Морфология › кеңитүү
кеңитүү
Категория падежа Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| Именительный | кеңитүү | кеңитүүлөр |
| Родительный | кеңитүүнүн | кеңитүүлөрдүн |
| Дательный | кеңитүүгө | кеңитүүлөргө |
| Винительный | кеңитүүнү | кеңитүүлөрдү |
| Местный | кеңитүүдө | кеңитүүлөрдө |
| Исходный | кеңитүүдөн | кеңитүүлөрдөн |
Категория принадлежности Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| я | кеңитүүм | кеңитүүлөрүм |
| ты | кеңитүүң | кеңитүүлөрүң |
| Вы | кеңитүүңүз | кеңитүүлөрүңүз |
| он, она | кеңитүүсү | кеңитүүлөрү |
| мы | кеңитүүбүз | кеңитүүлөрүбүз |
| вы | кеңитүүңөр | кеңитүүлөрүңөр |
| Вы (мн.) | кеңитүүңүздөр | кеңитүүлөрүңүздөр |
| они | кеңитүүсү | кеңитүүлөрү |
| общая принадлежность (-ныкы) | кеңитүүнүкү | кеңитүүлөрдүкү |
Склонение с аффиксами принадлежности
Правило| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | кеңитүүм | кеңитүүң | кеңитүүңүз | кеңитүүсү | кеңитүүбүз | кеңитүүңөр | кеңитүүңүздөр | кеңитүүсү |
| Родительный | кеңитүүмдүн / кеңитүүмүн | кеңитүүңдүн / кеңитүүңүн | кеңитүүңүздүн | кеңитүүсүнүн | кеңитүүбүздүн | кеңитүүңөрдүн | кеңитүүңүздөрдүн | кеңитүүсүнүн |
| Дательный | кеңитүүмө | кеңитүүңө | кеңитүүңүзгө | кеңитүүсүнө | кеңитүүбүзгө | кеңитүүңөргө | кеңитүүңүздөргө | кеңитүүсүнө |
| Винительный | кеңитүүмдү / кеңитүүмү | кеңитүүңдү / кеңитүүңү | кеңитүүңүздү | кеңитүүсүн | кеңитүүбүздү | кеңитүүңөрдү | кеңитүүңүздөрдү | кеңитүүсүн |
| Местный | кеңитүүмдө | кеңитүүңдө | кеңитүүңүздө | кеңитүүсүндө | кеңитүүбүздө | кеңитүүңөрдө | кеңитүүңүздөрдө | кеңитүүсүндө |
| Исходный | кеңитүүмдөн / кеңитүүмөн | кеңитүүңдөн / кеңитүүңөн | кеңитүүңүздөн | кеңитүүсүнөн | кеңитүүбүздөн | кеңитүүңөрдөн | кеңитүүңүздөрдөн | кеңитүүсүнөн |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | кеңитүүлөрүм | кеңитүүлөрүң | кеңитүүлөрүңүз | кеңитүүлөрү | кеңитүүлөрүбүз | кеңитүүлөрүңөр | кеңитүүлөрүңүздөр | кеңитүүлөрү |
| Родительный | кеңитүүлөрүмдүн / кеңитүүлөрүмүн | кеңитүүлөрүңдүн / кеңитүүлөрүңүн | кеңитүүлөрүңүздүн | кеңитүүлөрүнүн | кеңитүүлөрүбүздүн | кеңитүүлөрүңөрдүн | кеңитүүлөрүңүздөрдүн | кеңитүүлөрүнүн |
| Дательный | кеңитүүлөрүмө | кеңитүүлөрүңө | кеңитүүлөрүңүзгө | кеңитүүлөрүнө | кеңитүүлөрүбүзгө | кеңитүүлөрүңөргө | кеңитүүлөрүңүздөргө | кеңитүүлөрүнө |
| Винительный | кеңитүүлөрүмдү / кеңитүүлөрүмү | кеңитүүлөрүңдү / кеңитүүлөрүңү | кеңитүүлөрүңүздү | кеңитүүлөрүн | кеңитүүлөрүбүздү | кеңитүүлөрүңөрдү | кеңитүүлөрүңүздөрдү | кеңитүүлөрүн |
| Местный | кеңитүүлөрүмдө | кеңитүүлөрүңдө | кеңитүүлөрүңүздө | кеңитүүлөрүндө | кеңитүүлөрүбүздө | кеңитүүлөрүңөрдө | кеңитүүлөрүңүздөрдө | кеңитүүлөрүндө |
