Морфология › көр
көр
Категория падежа Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| Именительный | көр | көрлөр |
| Родительный | көрдүн | көрлөрдүн |
| Дательный | көргө | көрлөргө |
| Винительный | көрдү | көрлөрдү |
| Местный | көрдө | көрлөрдө |
| Исходный | көрдөн | көрлөрдөн |
Категория принадлежности Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| я | көрүм | көрлөрүм |
| ты | көрүң | көрлөрүң |
| Вы | көрүңүз | көрлөрүңүз |
| он, она | көрү | көрлөрү |
| мы | көрүбүз | көрлөрүбүз |
| вы | көрүңөр | көрлөрүңөр |
| Вы (мн.) | көрүңүздөр | көрлөрүңүздөр |
| они | көрү | көрлөрү |
| общая принадлежность (-ныкы) | көрдүкү | көрлөрдүкү |
Склонение с аффиксами принадлежности
Правило| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | көрүм | көрүң | көрүңүз | көрү | көрүбүз | көрүңөр | көрүңүздөр | көрү |
| Родительный | көрүмдүн / көрүмүн | көрүңдүн / көрүңүн | көрүңүздүн | көрүнүн | көрүбүздүн | көрүңөрдүн | көрүңүздөрдүн | көрүнүн |
| Дательный | көрүмө | көрүңө | көрүңүзгө | көрүнө | көрүбүзгө | көрүңөргө | көрүңүздөргө | көрүнө |
| Винительный | көрүмдү / көрүмү | көрүңдү / көрүңү | көрүңүздү | көрүн | көрүбүздү | көрүңөрдү | көрүңүздөрдү | көрүн |
| Местный | көрүмдө | көрүңдө | көрүңүздө | көрүндө | көрүбүздө | көрүңөрдө | көрүңүздөрдө | көрүндө |
| Исходный | көрүмдөн / көрүмөн | көрүңдөн / көрүңөн | көрүңүздөн | көрүнөн | көрүбүздөн | көрүңөрдөн | көрүңүздөрдөн | көрүнөн |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | көрлөрүм | көрлөрүң | көрлөрүңүз | көрлөрү | көрлөрүбүз | көрлөрүңөр | көрлөрүңүздөр | көрлөрү |
| Родительный | көрлөрүмдүн / көрлөрүмүн | көрлөрүңдүн / көрлөрүңүн | көрлөрүңүздүн | көрлөрүнүн | көрлөрүбүздүн | көрлөрүңөрдүн | көрлөрүңүздөрдүн | көрлөрүнүн |
| Дательный | көрлөрүмө | көрлөрүңө | көрлөрүңүзгө | көрлөрүнө | көрлөрүбүзгө | көрлөрүңөргө | көрлөрүңүздөргө | көрлөрүнө |
| Винительный | көрлөрүмдү / көрлөрүмү | көрлөрүңдү / көрлөрүңү | көрлөрүңүздү | көрлөрүн | көрлөрүбүздү | көрлөрүңөрдү | көрлөрүңүздөрдү | көрлөрүн |
| Местный | көрлөрүмдө | көрлөрүңдө | көрлөрүңүздө | көрлөрүндө | көрлөрүбүздө | көрлөрүңөрдө | көрлөрүңүздөрдө | көрлөрүндө |
| Исходный | көрлөрүмдөн / көрлөрүмөн | көрлөрүңдөн / көрлөрүңөн | көрлөрүңүздөн | көрлөрүнөн | көрлөрүбүздөн | көрлөрүңөрдөн | көрлөрүңүздөрдөн | көрлөрүнөн |
Личные окончания (жакталыш) существительных
Правило| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| 1е лицо | көрмүн | көрбүз |
| 2е лицо | көрсүң | көрсүңөр |
| 2е лицо (веж.форма) | көрсүз | көрсүздөр |
| местный · 1е лицо | көрдөмүн | көрдөбүз |
| местный · 2е лицо | көрдөсүң | көрдөсүңөр |
| местный · 2е лицо (веж.форма) | көрдөсүз | көрдөсүздөр |
| исходный · 1е лицо | көрдөнмүн | көрдөнбүз |
| исходный · 2е лицо | көрдөнсүң | көрдөнсүңөр |
| исходный · 2е лицо (веж.форма) | көрдөнсүз | көрдөнсүздөр |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
Категория падежа Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| Именительный | көр | көрлөр |
| Родительный | көрдүн | көрлөрдүн |
| Дательный | көргө | көрлөргө |
| Винительный | көрдү | көрлөрдү |
| Местный | көрдө | көрлөрдө |
| Исходный | көрдөн | көрлөрдөн |
Демек, ал зат атоочко гана эмес, заттык мааниде колдонулган учурда сын атоочко да, сан атоочко да, ат атоочко да, кыймыл атоочко да, атоочтуктарга да тиешелүү категория болуп эсептелет.
