Морфология › кант
кант
Категория падежа Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| Именительный | кант | канттар |
| Родительный | канттын | канттардын |
| Дательный | кантка | канттарга |
| Винительный | кантты | канттарды |
| Местный | кантта | канттарда |
| Исходный | канттан | канттардан |
Категория принадлежности Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| я | кантым | канттарым |
| ты | кантың | канттарың |
| Вы | кантыңыз | канттарыңыз |
| он, она | канты | канттары |
| мы | кантыбыз | канттарыбыз |
| вы | кантыңар | канттарыңар |
| Вы (мн.) | кантыңыздар | канттарыңыздар |
| они | канты | канттары |
| общая принадлежность (-ныкы) | канттыкы | канттардыкы |
Склонение с аффиксами принадлежности
Правило| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | кантым | кантың | кантыңыз | канты | кантыбыз | кантыңар | кантыңыздар | канты |
| Родительный | кантымдын / кантымын | кантыңдын / кантыңын | кантыңыздын | кантынын | кантыбыздын | кантыңардын | кантыңыздардын | кантынын |
| Дательный | кантыма | кантыңа | кантыңызга | кантына | кантыбызга | кантыңарга | кантыңыздарга | кантына |
| Винительный | кантымды / кантымы | кантыңды / кантыңы | кантыңызды | кантын | кантыбызды | кантыңарды | кантыңыздарды | кантын |
| Местный | кантымда | кантыңда | кантыңызда | кантында | кантыбызда | кантыңарда | кантыңыздарда | кантында |
| Исходный | кантымдан / кантыман | кантыңдан / кантыңан | кантыңыздан | кантынан | кантыбыздан | кантыңардан | кантыңыздардан | кантынан |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | канттарым | канттарың | канттарыңыз | канттары | канттарыбыз | канттарыңар | канттарыңыздар | канттары |
| Родительный | канттарымдын / канттарымын | канттарыңдын / канттарыңын | канттарыңыздын | канттарынын | канттарыбыздын | канттарыңардын | канттарыңыздардын | канттарынын |
| Дательный | канттарыма | канттарыңа | канттарыңызга | канттарына | канттарыбызга | канттарыңарга | канттарыңыздарга | канттарына |
| Винительный | канттарымды / канттарымы | канттарыңды / канттарыңы | канттарыңызды | канттарын | канттарыбызды | канттарыңарды | канттарыңыздарды | канттарын |
| Местный | канттарымда | канттарыңда | канттарыңызда | канттарында | канттарыбызда | канттарыңарда | канттарыңыздарда | канттарында |
| Исходный | канттарымдан / канттарыман | канттарыңдан / канттарыңан | канттарыңыздан | канттарынан | канттарыбыздан | канттарыңардан | канттарыңыздардан | канттарынан |
Личные окончания (жакталыш) существительных
Правило| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| 1е лицо | кантмын | кантпыз |
| 2е лицо | кантсың | кантсыңар |
| 2е лицо (веж.форма) | кантсыз | кантсыздар |
| местный · 1е лицо | канттамын | канттабыз |
| местный · 2е лицо | канттасың | канттасыңар |
| местный · 2е лицо (веж.форма) | канттасыз | канттасыздар |
| исходный · 1е лицо | канттанмын | канттанбыз |
| исходный · 2е лицо | канттансың | канттансыңар |
| исходный · 2е лицо (веж.форма) | канттансыз | канттансыздар |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
Категория падежа Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| Именительный | кант | канттар |
| Родительный | канттын | канттардын |
| Дательный | кантка | канттарга |
| Винительный | кантты | канттарды |
| Местный | кантта | канттарда |
| Исходный | канттан | канттардан |
Демек, ал зат атоочко гана эмес, заттык мааниде колдонулган учурда сын атоочко да, сан атоочко да, ат атоочко да, кыймыл атоочко да, атоочтуктарга да тиешелүү категория болуп эсептелет.
