Морфология › көбүнчө
көбүнчө
Категория падежа Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| Именительный | көбүнчө | көбүнчөлөр |
| Родительный | көбүнчөнүн | көбүнчөлөрдүн |
| Дательный | көбүнчөгө | көбүнчөлөргө |
| Винительный | көбүнчөнү | көбүнчөлөрдү |
| Местный | көбүнчөдө | көбүнчөлөрдө |
| Исходный | көбүнчөдөн | көбүнчөлөрдөн |
Категория принадлежности Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| я | көбүнчөм | көбүнчөлөрүм |
| ты | көбүнчөң | көбүнчөлөрүң |
| Вы | көбүнчөңүз | көбүнчөлөрүңүз |
| он, она | көбүнчөсү | көбүнчөлөрү |
| мы | көбүнчөбүз | көбүнчөлөрүбүз |
| вы | көбүнчөңөр | көбүнчөлөрүңөр |
| Вы (мн.) | көбүнчөңүздөр | көбүнчөлөрүңүздөр |
| они | көбүнчөсү | көбүнчөлөрү |
| общая принадлежность (-ныкы) | көбүнчөнүкү | көбүнчөлөрдүкү |
Склонение с аффиксами принадлежности
Правило| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | көбүнчөм | көбүнчөң | көбүнчөңүз | көбүнчөсү | көбүнчөбүз | көбүнчөңөр | көбүнчөңүздөр | көбүнчөсү |
| Родительный | көбүнчөмдүн / көбүнчөмүн | көбүнчөңдүн / көбүнчөңүн | көбүнчөңүздүн | көбүнчөсүнүн | көбүнчөбүздүн | көбүнчөңөрдүн | көбүнчөңүздөрдүн | көбүнчөсүнүн |
| Дательный | көбүнчөмө | көбүнчөңө | көбүнчөңүзгө | көбүнчөсүнө | көбүнчөбүзгө | көбүнчөңөргө | көбүнчөңүздөргө | көбүнчөсүнө |
| Винительный | көбүнчөмдү / көбүнчөмү | көбүнчөңдү / көбүнчөңү | көбүнчөңүздү | көбүнчөсүн | көбүнчөбүздү | көбүнчөңөрдү | көбүнчөңүздөрдү | көбүнчөсүн |
| Местный | көбүнчөмдө | көбүнчөңдө | көбүнчөңүздө | көбүнчөсүндө | көбүнчөбүздө | көбүнчөңөрдө | көбүнчөңүздөрдө | көбүнчөсүндө |
| Исходный | көбүнчөмдөн / көбүнчөмөн | көбүнчөңдөн / көбүнчөңөн | көбүнчөңүздөн | көбүнчөсүнөн | көбүнчөбүздөн | көбүнчөңөрдөн | көбүнчөңүздөрдөн | көбүнчөсүнөн |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | көбүнчөлөрүм | көбүнчөлөрүң | көбүнчөлөрүңүз | көбүнчөлөрү | көбүнчөлөрүбүз | көбүнчөлөрүңөр | көбүнчөлөрүңүздөр | көбүнчөлөрү |
| Родительный | көбүнчөлөрүмдүн / көбүнчөлөрүмүн | көбүнчөлөрүңдүн / көбүнчөлөрүңүн | көбүнчөлөрүңүздүн | көбүнчөлөрүнүн | көбүнчөлөрүбүздүн | көбүнчөлөрүңөрдүн | көбүнчөлөрүңүздөрдүн | көбүнчөлөрүнүн |
| Дательный | көбүнчөлөрүмө | көбүнчөлөрүңө | көбүнчөлөрүңүзгө | көбүнчөлөрүнө | көбүнчөлөрүбүзгө | көбүнчөлөрүңөргө | көбүнчөлөрүңүздөргө | көбүнчөлөрүнө |
| Винительный | көбүнчөлөрүмдү / көбүнчөлөрүмү | көбүнчөлөрүңдү / көбүнчөлөрүңү | көбүнчөлөрүңүздү | көбүнчөлөрүн | көбүнчөлөрүбүздү | көбүнчөлөрүңөрдү | көбүнчөлөрүңүздөрдү | көбүнчөлөрүн |
