Морфология › каз
каз
Категория падежа Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| Именительный | каз | каздар |
| Родительный | каздын | каздардын |
| Дательный | казга | каздарга |
| Винительный | казды | каздарды |
| Местный | казда | каздарда |
| Исходный | каздан | каздардан |
Категория принадлежности Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| я | казым | каздарым |
| ты | казың | каздарың |
| Вы | казыңыз | каздарыңыз |
| он, она | казы | каздары |
| мы | казыбыз | каздарыбыз |
| вы | казыңар | каздарыңар |
| Вы (мн.) | казыңыздар | каздарыңыздар |
| они | казы | каздары |
| общая принадлежность (-ныкы) | каздыкы | каздардыкы |
Склонение с аффиксами принадлежности
Правило| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | казым | казың | казыңыз | казы | казыбыз | казыңар | казыңыздар | казы |
| Родительный | казымдын / казымын | казыңдын / казыңын | казыңыздын | казынын | казыбыздын | казыңардын | казыңыздардын | казынын |
| Дательный | казыма | казыңа | казыңызга | казына | казыбызга | казыңарга | казыңыздарга | казына |
| Винительный | казымды / казымы | казыңды / казыңы | казыңызды | казын | казыбызды | казыңарды | казыңыздарды | казын |
| Местный | казымда | казыңда | казыңызда | казында | казыбызда | казыңарда | казыңыздарда | казында |
| Исходный | казымдан / казыман | казыңдан / казыңан | казыңыздан | казынан | казыбыздан | казыңардан | казыңыздардан | казынан |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | каздарым | каздарың | каздарыңыз | каздары | каздарыбыз | каздарыңар | каздарыңыздар | каздары |
| Родительный | каздарымдын / каздарымын | каздарыңдын / каздарыңын | каздарыңыздын | каздарынын | каздарыбыздын | каздарыңардын | каздарыңыздардын | каздарынын |
| Дательный | каздарыма | каздарыңа | каздарыңызга | каздарына | каздарыбызга | каздарыңарга | каздарыңыздарга | каздарына |
| Винительный | каздарымды / каздарымы | каздарыңды / каздарыңы | каздарыңызды | каздарын | каздарыбызды | каздарыңарды | каздарыңыздарды | каздарын |
| Местный | каздарымда | каздарыңда | каздарыңызда | каздарында | каздарыбызда | каздарыңарда | каздарыңыздарда | каздарында |
| Исходный | каздарымдан / каздарыман | каздарыңдан / каздарыңан | каздарыңыздан | каздарынан | каздарыбыздан | каздарыңардан | каздарыңыздардан | каздарынан |
Личные окончания (жакталыш) существительных
Правило| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| 1е лицо | казмын | казбыз |
| 2е лицо | казсың | казсыңар |
| 2е лицо (веж.форма) | казсыз | казсыздар |
| местный · 1е лицо | каздамын | каздабыз |
| местный · 2е лицо | каздасың | каздасыңар |
| местный · 2е лицо (веж.форма) | каздасыз | каздасыздар |
| исходный · 1е лицо | казданмын | казданбыз |
| исходный · 2е лицо | каздансың | каздансыңар |
| исходный · 2е лицо (веж.форма) | каздансыз | каздансыздар |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
каз-
Спряжение глагола Правило
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Будущее определенное время | казамын / казам | казасың | казасыз | казат | казабыз | казасыңар | казасыздар | казат / казышат |
| Прошедшее определенное время | каздым | каздың | каздыңыз | казды | каздык | каздыңар | каздыңыздар | казышты / казды |
| Прошедщее неопределенное время | казганмын / казгам / казгамын | казгансың | казгансыз | казган | казганбыз | казгансыңар | казгансыздар | казган |
| Прошедшее субъективное время | казыптырмын / казыпмын | казыптырсың / казыпсың | казыптырсыз / казыпсыз | казыптыр | казыптырбыз / казыппыз | казыптырсыңар / казыпсыңар | казыптырсыздар / казыпсыздар | казышыптыр / казыптыр |
| Прошедшее длительное | казчумун | казчусуң | казчусуз | казчу | казчубуз | казчусуңар | казчусуздар | казчу |
| Неопределенное будущее время | казармын | казарсың | казарсыз | казар | казарбыз | казарсыңар | казарсыздар | казар |
| Условное наклонение | казсам | казсаң | казсаңыз | казса | казсак | казсаңар | казсаңыздар | казса / казышса |
| Желательное наклонение | казгым | казгың | казгыңыз | казгысы | казгыбыз | казгыңар | казгыңыздар | казгысы |
| Повелительное наклонение | казайын | каз | казыңыз | казсын | казалы | казгыла | казыңыздар | казсын |
| Наклонение намерения | казмакчымын / казмакмын | казмакчысың / казмаксың | казмакчысыз / казмаксыз | казмакчы / казмак | казмакчыбыз / казмакпыз | казмакчысыңар / казмаксыңар | казмакчысыздар / казмаксыздар | казмакчы / казмак |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Будущее определенное время | казбаймын / казбайм | казбайсың | казбайсыз | казбайт | казбайбыз | казбайсыңар | казбайсыздар | казышпайт / казбайт |
| Прошедшее определенное время | казбадым | казбадың | казбадыңыз | казбады | казбадык | казбадыңар | казбадыңыздар | казышпады / казбады |
| Прошедщее неопределенное время | казбаганмын | казбагансың | казбагансыз | казбаган | казбаганбыз | казбагансыңар | казбагансыздар | казбаган |
| Прошедшее субъективное время | казбаптырмын | казбаптырсың | казбаптырсыз | казбаптыр | казбаптырбыз | казбаптырсыңар | казбаптырсыздар | казбаптыр |
| Неопределенное будущее время | казбасмын | казбассың | казбассыз | казбас | казбаспыз | — | — | казбас |
| Условное наклонение | казбасам | казбасаң | казбасаңыз | казбаса | казбасак | казбасаңар | казбасаңыздар | казышпаса / казбаса |
| Повелительное наклонение | казбайын | казба | казбаңыз | казбасын | казбайлы | казбагыла | казбаңыздар | казбасын |
Отглагольное существительное Правило
| Форма | |
|---|---|
| -уу | казуу |
| -ыш | казыш |
| -мак | казмак |
| -май | казмай |
| -баш | казбаш |
Причастие Правило
| Форма | |
|---|---|
| -ган | казган |
| -ар | казар |
| -бас | казбас |
| -уучу | казуучу |
| -чу | казчу |
Деепричастие Правило
| Форма | |
|---|---|
| -а, -й | каза |
| -ып | казып |
| -ганы | казганы |
| -ганча | казганча |
| -гыча | казгыча |
| -майынча | казмайынча |