Морфология › жаз
жаз
Категория падежа Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| Именительный | жаз | жаздар |
| Родительный | жаздын | жаздардын |
| Дательный | жазга | жаздарга |
| Винительный | жазды | жаздарды |
| Местный | жазда | жаздарда |
| Исходный | жаздан | жаздардан |
Категория принадлежности Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| я | жазым | жаздарым |
| ты | жазың | жаздарың |
| Вы | жазыңыз | жаздарыңыз |
| он, она | жазы | жаздары |
| мы | жазыбыз | жаздарыбыз |
| вы | жазыңар | жаздарыңар |
| Вы (мн.) | жазыңыздар | жаздарыңыздар |
| они | жазы | жаздары |
| общая принадлежность (-ныкы) | жаздыкы | жаздардыкы |
Склонение с аффиксами принадлежности
Правило| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | жазым | жазың | жазыңыз | жазы | жазыбыз | жазыңар | жазыңыздар | жазы |
| Родительный | жазымдын / жазымын | жазыңдын / жазыңын | жазыңыздын | жазынын | жазыбыздын | жазыңардын | жазыңыздардын | жазынын |
| Дательный | жазыма | жазыңа | жазыңызга | жазына | жазыбызга | жазыңарга | жазыңыздарга | жазына |
| Винительный | жазымды / жазымы | жазыңды / жазыңы | жазыңызды | жазын | жазыбызды | жазыңарды | жазыңыздарды | жазын |
| Местный | жазымда | жазыңда | жазыңызда | жазында | жазыбызда | жазыңарда | жазыңыздарда | жазында |
| Исходный | жазымдан / жазыман | жазыңдан / жазыңан | жазыңыздан | жазынан | жазыбыздан | жазыңардан | жазыңыздардан | жазынан |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | жаздарым | жаздарың | жаздарыңыз | жаздары | жаздарыбыз | жаздарыңар | жаздарыңыздар | жаздары |
| Родительный | жаздарымдын / жаздарымын | жаздарыңдын / жаздарыңын | жаздарыңыздын | жаздарынын | жаздарыбыздын | жаздарыңардын | жаздарыңыздардын | жаздарынын |
| Дательный | жаздарыма | жаздарыңа | жаздарыңызга | жаздарына | жаздарыбызга | жаздарыңарга | жаздарыңыздарга | жаздарына |
| Винительный | жаздарымды / жаздарымы | жаздарыңды / жаздарыңы | жаздарыңызды | жаздарын | жаздарыбызды | жаздарыңарды | жаздарыңыздарды | жаздарын |
| Местный | жаздарымда | жаздарыңда | жаздарыңызда | жаздарында | жаздарыбызда | жаздарыңарда | жаздарыңыздарда | жаздарында |
| Исходный | жаздарымдан / жаздарыман | жаздарыңдан / жаздарыңан | жаздарыңыздан | жаздарынан | жаздарыбыздан | жаздарыңардан | жаздарыңыздардан | жаздарынан |
Личные окончания (жакталыш) существительных
Правило| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| 1е лицо | жазмын | жазбыз |
| 2е лицо | жазсың | жазсыңар |
| 2е лицо (веж.форма) | жазсыз | жазсыздар |
| местный · 1е лицо | жаздамын | жаздабыз |
| местный · 2е лицо | жаздасың | жаздасыңар |
| местный · 2е лицо (веж.форма) | жаздасыз | жаздасыздар |
| исходный · 1е лицо | жазданмын | жазданбыз |
| исходный · 2е лицо | жаздансың | жаздансыңар |
| исходный · 2е лицо (веж.форма) | жаздансыз | жаздансыздар |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
жаз-
Спряжение глагола Правило
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Будущее определенное время | жазамын / жазам | жазасың | жазасыз | жазат | жазабыз | жазасыңар | жазасыздар | жазат / жазышат |
| Прошедшее определенное время | жаздым | жаздың | жаздыңыз | жазды | жаздык | жаздыңар | жаздыңыздар | жазды / жазышты |
| Прошедщее неопределенное время | жазганмын / жазгамын / жазгам | жазгансың | жазгансыз | жазган | жазганбыз | жазгансыңар | жазгансыздар | жазган |
| Прошедшее субъективное время | жазыптырмын / жазыпмын | жазыптырсың / жазыпсың | жазыптырсыз / жазыпсыз | жазыптыр | жазыптырбыз / жазыппыз | жазыптырсыңар / жазыпсыңар | жазыптырсыздар / жазыпсыздар | жазыптыр / жазышыптыр |
| Прошедшее длительное | жазчумун | жазчусуң | жазчусуз | жазчу | жазчубуз | жазчусуңар | жазчусуздар | жазчу |
| Неопределенное будущее время | жазармын | жазарсың | жазарсыз | жазар | жазарбыз | жазарсыңар | жазарсыздар | жазар |
| Условное наклонение | жазсам | жазсаң | жазсаңыз | жазса | жазсак | жазсаңар | жазсаңыздар | жазса / жазышса |
| Желательное наклонение | жазгым | жазгың | жазгыңыз | жазгысы | жазгыбыз | жазгыңар | жазгыңыздар | жазгысы |
| Повелительное наклонение | жазайын | жаз | жазыңыз | жазсын | жазалы | жазгыла | жазыңыздар | жазсын |
| Наклонение намерения | жазмакчымын / жазмакмын | жазмакчысың / жазмаксың | жазмакчысыз / жазмаксыз | жазмак / жазмакчы | жазмакчыбыз / жазмакпыз | жазмакчысыңар / жазмаксыңар | жазмакчысыздар / жазмаксыздар | жазмак / жазмакчы |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Будущее определенное время | жазбаймын / жазбайм | жазбайсың | жазбайсыз | жазбайт | жазбайбыз | жазбайсыңар | жазбайсыздар | жазбайт / жазышпайт |
| Прошедшее определенное время | жазбадым | жазбадың | жазбадыңыз | жазбады | жазбадык | жазбадыңар | жазбадыңыздар | жазышпады / жазбады |
| Прошедщее неопределенное время | жазбаганмын | жазбагансың | жазбагансыз | жазбаган | жазбаганбыз | жазбагансыңар | жазбагансыздар | жазбаган |
| Прошедшее субъективное время | жазбаптырмын | жазбаптырсың | жазбаптырсыз | жазбаптыр | жазбаптырбыз | жазбаптырсыңар | жазбаптырсыздар | жазбаптыр |
| Неопределенное будущее время | жазбасмын | жазбассың | жазбассыз | жазбас | жазбаспыз | — | — | жазбас |
| Условное наклонение | жазбасам | жазбасаң | жазбасаңыз | жазбаса | жазбасак | жазбасаңар | жазбасаңыздар | жазышпаса / жазбаса |
| Повелительное наклонение | жазбайын | жазба | жазбаңыз | жазбасын | жазбайлы | жазбагыла | жазбаңыздар | жазбасын |
Отглагольное существительное Правило
| Форма | |
|---|---|
| -уу | жазуу |
| -ыш | жазыш |
| -мак | жазмак |
| -май | жазмай |
| -баш | жазбаш |
Причастие Правило
| Форма | |
|---|---|
| -ган | жазган |
| -ар | жазар |
| -бас | жазбас |
| -уучу | жазуучу |
| -чу | жазчу |
Деепричастие Правило
| Форма | |
|---|---|
| -а, -й | жаза |
| -ып | жазып |
| -ганы | жазганы |
| -ганча | жазганча |
| -гыча | жазгыча |
| -майынча | жазмайынча |