Морфология › жүрүүчү
жүрүүчү
Категория падежа Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| Именительный | жүрүүчү | жүрүүчүлөр |
| Родительный | жүрүүчүнүн | жүрүүчүлөрдүн |
| Дательный | жүрүүчүгө | жүрүүчүлөргө |
| Винительный | жүрүүчүнү | жүрүүчүлөрдү |
| Местный | жүрүүчүдө | жүрүүчүлөрдө |
| Исходный | жүрүүчүдөн | жүрүүчүлөрдөн |
Категория принадлежности Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| я | жүрүүчүм | жүрүүчүлөрүм |
| ты | жүрүүчүң | жүрүүчүлөрүң |
| Вы | жүрүүчүңүз | жүрүүчүлөрүңүз |
| он, она | жүрүүчүсү | жүрүүчүлөрү |
| мы | жүрүүчүбүз | жүрүүчүлөрүбүз |
| вы | жүрүүчүңөр | жүрүүчүлөрүңөр |
| Вы (мн.) | жүрүүчүңүздөр | жүрүүчүлөрүңүздөр |
| они | жүрүүчүсү | жүрүүчүлөрү |
| общая принадлежность (-ныкы) | жүрүүчүнүкү | жүрүүчүлөрдүкү |
Склонение с аффиксами принадлежности
Правило| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | жүрүүчүм | жүрүүчүң | жүрүүчүңүз | жүрүүчүсү | жүрүүчүбүз | жүрүүчүңөр | жүрүүчүңүздөр | жүрүүчүсү |
| Родительный | жүрүүчүмдүн / жүрүүчүмүн | жүрүүчүңдүн / жүрүүчүңүн | жүрүүчүңүздүн | жүрүүчүсүнүн | жүрүүчүбүздүн | жүрүүчүңөрдүн | жүрүүчүңүздөрдүн | жүрүүчүсүнүн |
| Дательный | жүрүүчүмө | жүрүүчүңө | жүрүүчүңүзгө | жүрүүчүсүнө | жүрүүчүбүзгө | жүрүүчүңөргө | жүрүүчүңүздөргө | жүрүүчүсүнө |
| Винительный | жүрүүчүмдү / жүрүүчүмү | жүрүүчүңдү / жүрүүчүңү | жүрүүчүңүздү | жүрүүчүсүн | жүрүүчүбүздү | жүрүүчүңөрдү | жүрүүчүңүздөрдү | жүрүүчүсүн |
| Местный | жүрүүчүмдө | жүрүүчүңдө | жүрүүчүңүздө | жүрүүчүсүндө | жүрүүчүбүздө | жүрүүчүңөрдө | жүрүүчүңүздөрдө | жүрүүчүсүндө |
| Исходный | жүрүүчүмдөн / жүрүүчүмөн | жүрүүчүңдөн / жүрүүчүңөн | жүрүүчүңүздөн | жүрүүчүсүнөн | жүрүүчүбүздөн | жүрүүчүңөрдөн | жүрүүчүңүздөрдөн | жүрүүчүсүнөн |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | жүрүүчүлөрүм | жүрүүчүлөрүң | жүрүүчүлөрүңүз | жүрүүчүлөрү | жүрүүчүлөрүбүз | жүрүүчүлөрүңөр | жүрүүчүлөрүңүздөр | жүрүүчүлөрү |
| Родительный | жүрүүчүлөрүмдүн / жүрүүчүлөрүмүн | жүрүүчүлөрүңдүн / жүрүүчүлөрүңүн | жүрүүчүлөрүңүздүн | жүрүүчүлөрүнүн | жүрүүчүлөрүбүздүн | жүрүүчүлөрүңөрдүн | жүрүүчүлөрүңүздөрдүн | жүрүүчүлөрүнүн |
| Дательный | жүрүүчүлөрүмө | жүрүүчүлөрүңө | жүрүүчүлөрүңүзгө | жүрүүчүлөрүнө | жүрүүчүлөрүбүзгө | жүрүүчүлөрүңөргө | жүрүүчүлөрүңүздөргө | жүрүүчүлөрүнө |
| Винительный | жүрүүчүлөрүмдү / жүрүүчүлөрүмү | жүрүүчүлөрүңдү / жүрүүчүлөрүңү | жүрүүчүлөрүңүздү | жүрүүчүлөрүн | жүрүүчүлөрүбүздү | жүрүүчүлөрүңөрдү | жүрүүчүлөрүңүздөрдү | жүрүүчүлөрүн |
