Морфология › жүрүү
жүрүү
Категория падежа Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| Именительный | жүрүү | жүрүүлөр |
| Родительный | жүрүүнүн | жүрүүлөрдүн |
| Дательный | жүрүүгө | жүрүүлөргө |
| Винительный | жүрүүнү | жүрүүлөрдү |
| Местный | жүрүүдө | жүрүүлөрдө |
| Исходный | жүрүүдөн | жүрүүлөрдөн |
Категория принадлежности Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| я | жүрүүм | жүрүүлөрүм |
| ты | жүрүүң | жүрүүлөрүң |
| Вы | жүрүүңүз | жүрүүлөрүңүз |
| он, она | жүрүүсү | жүрүүлөрү |
| мы | жүрүүбүз | жүрүүлөрүбүз |
| вы | жүрүүңөр | жүрүүлөрүңөр |
| Вы (мн.) | жүрүүңүздөр | жүрүүлөрүңүздөр |
| они | жүрүүсү | жүрүүлөрү |
| общая принадлежность (-ныкы) | жүрүүнүкү | жүрүүлөрдүкү |
Склонение с аффиксами принадлежности
Правило| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | жүрүүм | жүрүүң | жүрүүңүз | жүрүүсү | жүрүүбүз | жүрүүңөр | жүрүүңүздөр | жүрүүсү |
| Родительный | жүрүүмдүн / жүрүүмүн | жүрүүңдүн / жүрүүңүн | жүрүүңүздүн | жүрүүсүнүн | жүрүүбүздүн | жүрүүңөрдүн | жүрүүңүздөрдүн | жүрүүсүнүн |
| Дательный | жүрүүмө | жүрүүңө | жүрүүңүзгө | жүрүүсүнө | жүрүүбүзгө | жүрүүңөргө | жүрүүңүздөргө | жүрүүсүнө |
| Винительный | жүрүүмдү / жүрүүмү | жүрүүңдү / жүрүүңү | жүрүүңүздү | жүрүүсүн | жүрүүбүздү | жүрүүңөрдү | жүрүүңүздөрдү | жүрүүсүн |
| Местный | жүрүүмдө | жүрүүңдө | жүрүүңүздө | жүрүүсүндө | жүрүүбүздө | жүрүүңөрдө | жүрүүңүздөрдө | жүрүүсүндө |
| Исходный | жүрүүмдөн / жүрүүмөн | жүрүүңдөн / жүрүүңөн | жүрүүңүздөн | жүрүүсүнөн | жүрүүбүздөн | жүрүүңөрдөн | жүрүүңүздөрдөн | жүрүүсүнөн |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | жүрүүлөрүм | жүрүүлөрүң | жүрүүлөрүңүз | жүрүүлөрү | жүрүүлөрүбүз | жүрүүлөрүңөр | жүрүүлөрүңүздөр | жүрүүлөрү |
| Родительный | жүрүүлөрүмдүн / жүрүүлөрүмүн | жүрүүлөрүңдүн / жүрүүлөрүңүн | жүрүүлөрүңүздүн | жүрүүлөрүнүн | жүрүүлөрүбүздүн | жүрүүлөрүңөрдүн | жүрүүлөрүңүздөрдүн | жүрүүлөрүнүн |
| Дательный | жүрүүлөрүмө | жүрүүлөрүңө | жүрүүлөрүңүзгө | жүрүүлөрүнө | жүрүүлөрүбүзгө | жүрүүлөрүңөргө | жүрүүлөрүңүздөргө | жүрүүлөрүнө |
| Винительный | жүрүүлөрүмдү / жүрүүлөрүмү | жүрүүлөрүңдү / жүрүүлөрүңү | жүрүүлөрүңүздү | жүрүүлөрүн | жүрүүлөрүбүздү | жүрүүлөрүңөрдү | жүрүүлөрүңүздөрдү | жүрүүлөрүн |
| Местный | жүрүүлөрүмдө | жүрүүлөрүңдө | жүрүүлөрүңүздө | жүрүүлөрүндө | жүрүүлөрүбүздө | жүрүүлөрүңөрдө | жүрүүлөрүңүздөрдө | жүрүүлөрүндө |
| Исходный | жүрүүлөрүмдөн / жүрүүлөрүмөн | жүрүүлөрүңдөн / жүрүүлөрүңөн | жүрүүлөрүңүздөн | жүрүүлөрүнөн | жүрүүлөрүбүздөн | жүрүүлөрүңөрдөн | жүрүүлөрүңүздөрдөн | жүрүүлөрүнөн |
Личные окончания (жакталыш) существительных
Правило| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| 1е лицо | жүрүүмүн | жүрүүбүз |
| 2е лицо | жүрүүсүң | жүрүүсүңөр |
| 2е лицо (веж.форма) | жүрүүсүз | жүрүүсүздөр |
| местный · 1е лицо | жүрүүдөмүн | жүрүүдөбүз |
| местный · 2е лицо | жүрүүдөсүң | жүрүүдөсүңөр |
| местный · 2е лицо (веж.форма) | жүрүүдөсүз | жүрүүдөсүздөр |
| исходный · 1е лицо | жүрүүдөнмүн | жүрүүдөнбүз |
| исходный · 2е лицо | жүрүүдөнсүң | жүрүүдөнсүңөр |
| исходный · 2е лицо (веж.форма) | жүрүүдөнсүз | жүрүүдөнсүздөр |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
Категория падежа Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| Именительный | жүрүү | жүрүүлөр |
| Родительный | жүрүүнүн | жүрүүлөрдүн |
| Дательный | жүрүүгө | жүрүүлөргө |
| Винительный | жүрүүнү | жүрүүлөрдү |
| Местный | жүрүүдө | жүрүүлөрдө |
| Исходный | жүрүүдөн | жүрүүлөрдөн |
Демек, ал зат атоочко гана эмес, заттык мааниде колдонулган учурда сын атоочко да, сан атоочко да, ат атоочко да, кыймыл атоочко да, атоочтуктарга да тиешелүү категория болуп эсептелет.
