Морфология › жүн
жүн
Категория падежа Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| Именительный | жүн | жүндөр |
| Родительный | жүндүн | жүндөрдүн |
| Дательный | жүнгө | жүндөргө |
| Винительный | жүндү | жүндөрдү |
| Местный | жүндө | жүндөрдө |
| Исходный | жүндөн | жүндөрдөн |
Категория принадлежности Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| я | жүнүм | жүндөрүм |
| ты | жүнүң | жүндөрүң |
| Вы | жүнүңүз | жүндөрүңүз |
| он, она | жүнү | жүндөрү |
| мы | жүнүбүз | жүндөрүбүз |
| вы | жүнүңөр | жүндөрүңөр |
| Вы (мн.) | жүнүңүздөр | жүндөрүңүздөр |
| они | жүнү | жүндөрү |
| общая принадлежность (-ныкы) | жүндүкү | жүндөрдүкү |
Склонение с аффиксами принадлежности
Правило| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | жүнүм | жүнүң | жүнүңүз | жүнү | жүнүбүз | жүнүңөр | жүнүңүздөр | жүнү |
| Родительный | жүнүмдүн / жүнүмүн | жүнүңдүн / жүнүңүн | жүнүңүздүн | жүнүнүн | жүнүбүздүн | жүнүңөрдүн | жүнүңүздөрдүн | жүнүнүн |
| Дательный | жүнүмө | жүнүңө | жүнүңүзгө | жүнүнө | жүнүбүзгө | жүнүңөргө | жүнүңүздөргө | жүнүнө |
| Винительный | жүнүмдү / жүнүмү | жүнүңдү / жүнүңү | жүнүңүздү | жүнүн | жүнүбүздү | жүнүңөрдү | жүнүңүздөрдү | жүнүн |
| Местный | жүнүмдө | жүнүңдө | жүнүңүздө | жүнүндө | жүнүбүздө | жүнүңөрдө | жүнүңүздөрдө | жүнүндө |
| Исходный | жүнүмдөн / жүнүмөн | жүнүңдөн / жүнүңөн | жүнүңүздөн | жүнүнөн | жүнүбүздөн | жүнүңөрдөн | жүнүңүздөрдөн | жүнүнөн |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | жүндөрүм | жүндөрүң | жүндөрүңүз | жүндөрү | жүндөрүбүз | жүндөрүңөр | жүндөрүңүздөр | жүндөрү |
| Родительный | жүндөрүмдүн / жүндөрүмүн | жүндөрүңдүн / жүндөрүңүн | жүндөрүңүздүн | жүндөрүнүн | жүндөрүбүздүн | жүндөрүңөрдүн | жүндөрүңүздөрдүн | жүндөрүнүн |
| Дательный | жүндөрүмө | жүндөрүңө | жүндөрүңүзгө | жүндөрүнө | жүндөрүбүзгө | жүндөрүңөргө | жүндөрүңүздөргө | жүндөрүнө |
| Винительный | жүндөрүмдү / жүндөрүмү | жүндөрүңдү / жүндөрүңү | жүндөрүңүздү | жүндөрүн | жүндөрүбүздү | жүндөрүңөрдү | жүндөрүңүздөрдү | жүндөрүн |
| Местный | жүндөрүмдө | жүндөрүңдө | жүндөрүңүздө | жүндөрүндө | жүндөрүбүздө | жүндөрүңөрдө | жүндөрүңүздөрдө | жүндөрүндө |
| Исходный | жүндөрүмдөн / жүндөрүмөн | жүндөрүңдөн / жүндөрүңөн | жүндөрүңүздөн | жүндөрүнөн | жүндөрүбүздөн | жүндөрүңөрдөн | жүндөрүңүздөрдөн | жүндөрүнөн |
Личные окончания (жакталыш) существительных
Правило| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| 1е лицо | жүнмүн | жүнбүз |
| 2е лицо | жүнсүң | жүнсүңөр |
| 2е лицо (веж.форма) | жүнсүз | жүнсүздөр |
| местный · 1е лицо | жүндөмүн | жүндөбүз |
| местный · 2е лицо | жүндөсүң | жүндөсүңөр |
| местный · 2е лицо (веж.форма) | жүндөсүз | жүндөсүздөр |
| исходный · 1е лицо | жүндөнмүн | жүндөнбүз |
| исходный · 2е лицо | жүндөнсүң | жүндөнсүңөр |
| исходный · 2е лицо (веж.форма) | жүндөнсүз | жүндөнсүздөр |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
Категория падежа Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| Именительный | жүн | жүндөр |
| Родительный | жүндүн | жүндөрдүн |
| Дательный | жүнгө | жүндөргө |
| Винительный | жүндү | жүндөрдү |
| Местный | жүндө | жүндөрдө |
| Исходный | жүндөн | жүндөрдөн |
Демек, ал зат атоочко гана эмес, заттык мааниде колдонулган учурда сын атоочко да, сан атоочко да, ат атоочко да, кыймыл атоочко да, атоочтуктарга да тиешелүү категория болуп эсептелет.