| Местный | жүрүүчүлөрүмдө | жүрүүчүлөрүңдө | жүрүүчүлөрүңүздө | жүрүүчүлөрүндө | жүрүүчүлөрүбүздө | жүрүүчүлөрүңөрдө | жүрүүчүлөрүңүздөрдө | жүрүүчүлөрүндө |
| Исходный | жүрүүчүлөрүмдөн / жүрүүчүлөрүмөн | жүрүүчүлөрүңдөн / жүрүүчүлөрүңөн | жүрүүчүлөрүңүздөн | жүрүүчүлөрүнөн | жүрүүчүлөрүбүздөн | жүрүүчүлөрүңөрдөн | жүрүүчүлөрүңүздөрдөн | жүрүүчүлөрүнөн |
Личные окончания (жакталыш) существительных
Правило| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| 1е лицо | жүрүүчүмүн | жүрүүчүбүз |
| 2е лицо | жүрүүчүсүң | жүрүүчүсүңөр |
| 2е лицо (веж.форма) | жүрүүчүсүз | жүрүүчүсүздөр |
| местный · 1е лицо | жүрүүчүдөмүн | жүрүүчүдөбүз |
| местный · 2е лицо | жүрүүчүдөсүң | жүрүүчүдөсүңөр |
| местный · 2е лицо (веж.форма) | жүрүүчүдөсүз | жүрүүчүдөсүздөр |
| исходный · 1е лицо | жүрүүчүдөнмүн | жүрүүчүдөнбүз |
| исходный · 2е лицо | жүрүүчүдөнсүң | жүрүүчүдөнсүңөр |
| исходный · 2е лицо (веж.форма) | жүрүүчүдөнсүз | жүрүүчүдөнсүздөр |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
Категория падежа Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| Именительный | жүрүүчү | жүрүүчүлөр |
| Родительный | жүрүүчүнүн | жүрүүчүлөрдүн |
| Дательный | жүрүүчүгө | жүрүүчүлөргө |
| Винительный | жүрүүчүнү | жүрүүчүлөрдү |
| Местный | жүрүүчүдө | жүрүүчүлөрдө |
| Исходный | жүрүүчүдөн | жүрүүчүлөрдөн |
Демек, ал зат атоочко гана эмес, заттык мааниде колдонулган учурда сын атоочко да, сан атоочко да, ат атоочко да, кыймыл атоочко да, атоочтуктарга да тиешелүү категория болуп эсептелет.
Категория принадлежности Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| я | жүрүүчүм | жүрүүчүлөрүм |
| ты | жүрүүчүң | жүрүүчүлөрүң |
| Вы | жүрүүчүңүз | жүрүүчүлөрүңүз |
| он, она | жүрүүчүсү | жүрүүчүлөрү |
| мы | жүрүүчүбүз | жүрүүчүлөрүбүз |
| вы | жүрүүчүңөр | жүрүүчүлөрүңөр |
| Вы (мн.) | жүрүүчүңүздөр | жүрүүчүлөрүңүздөр |
| они | жүрүүчүсү | жүрүүчүлөрү |
| общая принадлежность (-ныкы) | жүрүүчүнүкү | жүрүүчүлөрдүкү |
Склонение с аффиксами принадлежности
Правило| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | жүрүүчүм | жүрүүчүң | жүрүүчүңүз | жүрүүчүсү | жүрүүчүбүз | жүрүүчүңөр | жүрүүчүңүздөр | жүрүүчүсү |
| Родительный | жүрүүчүмдүн / жүрүүчүмүн | жүрүүчүңдүн / жүрүүчүңүн | жүрүүчүңүздүн | жүрүүчүсүнүн | жүрүүчүбүздүн | жүрүүчүңөрдүн | жүрүүчүңүздөрдүн | жүрүүчүсүнүн |
