Морфология › кары
кары
Категория падежа Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| Именительный | кары | карылар |
| Родительный | карынын | карылардын |
| Дательный | карыга | карыларга |
| Винительный | карыны | карыларды |
| Местный | карыда | карыларда |
| Исходный | карыдан | карылардан |
Категория принадлежности Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| я | карым | карыларым |
| ты | карың | карыларың |
| Вы | карыңыз | карыларыңыз |
| он, она | карысы | карылары |
| мы | карыбыз | карыларыбыз |
| вы | карыңар | карыларыңар |
| Вы (мн.) | карыңыздар | карыларыңыздар |
| они | карысы | карылары |
| общая принадлежность (-ныкы) | карыныкы | карылардыкы |
Склонение с аффиксами принадлежности
Правило| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | карым | карың | карыңыз | карысы | карыбыз | карыңар | карыңыздар | карысы |
| Родительный | карымын / карымдын | карыңдын / карыңын | карыңыздын | карысынын | карыбыздын | карыңардын | карыңыздардын | карысынын |
| Дательный | карыма | карыңа | карыңызга | карысына | карыбызга | карыңарга | карыңыздарга | карысына |
| Винительный | карымды / карымы | карыңды / карыңы | карыңызды | карысын | карыбызды | карыңарды | карыңыздарды | карысын |
| Местный | карымда | карыңда | карыңызда | карысында | карыбызда | карыңарда | карыңыздарда | карысында |
| Исходный | карымдан / карыман | карыңдан / карыңан | карыңыздан | карысынан | карыбыздан | карыңардан | карыңыздардан | карысынан |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | карыларым | карыларың | карыларыңыз | карылары | карыларыбыз | карыларыңар | карыларыңыздар | карылары |
| Родительный | карыларымдын / карыларымын | карыларыңдын / карыларыңын | карыларыңыздын | карыларынын | карыларыбыздын | карыларыңардын | карыларыңыздардын | карыларынын |
| Дательный | карыларыма | карыларыңа | карыларыңызга | карыларына | карыларыбызга | карыларыңарга | карыларыңыздарга | карыларына |
| Винительный | карыларымды / карыларымы | карыларыңды / карыларыңы | карыларыңызды | карыларын | карыларыбызды | карыларыңарды | карыларыңыздарды | карыларын |
| Местный | карыларымда | карыларыңда | карыларыңызда | карыларында | карыларыбызда | карыларыңарда | карыларыңыздарда | карыларында |
| Исходный | карыларымдан / карыларыман | карыларыңдан / карыларыңан | карыларыңыздан | карыларынан | карыларыбыздан | карыларыңардан | карыларыңыздардан | карыларынан |
Личные окончания (жакталыш) существительных
Правило| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| 1е лицо | карымын | карыбыз |
| 2е лицо | карысың | карысыңар |
| 2е лицо (веж.форма) | карысыз | карысыздар |
| местный · 1е лицо | карыдамын | карыдабыз |
| местный · 2е лицо | карыдасың | карыдасыңар |
| местный · 2е лицо (веж.форма) | карыдасыз | карыдасыздар |
| исходный · 1е лицо | карыданмын | карыданбыз |
| исходный · 2е лицо | карыдансың | карыдансыңар |
| исходный · 2е лицо (веж.форма) | карыдансыз | карыдансыздар |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
Категория падежа Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| Именительный | кары | карылар |
| Родительный | карынын | карылардын |
| Дательный | карыга | карыларга |
| Винительный | карыны | карыларды |
| Местный | карыда | карыларда |
| Исходный | карыдан | карылардан |
Демек, ал зат атоочко гана эмес, заттык мааниде колдонулган учурда сын атоочко да, сан атоочко да, ат атоочко да, кыймыл атоочко да, атоочтуктарга да тиешелүү категория болуп эсептелет.
