Морфология › жүйөлүү
жүйөлүү
Категория падежа Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| Именительный | жүйөлүү | жүйөлүүлөр |
| Родительный | жүйөлүүнүн | жүйөлүүлөрдүн |
| Дательный | жүйөлүүгө | жүйөлүүлөргө |
| Винительный | жүйөлүүнү | жүйөлүүлөрдү |
| Местный | жүйөлүүдө | жүйөлүүлөрдө |
| Исходный | жүйөлүүдөн | жүйөлүүлөрдөн |
Категория принадлежности Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| я | жүйөлүүм | жүйөлүүлөрүм |
| ты | жүйөлүүң | жүйөлүүлөрүң |
| Вы | жүйөлүүңүз | жүйөлүүлөрүңүз |
| он, она | жүйөлүүсү | жүйөлүүлөрү |
| мы | жүйөлүүбүз | жүйөлүүлөрүбүз |
| вы | жүйөлүүңөр | жүйөлүүлөрүңөр |
| Вы (мн.) | жүйөлүүңүздөр | жүйөлүүлөрүңүздөр |
| они | жүйөлүүсү | жүйөлүүлөрү |
| общая принадлежность (-ныкы) | жүйөлүүнүкү | жүйөлүүлөрдүкү |
Склонение с аффиксами принадлежности
Правило| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | жүйөлүүм | жүйөлүүң | жүйөлүүңүз | жүйөлүүсү | жүйөлүүбүз | жүйөлүүңөр | жүйөлүүңүздөр | жүйөлүүсү |
| Родительный | жүйөлүүмдүн / жүйөлүүмүн | жүйөлүүңдүн / жүйөлүүңүн | жүйөлүүңүздүн | жүйөлүүсүнүн | жүйөлүүбүздүн | жүйөлүүңөрдүн | жүйөлүүңүздөрдүн | жүйөлүүсүнүн |
| Дательный | жүйөлүүмө | жүйөлүүңө | жүйөлүүңүзгө | жүйөлүүсүнө | жүйөлүүбүзгө | жүйөлүүңөргө | жүйөлүүңүздөргө | жүйөлүүсүнө |
| Винительный | жүйөлүүмдү / жүйөлүүмү | жүйөлүүңдү / жүйөлүүңү | жүйөлүүңүздү | жүйөлүүсүн | жүйөлүүбүздү | жүйөлүүңөрдү | жүйөлүүңүздөрдү | жүйөлүүсүн |
| Местный | жүйөлүүмдө | жүйөлүүңдө | жүйөлүүңүздө | жүйөлүүсүндө | жүйөлүүбүздө | жүйөлүүңөрдө | жүйөлүүңүздөрдө | жүйөлүүсүндө |
| Исходный | жүйөлүүмдөн / жүйөлүүмөн | жүйөлүүңдөн / жүйөлүүңөн | жүйөлүүңүздөн | жүйөлүүсүнөн | жүйөлүүбүздөн | жүйөлүүңөрдөн | жүйөлүүңүздөрдөн | жүйөлүүсүнөн |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | жүйөлүүлөрүм | жүйөлүүлөрүң | жүйөлүүлөрүңүз | жүйөлүүлөрү | жүйөлүүлөрүбүз | жүйөлүүлөрүңөр | жүйөлүүлөрүңүздөр | жүйөлүүлөрү |
| Родительный | жүйөлүүлөрүмдүн / жүйөлүүлөрүмүн | жүйөлүүлөрүңдүн / жүйөлүүлөрүңүн | жүйөлүүлөрүңүздүн | жүйөлүүлөрүнүн | жүйөлүүлөрүбүздүн | жүйөлүүлөрүңөрдүн | жүйөлүүлөрүңүздөрдүн | жүйөлүүлөрүнүн |
| Дательный | жүйөлүүлөрүмө | жүйөлүүлөрүңө | жүйөлүүлөрүңүзгө | жүйөлүүлөрүнө | жүйөлүүлөрүбүзгө | жүйөлүүлөрүңөргө | жүйөлүүлөрүңүздөргө | жүйөлүүлөрүнө |
| Винительный | жүйөлүүлөрүмдү / жүйөлүүлөрүмү | жүйөлүүлөрүңдү / жүйөлүүлөрүңү | жүйөлүүлөрүңүздү | жүйөлүүлөрүн | жүйөлүүлөрүбүздү | жүйөлүүлөрүңөрдү | жүйөлүүлөрүңүздөрдү | жүйөлүүлөрүн |