Категория принадлежности Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| я | жүнүм | жүндөрүм |
| ты | жүнүң | жүндөрүң |
| Вы | жүнүңүз | жүндөрүңүз |
| он, она | жүнү | жүндөрү |
| мы | жүнүбүз | жүндөрүбүз |
| вы | жүнүңөр | жүндөрүңөр |
| Вы (мн.) | жүнүңүздөр | жүндөрүңүздөр |
| они | жүнү | жүндөрү |
| общая принадлежность (-ныкы) | жүндүкү | жүндөрдүкү |
Склонение с аффиксами принадлежности
Правило| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | жүнүм | жүнүң | жүнүңүз | жүнү | жүнүбүз | жүнүңөр | жүнүңүздөр | жүнү |
| Родительный | жүнүмдүн / жүнүмүн | жүнүңдүн / жүнүңүн | жүнүңүздүн | жүнүнүн | жүнүбүздүн | жүнүңөрдүн | жүнүңүздөрдүн | жүнүнүн |
| Дательный | жүнүмө | жүнүңө | жүнүңүзгө | жүнүнө | жүнүбүзгө | жүнүңөргө | жүнүңүздөргө | жүнүнө |
| Винительный | жүнүмдү / жүнүмү | жүнүңдү / жүнүңү | жүнүңүздү | жүнүн | жүнүбүздү | жүнүңөрдү | жүнүңүздөрдү | жүнүн |
| Местный | жүнүмдө | жүнүңдө | жүнүңүздө | жүнүндө | жүнүбүздө | жүнүңөрдө | жүнүңүздөрдө | жүнүндө |
| Исходный | жүнүмдөн / жүнүмөн | жүнүңдөн / жүнүңөн | жүнүңүздөн | жүнүнөн | жүнүбүздөн | жүнүңөрдөн | жүнүңүздөрдөн | жүнүнөн |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | жүндөрүм | жүндөрүң | жүндөрүңүз | жүндөрү | жүндөрүбүз | жүндөрүңөр | жүндөрүңүздөр | жүндөрү |
| Родительный | жүндөрүмдүн / жүндөрүмүн | жүндөрүңдүн / жүндөрүңүн | жүндөрүңүздүн | жүндөрүнүн | жүндөрүбүздүн | жүндөрүңөрдүн | жүндөрүңүздөрдүн | жүндөрүнүн |
| Дательный | жүндөрүмө | жүндөрүңө | жүндөрүңүзгө | жүндөрүнө | жүндөрүбүзгө | жүндөрүңөргө | жүндөрүңүздөргө | жүндөрүнө |
| Винительный | жүндөрүмдү / жүндөрүмү | жүндөрүңдү / жүндөрүңү | жүндөрүңүздү | жүндөрүн | жүндөрүбүздү | жүндөрүңөрдү | жүндөрүңүздөрдү | жүндөрүн |
| Местный | жүндөрүмдө | жүндөрүңдө | жүндөрүңүздө | жүндөрүндө | жүндөрүбүздө | жүндөрүңөрдө | жүндөрүңүздөрдө | жүндөрүндө |
| Исходный | жүндөрүмдөн / жүндөрүмөн | жүндөрүңдөн / жүндөрүңөн | жүндөрүңүздөн | жүндөрүнөн | жүндөрүбүздөн | жүндөрүңөрдөн | жүндөрүңүздөрдөн | жүндөрүнөн |
Личные окончания (жакталыш) существительных
Правило| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| 1е лицо | жүнмүн | жүнбүз |
| 2е лицо | жүнсүң | жүнсүңөр |
| 2е лицо (веж.форма) | жүнсүз | жүнсүздөр |
| местный · 1е лицо | жүндөмүн | жүндөбүз |
| местный · 2е лицо | жүндөсүң | жүндөсүңөр |
| местный · 2е лицо (веж.форма) | жүндөсүз | жүндөсүздөр |
| исходный · 1е лицо | жүндөнмүн | жүндөнбүз |
| исходный · 2е лицо | жүндөнсүң | жүндөнсүңөр |
| исходный · 2е лицо (веж.форма) | жүндөнсүз | жүндөнсүздөр |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
Степени сравнения Правило
| Степень | |
|---|---|
| Сравнительная степень | жүнүрөөк |