Категория принадлежности Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| я | карым | карыларым |
| ты | карың | карыларың |
| Вы | карыңыз | карыларыңыз |
| он, она | карысы | карылары |
| мы | карыбыз | карыларыбыз |
| вы | карыңар | карыларыңар |
| Вы (мн.) | карыңыздар | карыларыңыздар |
| они | карысы | карылары |
| общая принадлежность (-ныкы) | карыныкы | карылардыкы |
Склонение с аффиксами принадлежности
Правило| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | карым | карың | карыңыз | карысы | карыбыз | карыңар | карыңыздар | карысы |
| Родительный | карымын / карымдын | карыңдын / карыңын | карыңыздын | карысынын | карыбыздын | карыңардын | карыңыздардын | карысынын |
| Дательный | карыма | карыңа | карыңызга | карысына | карыбызга | карыңарга | карыңыздарга | карысына |
| Винительный | карымды / карымы | карыңды / карыңы | карыңызды | карысын | карыбызды | карыңарды | карыңыздарды | карысын |
| Местный | карымда | карыңда | карыңызда | карысында | карыбызда | карыңарда | карыңыздарда | карысында |
| Исходный | карымдан / карыман | карыңдан / карыңан | карыңыздан | карысынан | карыбыздан | карыңардан | карыңыздардан | карысынан |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | карыларым | карыларың | карыларыңыз | карылары | карыларыбыз | карыларыңар | карыларыңыздар | карылары |
| Родительный | карыларымдын / карыларымын | карыларыңдын / карыларыңын | карыларыңыздын | карыларынын | карыларыбыздын | карыларыңардын | карыларыңыздардын | карыларынын |
| Дательный | карыларыма | карыларыңа | карыларыңызга | карыларына | карыларыбызга | карыларыңарга | карыларыңыздарга | карыларына |
| Винительный | карыларымды / карыларымы | карыларыңды / карыларыңы | карыларыңызды | карыларын | карыларыбызды | карыларыңарды | карыларыңыздарды | карыларын |
| Местный | карыларымда | карыларыңда | карыларыңызда | карыларында | карыларыбызда | карыларыңарда | карыларыңыздарда | карыларында |
| Исходный | карыларымдан / карыларыман | карыларыңдан / карыларыңан | карыларыңыздан | карыларынан | карыларыбыздан | карыларыңардан | карыларыңыздардан | карыларынан |
Личные окончания (жакталыш) существительных
Правило| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| 1е лицо | карымын | карыбыз |
| 2е лицо | карысың | карысыңар |
| 2е лицо (веж.форма) | карысыз | карысыздар |
| местный · 1е лицо | карыдамын | карыдабыз |
| местный · 2е лицо | карыдасың | карыдасыңар |
| местный · 2е лицо (веж.форма) | карыдасыз | карыдасыздар |
| исходный · 1е лицо | карыданмын | карыданбыз |
| исходный · 2е лицо | карыдансың | карыдансыңар |
| исходный · 2е лицо (веж.форма) | карыдансыз | карыдансыздар |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
Степени сравнения Правило
| Степень | |
|---|---|
| Сравнительная степень | карыраак |
кары-
Спряжение глагола Правило
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Будущее определенное время | карыймын / карыйм | карыйсың | карыйсыз | карыйт | карыйбыз | карыйсыңар | карыйсыздар | карыйт / карышат |
| Прошедшее определенное время | карыдым | карыдың | карыдыңыз | карыды | карыдык | карыдыңар | карыдыңыздар | карышты / карыды |
| Прошедщее неопределенное время | карыганмын / карыгамын / карыгам | карыгансың | карыгансыз | карыган | карыганбыз | карыгансыңар | карыгансыздар | карыган |
| Прошедшее субъективное время | карыптырмын / карыпмын | карыпсың / карыптырсың | карыптырсыз / карыпсыз | карыптыр | карыптырбыз / карыппыз | карыптырсыңар / карыпсыңар | карыптырсыздар / карыпсыздар | карыптыр / карышыптыр |
| Прошедшее длительное | карычумун | карычусуң | карычусуз | карычу | карычубуз | карычусуңар | карычусуздар | карычу |
| Неопределенное будущее время | карырмын | карырсың | карырсыз | карыр | карырбыз | карырсыңар | карырсыздар | карыр |
| Условное наклонение | карысам | карысаң | карысаңыз | карыса | карысак | карысаңар | карысаңыздар | карыса / карышса |
| Желательное наклонение | карыгым | карыгың | карыгыңыз | карыгысы | карыгыбыз | карыгыңар | карыгыңыздар | карыгысы |
| Повелительное наклонение | карыйын | кары | карыңыз | карысын | карыйлы | карыгыла | карыңыздар | карысын |
| Наклонение намерения | карымакчымын / карымакмын | карымакчысың / карымаксың | карымакчысыз / карымаксыз | карымакчы / карымак | карымакчыбыз / карымакпыз | карымакчысыңар / карымаксыңар | карымакчысыздар / карымаксыздар | карымакчы / карымак |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Будущее определенное время | карыбаймын / карыбайм | карыбайсың | карыбайсыз | карыбайт | карыбайбыз | карыбайсыңар | карыбайсыздар | карыбайт / карышпайт |
| Прошедшее определенное время | карыбадым | карыбадың | карыбадыңыз | карыбады | карыбадык | карыбадыңар | карыбадыңыздар | карышпады / карыбады |
| Прошедщее неопределенное время | карыбаганмын | карыбагансың | карыбагансыз | карыбаган | карыбаганбыз | карыбагансыңар | карыбагансыздар | карыбаган |
| Прошедшее субъективное время | карыбаптырмын | карыбаптырсың | карыбаптырсыз | карыбаптыр | карыбаптырбыз | карыбаптырсыңар | карыбаптырсыздар | карыбаптыр |
| Неопределенное будущее время | карыбасмын | карыбассың | карыбассыз | карыбас | карыбаспыз | — | — | карыбас |
| Условное наклонение | карыбасам | карыбасаң | карыбасаңыз | карыбаса | карыбасак | карыбасаңар | карыбасаңыздар | карышпаса / карыбаса |
| Повелительное наклонение | карыбайын | карыба | карыбаңыз | карыбасын | карыбайлы | карыбагыла | карыбаңыздар | карыбасын |
Отглагольное существительное Правило
| Форма | |
|---|---|
| -уу | каруу |
| -ыш | карыш |
| -мак | карымак |
| -май | карымай |
| -баш | карыбаш |
Причастие Правило
| Форма | |
|---|---|
| -ган | карыган |
| -ар | карыр |
| -бас | карыбас |
| -уучу | каруучу |
| -чу | карычу |
Деепричастие Правило
| Форма | |
|---|---|
| -а, -й | карый |
| -ып | карып |
| -ганы | карыганы |
| -ганча | карыганча |
| -гыча | карыгыча |
| -майынча | карымайынча |