| Местный | көбүнчөлөрүмдө | көбүнчөлөрүңдө | көбүнчөлөрүңүздө | көбүнчөлөрүндө | көбүнчөлөрүбүздө | көбүнчөлөрүңөрдө | көбүнчөлөрүңүздөрдө | көбүнчөлөрүндө |
| Исходный | көбүнчөлөрүмдөн / көбүнчөлөрүмөн | көбүнчөлөрүңдөн / көбүнчөлөрүңөн | көбүнчөлөрүңүздөн | көбүнчөлөрүнөн | көбүнчөлөрүбүздөн | көбүнчөлөрүңөрдөн | көбүнчөлөрүңүздөрдөн | көбүнчөлөрүнөн |
Личные окончания (жакталыш) существительных
Правило| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| 1е лицо | көбүнчөмүн | көбүнчөбүз |
| 2е лицо | көбүнчөсүң | көбүнчөсүңөр |
| 2е лицо (веж.форма) | көбүнчөсүз | көбүнчөсүздөр |
| местный · 1е лицо | көбүнчөдөмүн | көбүнчөдөбүз |
| местный · 2е лицо | көбүнчөдөсүң | көбүнчөдөсүңөр |
| местный · 2е лицо (веж.форма) | көбүнчөдөсүз | көбүнчөдөсүздөр |
| исходный · 1е лицо | көбүнчөдөнмүн | көбүнчөдөнбүз |
| исходный · 2е лицо | көбүнчөдөнсүң | көбүнчөдөнсүңөр |
| исходный · 2е лицо (веж.форма) | көбүнчөдөнсүз | көбүнчөдөнсүздөр |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
Категория падежа Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| Именительный | көбүнчө | көбүнчөлөр |
| Родительный | көбүнчөнүн | көбүнчөлөрдүн |
| Дательный | көбүнчөгө | көбүнчөлөргө |
| Винительный | көбүнчөнү | көбүнчөлөрдү |
| Местный | көбүнчөдө | көбүнчөлөрдө |
| Исходный | көбүнчөдөн | көбүнчөлөрдөн |
Демек, ал зат атоочко гана эмес, заттык мааниде колдонулган учурда сын атоочко да, сан атоочко да, ат атоочко да, кыймыл атоочко да, атоочтуктарга да тиешелүү категория болуп эсептелет.
Категория принадлежности Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| я | көбүнчөм | көбүнчөлөрүм |
| ты | көбүнчөң | көбүнчөлөрүң |
| Вы | көбүнчөңүз | көбүнчөлөрүңүз |
| он, она | көбүнчөсү | көбүнчөлөрү |
| мы | көбүнчөбүз | көбүнчөлөрүбүз |
| вы | көбүнчөңөр | көбүнчөлөрүңөр |
| Вы (мн.) | көбүнчөңүздөр | көбүнчөлөрүңүздөр |
| они | көбүнчөсү | көбүнчөлөрү |
| общая принадлежность (-ныкы) | көбүнчөнүкү | көбүнчөлөрдүкү |
Склонение с аффиксами принадлежности
Правило| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | көбүнчөм | көбүнчөң | көбүнчөңүз | көбүнчөсү | көбүнчөбүз | көбүнчөңөр | көбүнчөңүздөр | көбүнчөсү |
| Родительный | көбүнчөмдүн / көбүнчөмүн | көбүнчөңдүн / көбүнчөңүн | көбүнчөңүздүн | көбүнчөсүнүн | көбүнчөбүздүн | көбүнчөңөрдүн | көбүнчөңүздөрдүн | көбүнчөсүнүн |