| Исходный | кеңитүүлөрүмдөн / кеңитүүлөрүмөн | кеңитүүлөрүңдөн / кеңитүүлөрүңөн | кеңитүүлөрүңүздөн | кеңитүүлөрүнөн | кеңитүүлөрүбүздөн | кеңитүүлөрүңөрдөн | кеңитүүлөрүңүздөрдөн | кеңитүүлөрүнөн |
Личные окончания (жакталыш) существительных
Правило| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| 1е лицо | кеңитүүмүн | кеңитүүбүз |
| 2е лицо | кеңитүүсүң | кеңитүүсүңөр |
| 2е лицо (веж.форма) | кеңитүүсүз | кеңитүүсүздөр |
| местный · 1е лицо | кеңитүүдөмүн | кеңитүүдөбүз |
| местный · 2е лицо | кеңитүүдөсүң | кеңитүүдөсүңөр |
| местный · 2е лицо (веж.форма) | кеңитүүдөсүз | кеңитүүдөсүздөр |
| исходный · 1е лицо | кеңитүүдөнмүн | кеңитүүдөнбүз |
| исходный · 2е лицо | кеңитүүдөнсүң | кеңитүүдөнсүңөр |
| исходный · 2е лицо (веж.форма) | кеңитүүдөнсүз | кеңитүүдөнсүздөр |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
Категория падежа Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| Именительный | кеңитүү | кеңитүүлөр |
| Родительный | кеңитүүнүн | кеңитүүлөрдүн |
| Дательный | кеңитүүгө | кеңитүүлөргө |
| Винительный | кеңитүүнү | кеңитүүлөрдү |
| Местный | кеңитүүдө | кеңитүүлөрдө |
| Исходный | кеңитүүдөн | кеңитүүлөрдөн |
Демек, ал зат атоочко гана эмес, заттык мааниде колдонулган учурда сын атоочко да, сан атоочко да, ат атоочко да, кыймыл атоочко да, атоочтуктарга да тиешелүү категория болуп эсептелет.
Категория принадлежности Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| я | кеңитүүм | кеңитүүлөрүм |
| ты | кеңитүүң | кеңитүүлөрүң |
| Вы | кеңитүүңүз | кеңитүүлөрүңүз |
| он, она | кеңитүүсү | кеңитүүлөрү |
| мы | кеңитүүбүз | кеңитүүлөрүбүз |
| вы | кеңитүүңөр | кеңитүүлөрүңөр |
| Вы (мн.) | кеңитүүңүздөр | кеңитүүлөрүңүздөр |
| они | кеңитүүсү | кеңитүүлөрү |
| общая принадлежность (-ныкы) | кеңитүүнүкү | кеңитүүлөрдүкү |
Склонение с аффиксами принадлежности
Правило| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | кеңитүүм | кеңитүүң | кеңитүүңүз | кеңитүүсү | кеңитүүбүз | кеңитүүңөр | кеңитүүңүздөр | кеңитүүсү |
| Родительный | кеңитүүмдүн / кеңитүүмүн | кеңитүүңдүн / кеңитүүңүн | кеңитүүңүздүн | кеңитүүсүнүн | кеңитүүбүздүн | кеңитүүңөрдүн | кеңитүүңүздөрдүн | кеңитүүсүнүн |
| Дательный | кеңитүүмө | кеңитүүңө | кеңитүүңүзгө | кеңитүүсүнө | кеңитүүбүзгө | кеңитүүңөргө | кеңитүүңүздөргө | кеңитүүсүнө |
| Винительный | кеңитүүмдү / кеңитүүмү | кеңитүүңдү / кеңитүүңү | кеңитүүңүздү | кеңитүүсүн | кеңитүүбүздү | кеңитүүңөрдү | кеңитүүңүздөрдү | кеңитүүсүн |