Категория принадлежности Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| я | көрүм | көрлөрүм |
| ты | көрүң | көрлөрүң |
| Вы | көрүңүз | көрлөрүңүз |
| он, она | көрү | көрлөрү |
| мы | көрүбүз | көрлөрүбүз |
| вы | көрүңөр | көрлөрүңөр |
| Вы (мн.) | көрүңүздөр | көрлөрүңүздөр |
| они | көрү | көрлөрү |
| общая принадлежность (-ныкы) | көрдүкү | көрлөрдүкү |
Склонение с аффиксами принадлежности
Правило| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | көрүм | көрүң | көрүңүз | көрү | көрүбүз | көрүңөр | көрүңүздөр | көрү |
| Родительный | көрүмдүн / көрүмүн | көрүңдүн / көрүңүн | көрүңүздүн | көрүнүн | көрүбүздүн | көрүңөрдүн | көрүңүздөрдүн | көрүнүн |
| Дательный | көрүмө | көрүңө | көрүңүзгө | көрүнө | көрүбүзгө | көрүңөргө | көрүңүздөргө | көрүнө |
| Винительный | көрүмдү / көрүмү | көрүңдү / көрүңү | көрүңүздү | көрүн | көрүбүздү | көрүңөрдү | көрүңүздөрдү | көрүн |
| Местный | көрүмдө | көрүңдө | көрүңүздө | көрүндө | көрүбүздө | көрүңөрдө | көрүңүздөрдө | көрүндө |
| Исходный | көрүмдөн / көрүмөн | көрүңдөн / көрүңөн | көрүңүздөн | көрүнөн | көрүбүздөн | көрүңөрдөн | көрүңүздөрдөн | көрүнөн |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | көрлөрүм | көрлөрүң | көрлөрүңүз | көрлөрү | көрлөрүбүз | көрлөрүңөр | көрлөрүңүздөр | көрлөрү |
| Родительный | көрлөрүмдүн / көрлөрүмүн | көрлөрүңдүн / көрлөрүңүн | көрлөрүңүздүн | көрлөрүнүн | көрлөрүбүздүн | көрлөрүңөрдүн | көрлөрүңүздөрдүн | көрлөрүнүн |
| Дательный | көрлөрүмө | көрлөрүңө | көрлөрүңүзгө | көрлөрүнө | көрлөрүбүзгө | көрлөрүңөргө | көрлөрүңүздөргө | көрлөрүнө |
| Винительный | көрлөрүмдү / көрлөрүмү | көрлөрүңдү / көрлөрүңү | көрлөрүңүздү | көрлөрүн | көрлөрүбүздү | көрлөрүңөрдү | көрлөрүңүздөрдү | көрлөрүн |
| Местный | көрлөрүмдө | көрлөрүңдө | көрлөрүңүздө | көрлөрүндө | көрлөрүбүздө | көрлөрүңөрдө | көрлөрүңүздөрдө | көрлөрүндө |
| Исходный | көрлөрүмдөн / көрлөрүмөн | көрлөрүңдөн / көрлөрүңөн | көрлөрүңүздөн | көрлөрүнөн | көрлөрүбүздөн | көрлөрүңөрдөн | көрлөрүңүздөрдөн | көрлөрүнөн |
Личные окончания (жакталыш) существительных
Правило| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| 1е лицо | көрмүн | көрбүз |
| 2е лицо | көрсүң | көрсүңөр |
| 2е лицо (веж.форма) | көрсүз | көрсүздөр |
| местный · 1е лицо | көрдөмүн | көрдөбүз |
| местный · 2е лицо | көрдөсүң | көрдөсүңөр |
| местный · 2е лицо (веж.форма) | көрдөсүз | көрдөсүздөр |
| исходный · 1е лицо | көрдөнмүн | көрдөнбүз |
| исходный · 2е лицо | көрдөнсүң | көрдөнсүңөр |
| исходный · 2е лицо (веж.форма) | көрдөнсүз | көрдөнсүздөр |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
Степени сравнения Правило
| Степень | |
|---|---|
| Сравнительная степень | көрүрөөк |
көр-
Спряжение глагола Правило
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Будущее определенное время | көрөм / көрөмүн | көрөсүң | көрөсүз | көрөт | көрөбүз | көрөсүңөр | көрөсүздөр | көрөт / көрүшөт |
