Морфология › жыл
жыл
Категория падежа Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| Именительный | жыл | жылдар |
| Родительный | жылдын | жылдардын |
| Дательный | жылга | жылдарга |
| Винительный | жылды | жылдарды |
| Местный | жылда | жылдарда |
| Исходный | жылдан | жылдардан |
Категория принадлежности Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| я | жылым | жылдарым |
| ты | жылың | жылдарың |
| Вы | жылыңыз | жылдарыңыз |
| он, она | жылы | жылдары |
| мы | жылыбыз | жылдарыбыз |
| вы | жылыңар | жылдарыңар |
| Вы (мн.) | жылыңыздар | жылдарыңыздар |
| они | жылы | жылдары |
| общая принадлежность (-ныкы) | жылдыкы | жылдардыкы |
Склонение с аффиксами принадлежности
Правило| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | жылым | жылың | жылыңыз | жылы | жылыбыз | жылыңар | жылыңыздар | жылы |
| Родительный | жылымдын / жылымын | жылыңдын / жылыңын | жылыңыздын | жылынын | жылыбыздын | жылыңардын | жылыңыздардын | жылынын |
| Дательный | жылыма | жылыңа | жылыңызга | жылына | жылыбызга | жылыңарга | жылыңыздарга | жылына |
| Винительный | жылымды / жылымы | жылыңды / жылыңы | жылыңызды | жылын | жылыбызды | жылыңарды | жылыңыздарды | жылын |
| Местный | жылымда | жылыңда | жылыңызда | жылында | жылыбызда | жылыңарда | жылыңыздарда | жылында |
| Исходный | жылымдан / жылыман | жылыңдан / жылыңан | жылыңыздан | жылынан | жылыбыздан | жылыңардан | жылыңыздардан | жылынан |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | жылдарым | жылдарың | жылдарыңыз | жылдары | жылдарыбыз | жылдарыңар | жылдарыңыздар | жылдары |
| Родительный | жылдарымдын / жылдарымын | жылдарыңдын / жылдарыңын | жылдарыңыздын | жылдарынын | жылдарыбыздын | жылдарыңардын | жылдарыңыздардын | жылдарынын |
| Дательный | жылдарыма | жылдарыңа | жылдарыңызга | жылдарына | жылдарыбызга | жылдарыңарга | жылдарыңыздарга | жылдарына |
| Винительный | жылдарымды / жылдарымы | жылдарыңды / жылдарыңы | жылдарыңызды | жылдарын | жылдарыбызды | жылдарыңарды | жылдарыңыздарды | жылдарын |
| Местный | жылдарымда | жылдарыңда | жылдарыңызда | жылдарында | жылдарыбызда | жылдарыңарда | жылдарыңыздарда | жылдарында |
| Исходный | жылдарымдан / жылдарыман | жылдарыңдан / жылдарыңан | жылдарыңыздан | жылдарынан | жылдарыбыздан | жылдарыңардан | жылдарыңыздардан | жылдарынан |
Личные окончания (жакталыш) существительных
Правило| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| 1е лицо | жылмын | жылбыз |
| 2е лицо | жылсың | жылсыңар |
| 2е лицо (веж.форма) | жылсыз | жылсыздар |
| местный · 1е лицо | жылдамын | жылдабыз |
| местный · 2е лицо | жылдасың | жылдасыңар |
| местный · 2е лицо (веж.форма) | жылдасыз | жылдасыздар |
| исходный · 1е лицо | жылданмын | жылданбыз |
| исходный · 2е лицо | жылдансың | жылдансыңар |
| исходный · 2е лицо (веж.форма) | жылдансыз | жылдансыздар |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
жыл-
Спряжение глагола Правило
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Будущее определенное время | жыламын / жылам | жыласың | жыласыз | жылат | жылабыз | жыласыңар | жыласыздар | жылат / жылышат |
| Прошедшее определенное время | жылдым | жылдың | жылдыңыз | жылды | жылдык | жылдыңар | жылдыңыздар | жылды / жылышты |
| Прошедщее неопределенное время | жылганмын / жылгамын / жылгам | жылгансың | жылгансыз | жылган | жылганбыз | жылгансыңар | жылгансыздар | жылган |
| Прошедшее субъективное время | жылыптырмын / жылыпмын | жылыптырсың / жылыпсың | жылыптырсыз / жылыпсыз | жылыптыр | жылыптырбыз / жылыппыз | жылыптырсыңар / жылыпсыңар | жылыптырсыздар / жылыпсыздар | жылышыптыр / жылыптыр |
| Прошедшее длительное | жылчумун | жылчусуң | жылчусуз | жылчу | жылчубуз | жылчусуңар | жылчусуздар | жылчу |
| Неопределенное будущее время | жылармын | жыларсың | жыларсыз | жылар | жыларбыз | жыларсыңар | жыларсыздар | жылар |
| Условное наклонение | жылсам | жылсаң | жылсаңыз | жылса | жылсак | жылсаңар | жылсаңыздар | жылышса / жылса |
| Желательное наклонение | жылгым | жылгың | жылгыңыз | жылгысы | жылгыбыз | жылгыңар | жылгыңыздар | жылгысы |
| Повелительное наклонение | жылайын | жыл | жылыңыз | жылсын | жылалы | жылгыла | жылыңыздар | жылсын |
| Наклонение намерения | жылмакчымын / жылмакмын | жылмакчысың / жылмаксың | жылмакчысыз / жылмаксыз | жылмакчы / жылмак | жылмакчыбыз / жылмакпыз | жылмакчысыңар / жылмаксыңар | жылмакчысыздар / жылмаксыздар | жылмакчы / жылмак |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Будущее определенное время | жылбаймын / жылбайм | жылбайсың | жылбайсыз | жылбайт | жылбайбыз | жылбайсыңар | жылбайсыздар | жылбайт / жылышпайт |
| Прошедшее определенное время | жылбадым | жылбадың | жылбадыңыз | жылбады | жылбадык | жылбадыңар | жылбадыңыздар | жылбады / жылышпады |
| Прошедщее неопределенное время | жылбаганмын | жылбагансың | жылбагансыз | жылбаган | жылбаганбыз | жылбагансыңар | жылбагансыздар | жылбаган |
| Прошедшее субъективное время | жылбаптырмын | жылбаптырсың | жылбаптырсыз | жылбаптыр | жылбаптырбыз | жылбаптырсыңар | жылбаптырсыздар | жылбаптыр |
| Неопределенное будущее время | жылбасмын | жылбассың | жылбассыз | жылбас | жылбаспыз | — | — | жылбас |
| Условное наклонение | жылбасам | жылбасаң | жылбасаңыз | жылбаса | жылбасак | жылбасаңар | жылбасаңыздар | жылышпаса / жылбаса |
| Повелительное наклонение | жылбайын | жылба | жылбаңыз | жылбасын | жылбайлы | жылбагыла | жылбаңыздар | жылбасын |
Отглагольное существительное Правило
| Форма | |
|---|---|
| -уу | жылуу |
| -ыш | жылыш |
| -мак | жылмак |
| -май | жылмай |
| -баш | жылбаш |
Причастие Правило
| Форма | |
|---|---|
| -ган | жылган |
| -ар | жылар |
| -бас | жылбас |
| -уучу | жылуучу |
| -чу | жылчу |
Деепричастие Правило
| Форма | |
|---|---|
| -а, -й | жыла |
| -ып | жылып |
| -ганы | жылганы |
| -ганча | жылганча |
| -гыча | жылгыча |
| -майынча | жылмайынча |