Категория принадлежности Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| я | кантым | канттарым |
| ты | кантың | канттарың |
| Вы | кантыңыз | канттарыңыз |
| он, она | канты | канттары |
| мы | кантыбыз | канттарыбыз |
| вы | кантыңар | канттарыңар |
| Вы (мн.) | кантыңыздар | канттарыңыздар |
| они | канты | канттары |
| общая принадлежность (-ныкы) | канттыкы | канттардыкы |
Склонение с аффиксами принадлежности
Правило| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | кантым | кантың | кантыңыз | канты | кантыбыз | кантыңар | кантыңыздар | канты |
| Родительный | кантымдын / кантымын | кантыңдын / кантыңын | кантыңыздын | кантынын | кантыбыздын | кантыңардын | кантыңыздардын | кантынын |
| Дательный | кантыма | кантыңа | кантыңызга | кантына | кантыбызга | кантыңарга | кантыңыздарга | кантына |
| Винительный | кантымды / кантымы | кантыңды / кантыңы | кантыңызды | кантын | кантыбызды | кантыңарды | кантыңыздарды | кантын |
| Местный | кантымда | кантыңда | кантыңызда | кантында | кантыбызда | кантыңарда | кантыңыздарда | кантында |
| Исходный | кантымдан / кантыман | кантыңдан / кантыңан | кантыңыздан | кантынан | кантыбыздан | кантыңардан | кантыңыздардан | кантынан |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | канттарым | канттарың | канттарыңыз | канттары | канттарыбыз | канттарыңар | канттарыңыздар | канттары |
| Родительный | канттарымдын / канттарымын | канттарыңдын / канттарыңын | канттарыңыздын | канттарынын | канттарыбыздын | канттарыңардын | канттарыңыздардын | канттарынын |
| Дательный | канттарыма | канттарыңа | канттарыңызга | канттарына | канттарыбызга | канттарыңарга | канттарыңыздарга | канттарына |
| Винительный | канттарымды / канттарымы | канттарыңды / канттарыңы | канттарыңызды | канттарын | канттарыбызды | канттарыңарды | канттарыңыздарды | канттарын |
| Местный | канттарымда | канттарыңда | канттарыңызда | канттарында | канттарыбызда | канттарыңарда | канттарыңыздарда | канттарында |
| Исходный | канттарымдан / канттарыман | канттарыңдан / канттарыңан | канттарыңыздан | канттарынан | канттарыбыздан | канттарыңардан | канттарыңыздардан | канттарынан |
Личные окончания (жакталыш) существительных
Правило| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| 1е лицо | кантмын | кантпыз |
| 2е лицо | кантсың | кантсыңар |
| 2е лицо (веж.форма) | кантсыз | кантсыздар |
| местный · 1е лицо | канттамын | канттабыз |
| местный · 2е лицо | канттасың | канттасыңар |
| местный · 2е лицо (веж.форма) | канттасыз | канттасыздар |
| исходный · 1е лицо | канттанмын | канттанбыз |
| исходный · 2е лицо | канттансың | канттансыңар |
| исходный · 2е лицо (веж.форма) | канттансыз | канттансыздар |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
Степени сравнения Правило
| Степень | |
|---|---|
| Сравнительная степень | кантыраак |
кант-
Спряжение глагола Правило
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Будущее определенное время | кантамын / кантам | кантасың | кантасыз | кантат | кантабыз | кантасыңар | кантасыздар | кантышат / кантат |
| Прошедшее определенное время | канттым | канттың | канттыңыз | кантты | канттык | канттыңар | канттыңыздар | кантты / кантышты |
| Прошедщее неопределенное время | кантканмын / канткамын / канткам | канткансың | канткансыз | канткан | кантканбыз | канткансыңар | канткансыздар | канткан |
| Прошедшее субъективное время | кантыптырмын / кантыпмын | кантыптырсың / кантыпсың | кантыптырсыз / кантыпсыз | кантыптыр | кантыптырбыз / кантыппыз | кантыптырсыңар / кантыпсыңар | кантыптырсыздар / кантыпсыздар | кантышыптыр / кантыптыр |
| Прошедшее длительное | кантчумун | кантчусуң | кантчусуз | кантчу | кантчубуз | кантчусуңар | кантчусуздар | кантчу |
| Неопределенное будущее время | кантармын | кантарсың | кантарсыз | кантар | кантарбыз | кантарсыңар | кантарсыздар | кантар |
| Условное наклонение | кантсам | кантсаң | кантсаңыз | кантса | кантсак | кантсаңар | кантсаңыздар | кантышса / кантса |
| Желательное наклонение | канткым | канткың | канткыңыз | канткысы | канткыбыз | канткыңар | канткыңыздар | канткысы |
| Повелительное наклонение | кантайын | кант | кантыңыз | кантсын | канталы | канткыла | кантыңыздар | кантсын |
| Наклонение намерения | кантмакчымын / кантмакмын | кантмакчысың / кантмаксың | кантмакчысыз / кантмаксыз | кантмакчы / кантмак | кантмакчыбыз / кантмакпыз | кантмакчысыңар / кантмаксыңар | кантмакчысыздар / кантмаксыздар | кантмакчы / кантмак |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Будущее определенное время | кантпаймын / кантпайм | кантпайсың | кантпайсыз | кантпайт | кантпайбыз | кантпайсыңар | кантпайсыздар | кантышпайт / кантпайт |
| Прошедшее определенное время | кантпадым | кантпадың | кантпадыңыз | кантпады | кантпадык | кантпадыңар | кантпадыңыздар | кантышпады / кантпады |
| Прошедщее неопределенное время | кантпаганмын | кантпагансың | кантпагансыз | кантпаган | кантпаганбыз | кантпагансыңар | кантпагансыздар | кантпаган |
| Прошедшее субъективное время | кантпаптырмын | кантпаптырсың | кантпаптырсыз | кантпаптыр | кантпаптырбыз | кантпаптырсыңар | кантпаптырсыздар | кантпаптыр |
| Неопределенное будущее время | кантпасмын | кантпассың | кантпассыз | кантпас | кантпаспыз | — | — | кантпас |
| Условное наклонение | кантпасам | кантпасаң | кантпасаңыз | кантпаса | кантпасак | кантпасаңар | кантпасаңыздар | кантышпаса / кантпаса |
| Повелительное наклонение | кантпайын | кантпа | кантпаңыз | кантпасын | кантпайлы | кантпагыла | кантпаңыздар | кантпасын |
Отглагольное существительное Правило
| Форма | |
|---|---|
| -уу | кантуу |
| -ыш | кантыш |
| -мак | кантмак |
| -май | кантмай |
| -баш | кантпаш |
Причастие Правило
| Форма | |
|---|---|
| -ган | канткан |
| -ар | кантар |
| -бас | кантпас |
| -уучу | кантуучу |
| -чу | кантчу |
Деепричастие Правило
| Форма | |
|---|---|
| -а, -й | канта |
| -ып | кантып |
| -ганы | кантканы |
| -ганча | кантканча |
| -гыча | канткыча |
| -майынча | кантмайынча |