| Местный | жүйөлүүлөрүмдө | жүйөлүүлөрүңдө | жүйөлүүлөрүңүздө | жүйөлүүлөрүндө | жүйөлүүлөрүбүздө | жүйөлүүлөрүңөрдө | жүйөлүүлөрүңүздөрдө | жүйөлүүлөрүндө |
| Исходный | жүйөлүүлөрүмдөн / жүйөлүүлөрүмөн | жүйөлүүлөрүңдөн / жүйөлүүлөрүңөн | жүйөлүүлөрүңүздөн | жүйөлүүлөрүнөн | жүйөлүүлөрүбүздөн | жүйөлүүлөрүңөрдөн | жүйөлүүлөрүңүздөрдөн | жүйөлүүлөрүнөн |
Личные окончания (жакталыш) существительных
Правило| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| 1е лицо | жүйөлүүмүн | жүйөлүүбүз |
| 2е лицо | жүйөлүүсүң | жүйөлүүсүңөр |
| 2е лицо (веж.форма) | жүйөлүүсүз | жүйөлүүсүздөр |
| местный · 1е лицо | жүйөлүүдөмүн | жүйөлүүдөбүз |
| местный · 2е лицо | жүйөлүүдөсүң | жүйөлүүдөсүңөр |
| местный · 2е лицо (веж.форма) | жүйөлүүдөсүз | жүйөлүүдөсүздөр |
| исходный · 1е лицо | жүйөлүүдөнмүн | жүйөлүүдөнбүз |
| исходный · 2е лицо | жүйөлүүдөнсүң | жүйөлүүдөнсүңөр |
| исходный · 2е лицо (веж.форма) | жүйөлүүдөнсүз | жүйөлүүдөнсүздөр |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
Категория падежа Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| Именительный | жүйөлүү | жүйөлүүлөр |
| Родительный | жүйөлүүнүн | жүйөлүүлөрдүн |
| Дательный | жүйөлүүгө | жүйөлүүлөргө |
| Винительный | жүйөлүүнү | жүйөлүүлөрдү |
| Местный | жүйөлүүдө | жүйөлүүлөрдө |
| Исходный | жүйөлүүдөн | жүйөлүүлөрдөн |
Демек, ал зат атоочко гана эмес, заттык мааниде колдонулган учурда сын атоочко да, сан атоочко да, ат атоочко да, кыймыл атоочко да, атоочтуктарга да тиешелүү категория болуп эсептелет.
Категория принадлежности Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| я | жүйөлүүм | жүйөлүүлөрүм |
| ты | жүйөлүүң | жүйөлүүлөрүң |
| Вы | жүйөлүүңүз | жүйөлүүлөрүңүз |
| он, она | жүйөлүүсү | жүйөлүүлөрү |
| мы | жүйөлүүбүз | жүйөлүүлөрүбүз |
| вы | жүйөлүүңөр | жүйөлүүлөрүңөр |
| Вы (мн.) | жүйөлүүңүздөр | жүйөлүүлөрүңүздөр |
| они | жүйөлүүсү | жүйөлүүлөрү |
| общая принадлежность (-ныкы) | жүйөлүүнүкү | жүйөлүүлөрдүкү |
Склонение с аффиксами принадлежности
Правило| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | жүйөлүүм | жүйөлүүң | жүйөлүүңүз | жүйөлүүсү | жүйөлүүбүз | жүйөлүүңөр | жүйөлүүңүздөр | жүйөлүүсү |
| Родительный | жүйөлүүмдүн / жүйөлүүмүн | жүйөлүүңдүн / жүйөлүүңүн | жүйөлүүңүздүн | жүйөлүүсүнүн | жүйөлүүбүздүн | жүйөлүүңөрдүн | жүйөлүүңүздөрдүн | жүйөлүүсүнүн |