| Прошедшее определенное время | көрдүм | көрдүң | көрдүңүз | көрдү | көрдүк | көрдүңөр | көрдүңүздөр | көрдү / көрүштү |
| Прошедщее неопределенное время | көргөнмүн / көргөмүн / көргөм | көргөнсүң | көргөнсүз | көргөн | көргөнбүз | көргөнсүңөр | көргөнсүздөр | көргөн |
| Прошедшее субъективное время | көрүпмүн / көрүптүрмүн | көрүптүрсүң / көрүпсүң | көрүптүрсүз / көрүпсүз | көрүптүр | көрүптүрбүз / көрүппүз | көрүптүрсүңөр / көрүпсүңөр | көрүптүрсүздөр / көрүпсүздөр | көрүптүр / көрүшүптүр |
| Прошедшее длительное | көрчүмүн | көрчүсүң | көрчүсүз | көрчү | көрчүбүз | көрчүсүңөр | көрчүсүздөр | көрчү |
| Неопределенное будущее время | көрөрмүн | көрөрсүң | көрөрсүз | көрөр | көрөрбүз | көрөрсүңөр | көрөрсүздөр | көрөр |
| Условное наклонение | көрсөм | көрсөң | көрсөңүз | көрсө | көрсөк | көрсөңөр | көрсөңүздөр | көрсө / көрүшсө |
| Желательное наклонение | көргүм | көргүң | көргүңүз | көргүсү | көргүбүз | көргүңөр | көргүңүздөр | көргүсү |
| Повелительное наклонение | көрөйүн | көр | көрүңүз | көрсүн | көрөлү | көргүлө | көрүңүздөр | көрсүн |
| Наклонение намерения | көрмөкчүмүн / көрмөкмүн | көрмөксүң / көрмөкчүсүң | көрмөкчүсүз / көрмөксүз | көрмөк / көрмөкчү | көрмөкчүбүз / көрмөкпүз | көрмөкчүсүңөр / көрмөксүңөр | көрмөкчүсүздөр / көрмөксүздөр | көрмөк / көрмөкчү |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Будущее определенное время | көрбөйм / көрбөймүн | көрбөйсүң | көрбөйсүз | көрбөйт | көрбөйбүз | көрбөйсүңөр | көрбөйсүздөр | көрбөйт / көрүшпөйт |
| Прошедшее определенное время | көрбөдүм | көрбөдүң | көрбөдүңүз | көрбөдү | көрбөдүк | көрбөдүңөр | көрбөдүңүздөр | көрбөдү / көрүшпөдү |
| Прошедщее неопределенное время | көрбөгөнмүн | көрбөгөнсүң | көрбөгөнсүз | көрбөгөн | көрбөгөнбүз | көрбөгөнсүңөр | көрбөгөнсүздөр | көрбөгөн |
| Прошедшее субъективное время | көрбөптүрмүн | көрбөптүрсүң | көрбөптүрсүз | көрбөптүр | көрбөптүрбүз | көрбөптүрсүңөр | көрбөптүрсүздөр | көрбөптүр |
| Неопределенное будущее время | көрбөсмүн | көрбөссүң | көрбөссүз | көрбөс | көрбөспүз | — | — | көрбөс |
| Условное наклонение | көрбөсөм | көрбөсөң | көрбөсөңүз | көрбөсө | көрбөсөк | көрбөсөңөр | көрбөсөңүздөр | көрбөсө / көрүшпөсө |
| Повелительное наклонение | көрбөйүн | көрбө | көрбөңүз | көрбөсүн | көрбөйлү | көрбөгүлө | көрбөңүздөр | көрбөсүн |
Отглагольное существительное Правило
| Форма | |
|---|---|
| -уу | көрүү |
| -ыш | көрүш |
| -мак | көрмөк |
| -май | көрмөй |
| -баш | көрбөш |
Причастие Правило
| Форма | |
|---|---|
| -ган | көргөн |
| -ар | көрөр |
| -бас | көрбөс |
| -уучу | көрүүчү |
| -чу | көрчү |
Деепричастие Правило
| Форма | |
|---|---|
| -а, -й | көрө |
| -ып | көрүп |
| -ганы | көргөнү |
| -ганча | көргөнчө |
| -гыча | көргүчө |
| -майынча | көрмөйүнчө |