Морфология › кемүү
кемүү
Категория падежа Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| Именительный | кемүү | кемүүлөр |
| Родительный | кемүүнүн | кемүүлөрдүн |
| Дательный | кемүүгө | кемүүлөргө |
| Винительный | кемүүнү | кемүүлөрдү |
| Местный | кемүүдө | кемүүлөрдө |
| Исходный | кемүүдөн | кемүүлөрдөн |
Категория принадлежности Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| я | кемүүм | кемүүлөрүм |
| ты | кемүүң | кемүүлөрүң |
| Вы | кемүүңүз | кемүүлөрүңүз |
| он, она | кемүүсү | кемүүлөрү |
| мы | кемүүбүз | кемүүлөрүбүз |
| вы | кемүүңөр | кемүүлөрүңөр |
| Вы (мн.) | кемүүңүздөр | кемүүлөрүңүздөр |
| они | кемүүсү | кемүүлөрү |
| общая принадлежность (-ныкы) | кемүүнүкү | кемүүлөрдүкү |
Склонение с аффиксами принадлежности
Правило| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | кемүүм | кемүүң | кемүүңүз | кемүүсү | кемүүбүз | кемүүңөр | кемүүңүздөр | кемүүсү |
| Родительный | кемүүмдүн / кемүүмүн | кемүүңдүн / кемүүңүн | кемүүңүздүн | кемүүсүнүн | кемүүбүздүн | кемүүңөрдүн | кемүүңүздөрдүн | кемүүсүнүн |
| Дательный | кемүүмө | кемүүңө | кемүүңүзгө | кемүүсүнө | кемүүбүзгө | кемүүңөргө | кемүүңүздөргө | кемүүсүнө |
| Винительный | кемүүмдү / кемүүмү | кемүүңдү / кемүүңү | кемүүңүздү | кемүүсүн | кемүүбүздү | кемүүңөрдү | кемүүңүздөрдү | кемүүсүн |
| Местный | кемүүмдө | кемүүңдө | кемүүңүздө | кемүүсүндө | кемүүбүздө | кемүүңөрдө | кемүүңүздөрдө | кемүүсүндө |
| Исходный | кемүүмдөн / кемүүмөн | кемүүңдөн / кемүүңөн | кемүүңүздөн | кемүүсүнөн | кемүүбүздөн | кемүүңөрдөн | кемүүңүздөрдөн | кемүүсүнөн |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | кемүүлөрүм | кемүүлөрүң | кемүүлөрүңүз | кемүүлөрү | кемүүлөрүбүз | кемүүлөрүңөр | кемүүлөрүңүздөр | кемүүлөрү |
| Родительный | кемүүлөрүмдүн / кемүүлөрүмүн | кемүүлөрүңдүн / кемүүлөрүңүн | кемүүлөрүңүздүн | кемүүлөрүнүн | кемүүлөрүбүздүн | кемүүлөрүңөрдүн | кемүүлөрүңүздөрдүн | кемүүлөрүнүн |
| Дательный | кемүүлөрүмө | кемүүлөрүңө | кемүүлөрүңүзгө | кемүүлөрүнө | кемүүлөрүбүзгө | кемүүлөрүңөргө | кемүүлөрүңүздөргө | кемүүлөрүнө |
| Винительный | кемүүлөрүмдү / кемүүлөрүмү | кемүүлөрүңдү / кемүүлөрүңү | кемүүлөрүңүздү | кемүүлөрүн | кемүүлөрүбүздү | кемүүлөрүңөрдү | кемүүлөрүңүздөрдү | кемүүлөрүн |
| Местный | кемүүлөрүмдө | кемүүлөрүңдө | кемүүлөрүңүздө | кемүүлөрүндө | кемүүлөрүбүздө | кемүүлөрүңөрдө | кемүүлөрүңүздөрдө | кемүүлөрүндө |
| Исходный | кемүүлөрүмдөн / кемүүлөрүмөн | кемүүлөрүңдөн / кемүүлөрүңөн | кемүүлөрүңүздөн | кемүүлөрүнөн | кемүүлөрүбүздөн | кемүүлөрүңөрдөн | кемүүлөрүңүздөрдөн | кемүүлөрүнөн |
Личные окончания (жакталыш) существительных
Правило| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| 1е лицо | кемүүмүн | кемүүбүз |
| 2е лицо | кемүүсүң | кемүүсүңөр |
| 2е лицо (веж.форма) | кемүүсүз | кемүүсүздөр |
| местный · 1е лицо | кемүүдөмүн | кемүүдөбүз |
| местный · 2е лицо | кемүүдөсүң | кемүүдөсүңөр |
| местный · 2е лицо (веж.форма) | кемүүдөсүз | кемүүдөсүздөр |
| исходный · 1е лицо | кемүүдөнмүн | кемүүдөнбүз |
| исходный · 2е лицо | кемүүдөнсүң | кемүүдөнсүңөр |
| исходный · 2е лицо (веж.форма) | кемүүдөнсүз | кемүүдөнсүздөр |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
Категория падежа Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| Именительный | кемүү | кемүүлөр |
| Родительный | кемүүнүн | кемүүлөрдүн |
| Дательный | кемүүгө | кемүүлөргө |
| Винительный | кемүүнү | кемүүлөрдү |
| Местный | кемүүдө | кемүүлөрдө |
| Исходный | кемүүдөн | кемүүлөрдөн |
Демек, ал зат атоочко гана эмес, заттык мааниде колдонулган учурда сын атоочко да, сан атоочко да, ат атоочко да, кыймыл атоочко да, атоочтуктарга да тиешелүү категория болуп эсептелет.