| Дательный | жүйөлүүмө | жүйөлүүңө | жүйөлүүңүзгө | жүйөлүүсүнө | жүйөлүүбүзгө | жүйөлүүңөргө | жүйөлүүңүздөргө | жүйөлүүсүнө |
| Винительный | жүйөлүүмдү / жүйөлүүмү | жүйөлүүңдү / жүйөлүүңү | жүйөлүүңүздү | жүйөлүүсүн | жүйөлүүбүздү | жүйөлүүңөрдү | жүйөлүүңүздөрдү | жүйөлүүсүн |
| Местный | жүйөлүүмдө | жүйөлүүңдө | жүйөлүүңүздө | жүйөлүүсүндө | жүйөлүүбүздө | жүйөлүүңөрдө | жүйөлүүңүздөрдө | жүйөлүүсүндө |
| Исходный | жүйөлүүмдөн / жүйөлүүмөн | жүйөлүүңдөн / жүйөлүүңөн | жүйөлүүңүздөн | жүйөлүүсүнөн | жүйөлүүбүздөн | жүйөлүүңөрдөн | жүйөлүүңүздөрдөн | жүйөлүүсүнөн |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | жүйөлүүлөрүм | жүйөлүүлөрүң | жүйөлүүлөрүңүз | жүйөлүүлөрү | жүйөлүүлөрүбүз | жүйөлүүлөрүңөр | жүйөлүүлөрүңүздөр | жүйөлүүлөрү |
| Родительный | жүйөлүүлөрүмдүн / жүйөлүүлөрүмүн | жүйөлүүлөрүңдүн / жүйөлүүлөрүңүн | жүйөлүүлөрүңүздүн | жүйөлүүлөрүнүн | жүйөлүүлөрүбүздүн | жүйөлүүлөрүңөрдүн | жүйөлүүлөрүңүздөрдүн | жүйөлүүлөрүнүн |
| Дательный | жүйөлүүлөрүмө | жүйөлүүлөрүңө | жүйөлүүлөрүңүзгө | жүйөлүүлөрүнө | жүйөлүүлөрүбүзгө | жүйөлүүлөрүңөргө | жүйөлүүлөрүңүздөргө | жүйөлүүлөрүнө |
| Винительный | жүйөлүүлөрүмдү / жүйөлүүлөрүмү | жүйөлүүлөрүңдү / жүйөлүүлөрүңү | жүйөлүүлөрүңүздү | жүйөлүүлөрүн | жүйөлүүлөрүбүздү | жүйөлүүлөрүңөрдү | жүйөлүүлөрүңүздөрдү | жүйөлүүлөрүн |
| Местный | жүйөлүүлөрүмдө | жүйөлүүлөрүңдө | жүйөлүүлөрүңүздө | жүйөлүүлөрүндө | жүйөлүүлөрүбүздө | жүйөлүүлөрүңөрдө | жүйөлүүлөрүңүздөрдө | жүйөлүүлөрүндө |
| Исходный | жүйөлүүлөрүмдөн / жүйөлүүлөрүмөн | жүйөлүүлөрүңдөн / жүйөлүүлөрүңөн | жүйөлүүлөрүңүздөн | жүйөлүүлөрүнөн | жүйөлүүлөрүбүздөн | жүйөлүүлөрүңөрдөн | жүйөлүүлөрүңүздөрдөн | жүйөлүүлөрүнөн |
Личные окончания (жакталыш) существительных
Правило| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| 1е лицо | жүйөлүүмүн | жүйөлүүбүз |
| 2е лицо | жүйөлүүсүң | жүйөлүүсүңөр |
| 2е лицо (веж.форма) | жүйөлүүсүз | жүйөлүүсүздөр |
| местный · 1е лицо | жүйөлүүдөмүн | жүйөлүүдөбүз |
| местный · 2е лицо | жүйөлүүдөсүң | жүйөлүүдөсүңөр |
| местный · 2е лицо (веж.форма) | жүйөлүүдөсүз | жүйөлүүдөсүздөр |
| исходный · 1е лицо | жүйөлүүдөнмүн | жүйөлүүдөнбүз |
| исходный · 2е лицо | жүйөлүүдөнсүң | жүйөлүүдөнсүңөр |
| исходный · 2е лицо (веж.форма) | жүйөлүүдөнсүз | жүйөлүүдөнсүздөр |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
Степени сравнения Правило
| Степень | |
|---|---|
| Сравнительная степень | жүйөлүүрөөк |