылың | жашылдарың |
| Вы | жашылыңыз | жашылдарыңыз |
| он, она | жашылы | жашылдары |
| мы | жашылыбыз | жашылдарыбыз |
| вы | жашылыңар | жашылдарыңар |
| Вы (мн.) | жашылыңыздар | жашылдарыңыздар |
| они | жашылы | жашылдары |
| общая принадлежность (-ныкы) | жашылдыкы | жашылдардыкы |
Склонение с аффиксами принадлежности
Правило| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | жашылым | жашылың | жашылыңыз | жашылы | жашылыбыз | жашылыңар | жашылыңыздар | жашылы |
| Родительный | жашылымдын / жашылымын | жашылыңдын / жашылыңын | жашылыңыздын | жашылынын | жашылыбыздын | жашылыңардын | жашылыңыздардын | жашылынын |
| Дательный | жашылыма | жашылыңа | жашылыңызга | жашылына | жашылыбызга | жашылыңарга | жашылыңыздарга | жашылына |
| Винительный | жашылымды / жашылымы | жашылыңды / жашылыңы | жашылыңызды | жашылын | жашылыбызды | жашылыңарды | жашылыңыздарды | жашылын |
| Местный | жашылымда | жашылыңда | жашылыңызда | жашылында | жашылыбызда | жашылыңарда | жашылыңыздарда | жашылында |
| Исходный | жашылымдан / жашылыман | жашылыңдан / жашылыңан | жашылыңыздан | жашылынан | жашылыбыздан | жашылыңардан | жашылыңыздардан | жашылынан |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | жашылдарым | жашылдарың | жашылдарыңыз | жашылдары | жашылдарыбыз | жашылдарыңар | жашылдарыңыздар | жашылдары |
| Родительный | жашылдарымдын / жашылдарымын | жашылдарыңдын / жашылдарыңын | жашылдарыңыздын | жашылдарынын | жашылдарыбыздын | жашылдарыңардын | жашылдарыңыздардын | жашылдарынын |
| Дательный | жашылдарыма | жашылдарыңа | жашылдарыңызга | жашылдарына | жашылдарыбызга | жашылдарыңарга | жашылдарыңыздарга | жашылдарына |
| Винительный | жашылдарымды / жашылдарымы | жашылдарыңды / жашылдарыңы | жашылдарыңызды | жашылдарын | жашылдарыбызды | жашылдарыңарды | жашылдарыңыздарды | жашылдарын |
| Местный | жашылдарымда | жашылдарыңда | жашылдарыңызда | жашылдарында | жашылдарыбызда | жашылдарыңарда | жашылдарыңыздарда | жашылдарында |
| Исходный | жашылдарымдан / жашылдарыман | жашылдарыңдан / жашылдарыңан | жашылдарыңыздан | жашылдарынан | жашылдарыбыздан | жашылдарыңардан | жашылдарыңыздардан | жашылдарынан |
Личные окончания (жакталыш) существительных
Правило| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| 1е лицо | жашылмын | жашылбыз |
| 2е лицо | жашылсың | жашылсыңар |
| 2е лицо (веж.форма) | жашылсыз | жашылсыздар |
| местный · 1е лицо | жашылдамын | жашылдабыз |
| местный · 2е лицо | жашылдасың | жашылдасыңар |
| местный · 2е лицо (веж.форма) | жашылдасыз | жашылдасыздар |
| исходный · 1е лицо | жашылданмын | жашылданбыз |
| исходный · 2е лицо | жашылдансың | жашылдансыңар |
| исходный · 2е лицо (веж.форма) | жашылдансыз | жашылдансыздар |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
Категория падежа Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| Именительный | жашыл | жашылдар |
| Родительный | жашылдын | жашылдардын |
| Дательный | жашылга | жашылдарга |
| Винительный | жашылды | жашылдарды |
| Местный | жашылда | жашылдарда |
| Исходный | жашылдан | жашылдардан |
Демек, ал зат атоочко гана эмес, заттык мааниде колдонулган учурда сын атоочко да, сан атоочко да, ат атоочко да, кыймыл атоочко да, атоочтуктарга да тиешелүү категория болуп эсептелет.