Категория принадлежности Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| я | кемүүм | кемүүлөрүм |
| ты | кемүүң | кемүүлөрүң |
| Вы | кемүүңүз | кемүүлөрүңүз |
| он, она | кемүүсү | кемүүлөрү |
| мы | кемүүбүз | кемүүлөрүбүз |
| вы | кемүүңөр | кемүүлөрүңөр |
| Вы (мн.) | кемүүңүздөр | кемүүлөрүңүздөр |
| они | кемүүсү | кемүүлөрү |
| общая принадлежность (-ныкы) | кемүүнүкү | кемүүлөрдүкү |
Склонение с аффиксами принадлежности
Правило| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | кемүүм | кемүүң | кемүүңүз | кемүүсү | кемүүбүз | кемүүңөр | кемүүңүздөр | кемүүсү |
| Родительный | кемүүмдүн / кемүүмүн | кемүүңдүн / кемүүңүн | кемүүңүздүн | кемүүсүнүн | кемүүбүздүн | кемүүңөрдүн | кемүүңүздөрдүн | кемүүсүнүн |
| Дательный | кемүүмө | кемүүңө | кемүүңүзгө | кемүүсүнө | кемүүбүзгө | кемүүңөргө | кемүүңүздөргө | кемүүсүнө |
| Винительный | кемүүмдү / кемүүмү | кемүүңдү / кемүүңү | кемүүңүздү | кемүүсүн | кемүүбүздү | кемүүңөрдү | кемүүңүздөрдү | кемүүсүн |
| Местный | кемүүмдө | кемүүңдө | кемүүңүздө | кемүүсүндө | кемүүбүздө | кемүүңөрдө | кемүүңүздөрдө | кемүүсүндө |
| Исходный | кемүүмдөн / кемүүмөн | кемүүңдөн / кемүүңөн | кемүүңүздөн | кемүүсүнөн | кемүүбүздөн | кемүүңөрдөн | кемүүңүздөрдөн | кемүүсүнөн |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | кемүүлөрүм | кемүүлөрүң | кемүүлөрүңүз | кемүүлөрү | кемүүлөрүбүз | кемүүлөрүңөр | кемүүлөрүңүздөр | кемүүлөрү |
| Родительный | кемүүлөрүмдүн / кемүүлөрүмүн | кемүүлөрүңдүн / кемүүлөрүңүн | кемүүлөрүңүздүн | кемүүлөрүнүн | кемүүлөрүбүздүн | кемүүлөрүңөрдүн | кемүүлөрүңүздөрдүн | кемүүлөрүнүн |
| Дательный | кемүүлөрүмө | кемүүлөрүңө | кемүүлөрүңүзгө | кемүүлөрүнө | кемүүлөрүбүзгө | кемүүлөрүңөргө | кемүүлөрүңүздөргө | кемүүлөрүнө |
| Винительный | кемүүлөрүмдү / кемүүлөрүмү | кемүүлөрүңдү / кемүүлөрүңү | кемүүлөрүңүздү | кемүүлөрүн | кемүүлөрүбүздү | кемүүлөрүңөрдү | кемүүлөрүңүздөрдү | кемүүлөрүн |
| Местный | кемүүлөрүмдө | кемүүлөрүңдө | кемүүлөрүңүздө | кемүүлөрүндө | кемүүлөрүбүздө | кемүүлөрүңөрдө | кемүүлөрүңүздөрдө | кемүүлөрүндө |
| Исходный | кемүүлөрүмдөн / кемүүлөрүмөн | кемүүлөрүңдөн / кемүүлөрүңөн | кемүүлөрүңүздөн | кемүүлөрүнөн | кемүүлөрүбүздөн | кемүүлөрүңөрдөн | кемүүлөрүңүздөрдөн | кемүүлөрүнөн |
Личные окончания (жакталыш) существительных
Правило| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| 1е лицо | кемүүмүн | кемүүбүз |
| 2е лицо | кемүүсүң | кемүүсүңөр |
| 2е лицо (веж.форма) | кемүүсүз | кемүүсүздөр |
| местный · 1е лицо | кемүүдөмүн | кемүүдөбүз |
| местный · 2е лицо | кемүүдөсүң | кемүүдөсүңөр |
| местный · 2е лицо (веж.форма) | кемүүдөсүз | кемүүдөсүздөр |
| исходный · 1е лицо | кемүүдөнмүн | кемүүдөнбүз |
| исходный · 2е лицо | кемүүдөнсүң | кемүүдөнсүңөр |
| исходный · 2е лицо (веж.форма) | кемүүдөнсүз | кемүүдөнсүздөр |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.