| Дательный | көбүнчөмө | көбүнчөңө | көбүнчөңүзгө | көбүнчөсүнө | көбүнчөбүзгө | көбүнчөңөргө | көбүнчөңүздөргө | көбүнчөсүнө |
| Винительный | көбүнчөмдү / көбүнчөмү | көбүнчөңдү / көбүнчөңү | көбүнчөңүздү | көбүнчөсүн | көбүнчөбүздү | көбүнчөңөрдү | көбүнчөңүздөрдү | көбүнчөсүн |
| Местный | көбүнчөмдө | көбүнчөңдө | көбүнчөңүздө | көбүнчөсүндө | көбүнчөбүздө | көбүнчөңөрдө | көбүнчөңүздөрдө | көбүнчөсүндө |
| Исходный | көбүнчөмдөн / көбүнчөмөн | көбүнчөңдөн / көбүнчөңөн | көбүнчөңүздөн | көбүнчөсүнөн | көбүнчөбүздөн | көбүнчөңөрдөн | көбүнчөңүздөрдөн | көбүнчөсүнөн |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | көбүнчөлөрүм | көбүнчөлөрүң | көбүнчөлөрүңүз | көбүнчөлөрү | көбүнчөлөрүбүз | көбүнчөлөрүңөр | көбүнчөлөрүңүздөр | көбүнчөлөрү |
| Родительный | көбүнчөлөрүмдүн / көбүнчөлөрүмүн | көбүнчөлөрүңдүн / көбүнчөлөрүңүн | көбүнчөлөрүңүздүн | көбүнчөлөрүнүн | көбүнчөлөрүбүздүн | көбүнчөлөрүңөрдүн | көбүнчөлөрүңүздөрдүн | көбүнчөлөрүнүн |
| Дательный | көбүнчөлөрүмө | көбүнчөлөрүңө | көбүнчөлөрүңүзгө | көбүнчөлөрүнө | көбүнчөлөрүбүзгө | көбүнчөлөрүңөргө | көбүнчөлөрүңүздөргө | көбүнчөлөрүнө |
| Винительный | көбүнчөлөрүмдү / көбүнчөлөрүмү | көбүнчөлөрүңдү / көбүнчөлөрүңү | көбүнчөлөрүңүздү | көбүнчөлөрүн | көбүнчөлөрүбүздү | көбүнчөлөрүңөрдү | көбүнчөлөрүңүздөрдү | көбүнчөлөрүн |
| Местный | көбүнчөлөрүмдө | көбүнчөлөрүңдө | көбүнчөлөрүңүздө | көбүнчөлөрүндө | көбүнчөлөрүбүздө | көбүнчөлөрүңөрдө | көбүнчөлөрүңүздөрдө | көбүнчөлөрүндө |
| Исходный | көбүнчөлөрүмдөн / көбүнчөлөрүмөн | көбүнчөлөрүңдөн / көбүнчөлөрүңөн | көбүнчөлөрүңүздөн | көбүнчөлөрүнөн | көбүнчөлөрүбүздөн | көбүнчөлөрүңөрдөн | көбүнчөлөрүңүздөрдөн | көбүнчөлөрүнөн |
Личные окончания (жакталыш) существительных
Правило| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| 1е лицо | көбүнчөмүн | көбүнчөбүз |
| 2е лицо | көбүнчөсүң | көбүнчөсүңөр |
| 2е лицо (веж.форма) | көбүнчөсүз | көбүнчөсүздөр |
| местный · 1е лицо | көбүнчөдөмүн | көбүнчөдөбүз |
| местный · 2е лицо | көбүнчөдөсүң | көбүнчөдөсүңөр |
| местный · 2е лицо (веж.форма) | көбүнчөдөсүз | көбүнчөдөсүздөр |
| исходный · 1е лицо | көбүнчөдөнмүн | көбүнчөдөнбүз |
| исходный · 2е лицо | көбүнчөдөнсүң | көбүнчөдөнсүңөр |
| исходный · 2е лицо (веж.форма) | көбүнчөдөнсүз | көбүнчөдөнсүздөр |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
Степени сравнения Правило
| Степень | |
|---|---|
| Сравнительная степень | көбүнчөрөөк |