| Дательный | жүрүүчүмө | жүрүүчүңө | жүрүүчүңүзгө | жүрүүчүсүнө | жүрүүчүбүзгө | жүрүүчүңөргө | жүрүүчүңүздөргө | жүрүүчүсүнө |
| Винительный | жүрүүчүмдү / жүрүүчүмү | жүрүүчүңдү / жүрүүчүңү | жүрүүчүңүздү | жүрүүчүсүн | жүрүүчүбүздү | жүрүүчүңөрдү | жүрүүчүңүздөрдү | жүрүүчүсүн |
| Местный | жүрүүчүмдө | жүрүүчүңдө | жүрүүчүңүздө | жүрүүчүсүндө | жүрүүчүбүздө | жүрүүчүңөрдө | жүрүүчүңүздөрдө | жүрүүчүсүндө |
| Исходный | жүрүүчүмдөн / жүрүүчүмөн | жүрүүчүңдөн / жүрүүчүңөн | жүрүүчүңүздөн | жүрүүчүсүнөн | жүрүүчүбүздөн | жүрүүчүңөрдөн | жүрүүчүңүздөрдөн | жүрүүчүсүнөн |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | жүрүүчүлөрүм | жүрүүчүлөрүң | жүрүүчүлөрүңүз | жүрүүчүлөрү | жүрүүчүлөрүбүз | жүрүүчүлөрүңөр | жүрүүчүлөрүңүздөр | жүрүүчүлөрү |
| Родительный | жүрүүчүлөрүмдүн / жүрүүчүлөрүмүн | жүрүүчүлөрүңдүн / жүрүүчүлөрүңүн | жүрүүчүлөрүңүздүн | жүрүүчүлөрүнүн | жүрүүчүлөрүбүздүн | жүрүүчүлөрүңөрдүн | жүрүүчүлөрүңүздөрдүн | жүрүүчүлөрүнүн |
| Дательный | жүрүүчүлөрүмө | жүрүүчүлөрүңө | жүрүүчүлөрүңүзгө | жүрүүчүлөрүнө | жүрүүчүлөрүбүзгө | жүрүүчүлөрүңөргө | жүрүүчүлөрүңүздөргө | жүрүүчүлөрүнө |
| Винительный | жүрүүчүлөрүмдү / жүрүүчүлөрүмү | жүрүүчүлөрүңдү / жүрүүчүлөрүңү | жүрүүчүлөрүңүздү | жүрүүчүлөрүн | жүрүүчүлөрүбүздү | жүрүүчүлөрүңөрдү | жүрүүчүлөрүңүздөрдү | жүрүүчүлөрүн |
| Местный | жүрүүчүлөрүмдө | жүрүүчүлөрүңдө | жүрүүчүлөрүңүздө | жүрүүчүлөрүндө | жүрүүчүлөрүбүздө | жүрүүчүлөрүңөрдө | жүрүүчүлөрүңүздөрдө | жүрүүчүлөрүндө |
| Исходный | жүрүүчүлөрүмдөн / жүрүүчүлөрүмөн | жүрүүчүлөрүңдөн / жүрүүчүлөрүңөн | жүрүүчүлөрүңүздөн | жүрүүчүлөрүнөн | жүрүүчүлөрүбүздөн | жүрүүчүлөрүңөрдөн | жүрүүчүлөрүңүздөрдөн | жүрүүчүлөрүнөн |
Личные окончания (жакталыш) существительных
Правило| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| 1е лицо | жүрүүчүмүн | жүрүүчүбүз |
| 2е лицо | жүрүүчүсүң | жүрүүчүсүңөр |
| 2е лицо (веж.форма) | жүрүүчүсүз | жүрүүчүсүздөр |
| местный · 1е лицо | жүрүүчүдөмүн | жүрүүчүдөбүз |
| местный · 2е лицо | жүрүүчүдөсүң | жүрүүчүдөсүңөр |
| местный · 2е лицо (веж.форма) | жүрүүчүдөсүз | жүрүүчүдөсүздөр |
| исходный · 1е лицо | жүрүүчүдөнмүн | жүрүүчүдөнбүз |
| исходный · 2е лицо | жүрүүчүдөнсүң | жүрүүчүдөнсүңөр |
| исходный · 2е лицо (веж.форма) | жүрүүчүдөнсүз | жүрүүчүдөнсүздөр |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
Степени сравнения Правило
| Степень | |
|---|---|
| Сравнительная степень | жүрүүчүрөөк |