| Местный | кеңитүүмдө | кеңитүүңдө | кеңитүүңүздө | кеңитүүсүндө | кеңитүүбүздө | кеңитүүңөрдө | кеңитүүңүздөрдө | кеңитүүсүндө |
| Исходный | кеңитүүмдөн / кеңитүүмөн | кеңитүүңдөн / кеңитүүңөн | кеңитүүңүздөн | кеңитүүсүнөн | кеңитүүбүздөн | кеңитүүңөрдөн | кеңитүүңүздөрдөн | кеңитүүсүнөн |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | кеңитүүлөрүм | кеңитүүлөрүң | кеңитүүлөрүңүз | кеңитүүлөрү | кеңитүүлөрүбүз | кеңитүүлөрүңөр | кеңитүүлөрүңүздөр | кеңитүүлөрү |
| Родительный | кеңитүүлөрүмдүн / кеңитүүлөрүмүн | кеңитүүлөрүңдүн / кеңитүүлөрүңүн | кеңитүүлөрүңүздүн | кеңитүүлөрүнүн | кеңитүүлөрүбүздүн | кеңитүүлөрүңөрдүн | кеңитүүлөрүңүздөрдүн | кеңитүүлөрүнүн |
| Дательный | кеңитүүлөрүмө | кеңитүүлөрүңө | кеңитүүлөрүңүзгө | кеңитүүлөрүнө | кеңитүүлөрүбүзгө | кеңитүүлөрүңөргө | кеңитүүлөрүңүздөргө | кеңитүүлөрүнө |
| Винительный | кеңитүүлөрүмдү / кеңитүүлөрүмү | кеңитүүлөрүңдү / кеңитүүлөрүңү | кеңитүүлөрүңүздү | кеңитүүлөрүн | кеңитүүлөрүбүздү | кеңитүүлөрүңөрдү | кеңитүүлөрүңүздөрдү | кеңитүүлөрүн |
| Местный | кеңитүүлөрүмдө | кеңитүүлөрүңдө | кеңитүүлөрүңүздө | кеңитүүлөрүндө | кеңитүүлөрүбүздө | кеңитүүлөрүңөрдө | кеңитүүлөрүңүздөрдө | кеңитүүлөрүндө |
| Исходный | кеңитүүлөрүмдөн / кеңитүүлөрүмөн | кеңитүүлөрүңдөн / кеңитүүлөрүңөн | кеңитүүлөрүңүздөн | кеңитүүлөрүнөн | кеңитүүлөрүбүздөн | кеңитүүлөрүңөрдөн | кеңитүүлөрүңүздөрдөн | кеңитүүлөрүнөн |
Личные окончания (жакталыш) существительных
Правило| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| 1е лицо | кеңитүүмүн | кеңитүүбүз |
| 2е лицо | кеңитүүсүң | кеңитүүсүңөр |
| 2е лицо (веж.форма) | кеңитүүсүз | кеңитүүсүздөр |
| местный · 1е лицо | кеңитүүдөмүн | кеңитүүдөбүз |
| местный · 2е лицо | кеңитүүдөсүң | кеңитүүдөсүңөр |
| местный · 2е лицо (веж.форма) | кеңитүүдөсүз | кеңитүүдөсүздөр |
| исходный · 1е лицо | кеңитүүдөнмүн | кеңитүүдөнбүз |
| исходный · 2е лицо | кеңитүүдөнсүң | кеңитүүдөнсүңөр |
| исходный · 2е лицо (веж.форма) | кеңитүүдөнсүз | кеңитүүдөнсүздөр |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
Степени сравнения Правило
| Степень | |
|---|---|
| Сравнительная степень | кеңитүүрөөк |
Категория падежа Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| Именительный | кеңитүү | кеңитүүлөр |
| Родительный | кеңитүүнүн | кеңитүүлөрдүн |
| Дательный | кеңитүүгө | кеңитүүлөргө |
| Винительный | кеңитүүнү | кеңитүүлөрдү |
| Местный | кеңитүүдө | кеңитүүлөрдө |
| Исходный | кеңитүүдөн | кеңитүүлөрдөн |
Демек, ал зат атоочко гана эмес, заттык мааниде колдонулган учурда сын атоочко да, сан атоочко да, ат атоочко да, кыймыл атоочко да, атоочтуктарга да тиешелүү категория болуп эсептелет.