Категория принадлежности Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| я | жүрүүм | жүрүүлөрүм |
| ты | жүрүүң | жүрүүлөрүң |
| Вы | жүрүүңүз | жүрүүлөрүңүз |
| он, она | жүрүүсү | жүрүүлөрү |
| мы | жүрүүбүз | жүрүүлөрүбүз |
| вы | жүрүүңөр | жүрүүлөрүңөр |
| Вы (мн.) | жүрүүңүздөр | жүрүүлөрүңүздөр |
| они | жүрүүсү | жүрүүлөрү |
| общая принадлежность (-ныкы) | жүрүүнүкү | жүрүүлөрдүкү |
Склонение с аффиксами принадлежности
Правило| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | жүрүүм | жүрүүң | жүрүүңүз | жүрүүсү | жүрүүбүз | жүрүүңөр | жүрүүңүздөр | жүрүүсү |
| Родительный | жүрүүмдүн / жүрүүмүн | жүрүүңдүн / жүрүүңүн | жүрүүңүздүн | жүрүүсүнүн | жүрүүбүздүн | жүрүүңөрдүн | жүрүүңүздөрдүн | жүрүүсүнүн |
| Дательный | жүрүүмө | жүрүүңө | жүрүүңүзгө | жүрүүсүнө | жүрүүбүзгө | жүрүүңөргө | жүрүүңүздөргө | жүрүүсүнө |
| Винительный | жүрүүмдү / жүрүүмү | жүрүүңдү / жүрүүңү | жүрүүңүздү | жүрүүсүн | жүрүүбүздү | жүрүүңөрдү | жүрүүңүздөрдү | жүрүүсүн |
| Местный | жүрүүмдө | жүрүүңдө | жүрүүңүздө | жүрүүсүндө | жүрүүбүздө | жүрүүңөрдө | жүрүүңүздөрдө | жүрүүсүндө |
| Исходный | жүрүүмдөн / жүрүүмөн | жүрүүңдөн / жүрүүңөн | жүрүүңүздөн | жүрүүсүнөн | жүрүүбүздөн | жүрүүңөрдөн | жүрүүңүздөрдөн | жүрүүсүнөн |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | жүрүүлөрүм | жүрүүлөрүң | жүрүүлөрүңүз | жүрүүлөрү | жүрүүлөрүбүз | жүрүүлөрүңөр | жүрүүлөрүңүздөр | жүрүүлөрү |
| Родительный | жүрүүлөрүмдүн / жүрүүлөрүмүн | жүрүүлөрүңдүн / жүрүүлөрүңүн | жүрүүлөрүңүздүн | жүрүүлөрүнүн | жүрүүлөрүбүздүн | жүрүүлөрүңөрдүн | жүрүүлөрүңүздөрдүн | жүрүүлөрүнүн |
| Дательный | жүрүүлөрүмө | жүрүүлөрүңө | жүрүүлөрүңүзгө | жүрүүлөрүнө | жүрүүлөрүбүзгө | жүрүүлөрүңөргө | жүрүүлөрүңүздөргө | жүрүүлөрүнө |
| Винительный | жүрүүлөрүмдү / жүрүүлөрүмү | жүрүүлөрүңдү / жүрүүлөрүңү | жүрүүлөрүңүздү | жүрүүлөрүн | жүрүүлөрүбүздү | жүрүүлөрүңөрдү | жүрүүлөрүңүздөрдү | жүрүүлөрүн |
| Местный | жүрүүлөрүмдө | жүрүүлөрүңдө | жүрүүлөрүңүздө | жүрүүлөрүндө | жүрүүлөрүбүздө | жүрүүлөрүңөрдө | жүрүүлөрүңүздөрдө | жүрүүлөрүндө |
| Исходный | жүрүүлөрүмдөн / жүрүүлөрүмөн | жүрүүлөрүңдөн / жүрүүлөрүңөн | жүрүүлөрүңүздөн | жүрүүлөрүнөн | жүрүүлөрүбүздөн | жүрүүлөрүңөрдөн | жүрүүлөрүңүздөрдөн | жүрүүлөрүнөн |
Личные окончания (жакталыш) существительных
Правило| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| 1е лицо | жүрүүмүн | жүрүүбүз |
| 2е лицо | жүрүүсүң | жүрүүсүңөр |
| 2е лицо (веж.форма) | жүрүүсүз | жүрүүсүздөр |
| местный · 1е лицо | жүрүүдөмүн | жүрүүдөбүз |
| местный · 2е лицо | жүрүүдөсүң | жүрүүдөсүңөр |
| местный · 2е лицо (веж.форма) | жүрүүдөсүз | жүрүүдөсүздөр |
| исходный · 1е лицо | жүрүүдөнмүн | жүрүүдөнбүз |
| исходный · 2е лицо | жүрүүдөнсүң | жүрүүдөнсүңөр |
| исходный · 2е лицо (веж.форма) | жүрүүдөнсүз | жүрүүдөнсүздөр |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.