Категория принадлежности Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| я | жашылым | жашылдарым |
| ты | жашылың | жашылдарың |
| Вы | жашылыңыз | жашылдарыңыз |
| он, она | жашылы | жашылдары |
| мы | жашылыбыз | жашылдарыбыз |
| вы | жашылыңар | жашылдарыңар |
| Вы (мн.) | жашылыңыздар | жашылдарыңыздар |
| они | жашылы | жашылдары |
| общая принадлежность (-ныкы) | жашылдыкы | жашылдардыкы |
Склонение с аффиксами принадлежности
Правило| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | жашылым | жашылың | жашылыңыз | жашылы | жашылыбыз | жашылыңар | жашылыңыздар | жашылы |
| Родительный | жашылымдын / жашылымын | жашылыңдын / жашылыңын | жашылыңыздын | жашылынын | жашылыбыздын | жашылыңардын | жашылыңыздардын | жашылынын |
| Дательный | жашылыма | жашылыңа | жашылыңызга | жашылына | жашылыбызга | жашылыңарга | жашылыңыздарга | жашылына |
| Винительный | жашылымды / жашылымы | жашылыңды / жашылыңы | жашылыңызды | жашылын | жашылыбызды | жашылыңарды | жашылыңыздарды | жашылын |
| Местный | жашылымда | жашылыңда | жашылыңызда | жашылында | жашылыбызда | жашылыңарда | жашылыңыздарда | жашылында |
| Исходный | жашылымдан / жашылыман | жашылыңдан / жашылыңан | жашылыңыздан | жашылынан | жашылыбыздан | жашылыңардан | жашылыңыздардан | жашылынан |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | жашылдарым | жашылдарың | жашылдарыңыз | жашылдары | жашылдарыбыз | жашылдарыңар | жашылдарыңыздар | жашылдары |
| Родительный | жашылдарымдын / жашылдарымын | жашылдарыңдын / жашылдарыңын | жашылдарыңыздын | жашылдарынын | жашылдарыбыздын | жашылдарыңардын | жашылдарыңыздардын | жашылдарынын |
| Дательный | жашылдарыма | жашылдарыңа | жашылдарыңызга | жашылдарына | жашылдарыбызга | жашылдарыңарга | жашылдарыңыздарга | жашылдарына |
| Винительный | жашылдарымды / жашылдарымы | жашылдарыңды / жашылдарыңы | жашылдарыңызды | жашылдарын | жашылдарыбызды | жашылдарыңарды | жашылдарыңыздарды | жашылдарын |
| Местный | жашылдарымда | жашылдарыңда | жашылдарыңызда | жашылдарында | жашылдарыбызда | жашылдарыңарда | жашылдарыңыздарда | жашылдарында |
| Исходный | жашылдарымдан / жашылдарыман | жашылдарыңдан / жашылдарыңан | жашылдарыңыздан | жашылдарынан | жашылдарыбыздан | жашылдарыңардан | жашылдарыңыздардан | жашылдарынан |
Личные окончания (жакталыш) существительных
Правило| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| 1е лицо | жашылмын | жашылбыз |
| 2е лицо | жашылсың | жашылсыңар |
| 2е лицо (веж.форма) | жашылсыз | жашылсыздар |
| местный · 1е лицо | жашылдамын | жашылдабыз |
| местный · 2е лицо | жашылдасың | жашылдасыңар |
| местный · 2е лицо (веж.форма) | жашылдасыз | жашылдасыздар |
| исходный · 1е лицо | жашылданмын | жашылданбыз |
| исходный · 2е лицо | жашылдансың | жашылдансыңар |
| исходный · 2е лицо (веж.форма) | жашылдансыз | жашылдансыздар |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
Степени сравнения Правило
| Степень | |
|---|---|
| Сравнительная степень | жашылыраак |
жашыл-
Спряжение глагола Правило
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Будущее определенное время | жашыламын / жашылам | жашыласың | жашыласыз | жашылат | жашылабыз | жашыласыңар | жашыласыздар | жашылышат / жашылат |