Категория принадлежности Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| я | кеңитүүм | кеңитүүлөрүм |
| ты | кеңитүүң | кеңитүүлөрүң |
| Вы | кеңитүүңүз | кеңитүүлөрүңүз |
| он, она | кеңитүүсү | кеңитүүлөрү |
| мы | кеңитүүбүз | кеңитүүлөрүбүз |
| вы | кеңитүүңөр | кеңитүүлөрүңөр |
| Вы (мн.) | кеңитүүңүздөр | кеңитүүлөрүңүздөр |
| они | кеңитүүсү | кеңитүүлөрү |
| общая принадлежность (-ныкы) | кеңитүүнүкү | кеңитүүлөрдүкү |
Склонение с аффиксами принадлежности
Правило| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | кеңитүүм | кеңитүүң | кеңитүүңүз | кеңитүүсү | кеңитүүбүз | кеңитүүңөр | кеңитүүңүздөр | кеңитүүсү |
| Родительный | кеңитүүмдүн / кеңитүүмүн | кеңитүүңдүн / кеңитүүңүн | кеңитүүңүздүн | кеңитүүсүнүн | кеңитүүбүздүн | кеңитүүңөрдүн | кеңитүүңүздөрдүн | кеңитүүсүнүн |
| Дательный | кеңитүүмө | кеңитүүңө | кеңитүүңүзгө | кеңитүүсүнө | кеңитүүбүзгө | кеңитүүңөргө | кеңитүүңүздөргө | кеңитүүсүнө |
| Винительный | кеңитүүмдү / кеңитүүмү | кеңитүүңдү / кеңитүүңү | кеңитүүңүздү | кеңитүүсүн | кеңитүүбүздү | кеңитүүңөрдү | кеңитүүңүздөрдү | кеңитүүсүн |
| Местный | кеңитүүмдө | кеңитүүңдө | кеңитүүңүздө | кеңитүүсүндө | кеңитүүбүздө | кеңитүүңөрдө | кеңитүүңүздөрдө | кеңитүүсүндө |
| Исходный | кеңитүүмдөн / кеңитүүмөн | кеңитүүңдөн / кеңитүүңөн | кеңитүүңүздөн | кеңитүүсүнөн | кеңитүүбүздөн | кеңитүүңөрдөн | кеңитүүңүздөрдөн | кеңитүүсүнөн |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | кеңитүүлөрүм | кеңитүүлөрүң | кеңитүүлөрүңүз | кеңитүүлөрү | кеңитүүлөрүбүз | кеңитүүлөрүңөр | кеңитүүлөрүңүздөр | кеңитүүлөрү |
| Родительный | кеңитүүлөрүмдүн / кеңитүүлөрүмүн | кеңитүүлөрүңдүн / кеңитүүлөрүңүн | кеңитүүлөрүңүздүн | кеңитүүлөрүнүн | кеңитүүлөрүбүздүн | кеңитүүлөрүңөрдүн | кеңитүүлөрүңүздөрдүн | кеңитүүлөрүнүн |
| Дательный | кеңитүүлөрүмө | кеңитүүлөрүңө | кеңитүүлөрүңүзгө | кеңитүүлөрүнө | кеңитүүлөрүбүзгө | кеңитүүлөрүңөргө | кеңитүүлөрүңүздөргө | кеңитүүлөрүнө |
| Винительный | кеңитүүлөрүмдү / кеңитүүлөрүмү | кеңитүүлөрүңдү / кеңитүүлөрүңү | кеңитүүлөрүңүздү | кеңитүүлөрүн | кеңитүүлөрүбүздү | кеңитүүлөрүңөрдү | кеңитүүлөрүңүздөрдү | кеңитүүлөрүн |
| Местный | кеңитүүлөрүмдө | кеңитүүлөрүңдө | кеңитүүлөрүңүздө | кеңитүүлөрүндө | кеңитүүлөрүбүздө | кеңитүүлөрүңөрдө | кеңитүүлөрүңүздөрдө | кеңитүүлөрүндө |
| Исходный | кеңитүүлөрүмдөн / кеңитүүлөрүмөн | кеңитүүлөрүңдөн / кеңитүүлөрүңөн | кеңитүүлөрүңүздөн | кеңитүүлөрүнөн | кеңитүүлөрүбүздөн | кеңитүүлөрүңөрдөн | кеңитүүлөрүңүздөрдөн | кеңитүүлөрүнөн |
Личные окончания (жакталыш) существительных
Правило| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| 1е лицо | кеңитүүмүн | кеңитүүбүз |
| 2е лицо | кеңитүүсүң | кеңитүүсүңөр |
| 2е лицо (веж.форма) | кеңитүүсүз | кеңитүүсүздөр |
| местный · 1е лицо | кеңитүүдөмүн | кеңитүүдөбүз |
| местный · 2е лицо | кеңитүүдөсүң | кеңитүүдөсүңөр |
| местный · 2е лицо (веж.форма) | кеңитүүдөсүз | кеңитүүдөсүздөр |
| исходный · 1е лицо | кеңитүүдөнмүн | кеңитүүдөнбүз |
| исходный · 2е лицо | кеңитүүдөнсүң | кеңитүүдөнсүңөр |
| исходный · 2е лицо (веж.форма) | кеңитүүдөнсүз | кеңитүүдөнсүздөр |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.