Морфология › кал
кал
Категория падежа Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| Именительный | кал | калдар |
| Родительный | калдын | калдардын |
| Дательный | калга | калдарга |
| Винительный | калды | калдарды |
| Местный | калда | калдарда |
| Исходный | калдан | калдардан |
Категория принадлежности Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| я | калым | калдарым |
| ты | калың | калдарың |
| Вы | калыңыз | калдарыңыз |
| он, она | калы | калдары |
| мы | калыбыз | калдарыбыз |
| вы | калыңар | калдарыңар |
| Вы (мн.) | калыңыздар | калдарыңыздар |
| они | калы | калдары |
| общая принадлежность (-ныкы) | калдыкы | калдардыкы |
Склонение с аффиксами принадлежности
Правило| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | калым | калың | калыңыз | калы | калыбыз | калыңар | калыңыздар | калы |
| Родительный | калымдын / калымын | калыңын / калыңдын | калыңыздын | калынын | калыбыздын | калыңардын | калыңыздардын | калынын |
| Дательный | калыма | калыңа | калыңызга | калына | калыбызга | калыңарга | калыңыздарга | калына |
| Винительный | калымды / калымы | калыңы / калыңды | калыңызды | калын | калыбызды | калыңарды | калыңыздарды | калын |
| Местный | калымда | калыңда | калыңызда | калында | калыбызда | калыңарда | калыңыздарда | калында |
| Исходный | калымдан / калыман | калыңдан / калыңан | калыңыздан | калынан | калыбыздан | калыңардан | калыңыздардан | калынан |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | калдарым | калдарың | калдарыңыз | калдары | калдарыбыз | калдарыңар | калдарыңыздар | калдары |
| Родительный | калдарымдын / калдарымын | калдарыңдын / калдарыңын | калдарыңыздын | калдарынын | калдарыбыздын | калдарыңардын | калдарыңыздардын | калдарынын |
| Дательный | калдарыма | калдарыңа | калдарыңызга | калдарына | калдарыбызга | калдарыңарга | калдарыңыздарга | калдарына |
| Винительный | калдарымды / калдарымы | калдарыңды / калдарыңы | калдарыңызды | калдарын | калдарыбызды | калдарыңарды | калдарыңыздарды | калдарын |
| Местный | калдарымда | калдарыңда | калдарыңызда | калдарында | калдарыбызда | калдарыңарда | калдарыңыздарда | калдарында |
| Исходный | калдарымдан / калдарыман | калдарыңдан / калдарыңан | калдарыңыздан | калдарынан | калдарыбыздан | калдарыңардан | калдарыңыздардан | калдарынан |
Личные окончания (жакталыш) существительных
Правило| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| 1е лицо | калмын | калбыз |
| 2е лицо | калсың | калсыңар |
| 2е лицо (веж.форма) | калсыз | калсыздар |
| местный · 1е лицо | калдамын | калдабыз |
| местный · 2е лицо | калдасың | калдасыңар |
| местный · 2е лицо (веж.форма) | калдасыз | калдасыздар |
| исходный · 1е лицо | калданмын | калданбыз |
| исходный · 2е лицо | калдансың | калдансыңар |
| исходный · 2е лицо (веж.форма) | калдансыз | калдансыздар |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
кал-
Спряжение глагола Правило
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Будущее определенное время | калам / каламын | каласың | каласыз | калат | калабыз | каласыңар | каласыздар | калат / калышат |
| Прошедшее определенное время | калдым | калдың | калдыңыз | калды | калдык | калдыңар | калдыңыздар | калды / калышты |
| Прошедщее неопределенное время | калганмын / калгам / калгамын | калгансың | калгансыз | калган | калганбыз | калгансыңар | калгансыздар | калган |
| Прошедшее субъективное время | калыптырмын / калыпмын | калыпсың / калыптырсың | калыпсыз / калыптырсыз | калыптыр | калыптырбыз / калыппыз | калыптырсыңар / калыпсыңар | калыптырсыздар / калыпсыздар | калыптыр / калышыптыр |
| Прошедшее длительное | калчумун | калчусуң | калчусуз | калчу | калчубуз | калчусуңар | калчусуздар | калчу |
| Неопределенное будущее время | калармын | каларсың | каларсыз | калар | каларбыз | каларсыңар | каларсыздар | калар |
| Условное наклонение | калсам | калсаң | калсаңыз | калса | калсак | калсаңар | калсаңыздар | калса / калышса |
| Желательное наклонение | калгым | калгың | калгыңыз | калгысы | калгыбыз | калгыңар | калгыңыздар | калгысы |
| Повелительное наклонение | калайын | кал | калыңыз | калсын | калалы | калгыла | калыңыздар | калсын |
| Наклонение намерения | калмакмын / калмакчымын | калмакчысың / калмаксың | калмакчысыз / калмаксыз | калмак / калмакчы | калмакчыбыз / калмакпыз | калмакчысыңар / калмаксыңар | калмакчысыздар / калмаксыздар | калмак / калмакчы |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Будущее определенное время | калбайм / калбаймын | калбайсың | калбайсыз | калбайт | калбайбыз | калбайсыңар | калбайсыздар | калбайт / калышпайт |
| Прошедшее определенное время | калбадым | калбадың | калбадыңыз | калбады | калбадык | калбадыңар | калбадыңыздар | калбады / калышпады |
| Прошедщее неопределенное время | калбаганмын | калбагансың | калбагансыз | калбаган | калбаганбыз | калбагансыңар | калбагансыздар | калбаган |
| Прошедшее субъективное время | калбаптырмын | калбаптырсың | калбаптырсыз | калбаптыр | калбаптырбыз | калбаптырсыңар | калбаптырсыздар | калбаптыр |
| Неопределенное будущее время | калбасмын | калбассың | калбассыз | калбас | калбаспыз | — | — | калбас |
| Условное наклонение | калбасам | калбасаң | калбасаңыз | калбаса | калбасак | калбасаңар | калбасаңыздар | калбаса / калышпаса |
| Повелительное наклонение | калбайын | калба | калбаңыз | калбасын | калбайлы | калбагыла | калбаңыздар | калбасын |
Отглагольное существительное Правило
| Форма | |
|---|---|
| -уу | калуу |
| -ыш | калыш |
| -мак | калмак |
| -май | калмай |
| -баш | калбаш |
Причастие Правило
| Форма | |
|---|---|
| -ган | калган |
| -ар | калар |
| -бас | калбас |
| -уучу | калуучу |
| -чу | калчу |
Деепричастие Правило
| Форма | |
|---|---|
| -а, -й | кала |
| -ып | калып |
| -ганы | калганы |
| -ганча | калганча |
| -гыча | калгыча |
| -майынча | калмайынча |