| Прошедшее определенное время | жашылдым | жашылдың | жашылдыңыз | жашылды | жашылдык | жашылдыңар | жашылдыңыздар | жашылышты / жашылды |
| Прошедщее неопределенное время | жашылганмын / жашылгамын / жашылгам | жашылгансың | жашылгансыз | жашылган | жашылганбыз | жашылгансыңар | жашылгансыздар | жашылган |
| Прошедшее субъективное время | жашылыптырмын / жашылыпмын | жашылыптырсың / жашылыпсың | жашылыптырсыз / жашылыпсыз | жашылыптыр | жашылыптырбыз / жашылыппыз | жашылыптырсыңар / жашылыпсыңар | жашылыптырсыздар / жашылыпсыздар | жашылышыптыр / жашылыптыр |
| Прошедшее длительное | жашылчумун | жашылчусуң | жашылчусуз | жашылчу | жашылчубуз | жашылчусуңар | жашылчусуздар | жашылчу |
| Неопределенное будущее время | жашылармын | жашыларсың | жашыларсыз | жашылар | жашыларбыз | жашыларсыңар | жашыларсыздар | жашылар |
| Условное наклонение | жашылсам | жашылсаң | жашылсаңыз | жашылса | жашылсак | жашылсаңар | жашылсаңыздар | жашылышса / жашылса |
| Желательное наклонение | жашылгым | жашылгың | жашылгыңыз | жашылгысы | жашылгыбыз | жашылгыңар | жашылгыңыздар | жашылгысы |
| Повелительное наклонение | жашылайын | жашыл | жашылыңыз | жашылсын | жашылалы | жашылгыла | жашылыңыздар | жашылсын |
| Наклонение намерения | жашылмакчымын / жашылмакмын | жашылмакчысың / жашылмаксың | жашылмакчысыз / жашылмаксыз | жашылмакчы / жашылмак | жашылмакчыбыз / жашылмакпыз | жашылмакчысыңар / жашылмаксыңар | жашылмакчысыздар / жашылмаксыздар | жашылмакчы / жашылмак |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Будущее определенное время | жашылбаймын / жашылбайм | жашылбайсың | жашылбайсыз | жашылбайт | жашылбайбыз | жашылбайсыңар | жашылбайсыздар | жашылышпайт / жашылбайт |
| Прошедшее определенное время | жашылбадым | жашылбадың | жашылбадыңыз | жашылбады | жашылбадык | жашылбадыңар | жашылбадыңыздар | жашылышпады / жашылбады |
| Прошедщее неопределенное время | жашылбаганмын | жашылбагансың | жашылбагансыз | жашылбаган | жашылбаганбыз | жашылбагансыңар | жашылбагансыздар | жашылбаган |
| Прошедшее субъективное время | жашылбаптырмын | жашылбаптырсың | жашылбаптырсыз | жашылбаптыр | жашылбаптырбыз | жашылбаптырсыңар | жашылбаптырсыздар | жашылбаптыр |
| Неопределенное будущее время | жашылбасмын | жашылбассың | жашылбассыз | жашылбас | жашылбаспыз | — | — | жашылбас |
| Условное наклонение | жашылбасам | жашылбасаң | жашылбасаңыз | жашылбаса | жашылбасак | жашылбасаңар | жашылбасаңыздар | жашылышпаса / жашылбаса |
| Повелительное наклонение | жашылбайын | жашылба | жашылбаңыз | жашылбасын | жашылбайлы | жашылбагыла | жашылбаңыздар | жашылбасын |
Отглагольное существительное Правило
| Форма | |
|---|---|
| -уу | жашылуу |
| -ыш | жашылыш |
| -мак | жашылмак |
| -май | жашылмай |
| -баш | жашылбаш |
Причастие Правило
| Форма | |
|---|---|
| -ган | жашылган |
| -ар | жашылар |
| -бас | жашылбас |
| -уучу | жашылуучу |
| -чу | жашылчу |
Деепричастие Правило
| Форма | |
|---|---|
| -а, -й | жашыла |
| -ып | жашылып |
| -ганы | жашылганы |
| -ганча | жашылганча |
| -гыча | жашылгыча |
| -майынча | жашылмайынча |