Морфология › күч
күч
Категория падежа Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| Именительный | күч | күчтөр |
| Родительный | күчтүн | күчтөрдүн |
| Дательный | күчкө | күчтөргө |
| Винительный | күчтү | күчтөрдү |
| Местный | күчтө | күчтөрдө |
| Исходный | күчтөн | күчтөрдөн |
Категория принадлежности Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| я | күчүм | күчтөрүм |
| ты | күчүң | күчтөрүң |
| Вы | күчүңүз | күчтөрүңүз |
| он, она | күчү | күчтөрү |
| мы | күчүбүз | күчтөрүбүз |
| вы | күчүңөр | күчтөрүңөр |
| Вы (мн.) | күчүңүздөр | күчтөрүңүздөр |
| они | күчү | күчтөрү |
| общая принадлежность (-ныкы) | күчтүкү | күчтөрдүкү |
Склонение с аффиксами принадлежности
Правило| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | күчүм | күчүң | күчүңүз | күчү | күчүбүз | күчүңөр | күчүңүздөр | күчү |
| Родительный | күчүмдүн / күчүмүн | күчүңдүн / күчүңүн | күчүңүздүн | күчүнүн | күчүбүздүн | күчүңөрдүн | күчүңүздөрдүн | күчүнүн |
| Дательный | күчүмө | күчүңө | күчүңүзгө | күчүнө | күчүбүзгө | күчүңөргө | күчүңүздөргө | күчүнө |
| Винительный | күчүмдү / күчүмү | күчүңдү / күчүңү | күчүңүздү | күчүн | күчүбүздү | күчүңөрдү | күчүңүздөрдү | күчүн |
| Местный | күчүмдө | күчүңдө | күчүңүздө | күчүндө | күчүбүздө | күчүңөрдө | күчүңүздөрдө | күчүндө |
| Исходный | күчүмдөн / күчүмөн | күчүңдөн / күчүңөн | күчүңүздөн | күчүнөн | күчүбүздөн | күчүңөрдөн | күчүңүздөрдөн | күчүнөн |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | күчтөрүм | күчтөрүң | күчтөрүңүз | күчтөрү | күчтөрүбүз | күчтөрүңөр | күчтөрүңүздөр | күчтөрү |
| Родительный | күчтөрүмдүн / күчтөрүмүн | күчтөрүңдүн / күчтөрүңүн | күчтөрүңүздүн | күчтөрүнүн | күчтөрүбүздүн | күчтөрүңөрдүн | күчтөрүңүздөрдүн | күчтөрүнүн |
| Дательный | күчтөрүмө | күчтөрүңө | күчтөрүңүзгө | күчтөрүнө | күчтөрүбүзгө | күчтөрүңөргө | күчтөрүңүздөргө | күчтөрүнө |
| Винительный | күчтөрүмдү / күчтөрүмү | күчтөрүңдү / күчтөрүңү | күчтөрүңүздү | күчтөрүн | күчтөрүбүздү | күчтөрүңөрдү | күчтөрүңүздөрдү | күчтөрүн |
| Местный | күчтөрүмдө | күчтөрүңдө | күчтөрүңүздө | күчтөрүндө | күчтөрүбүздө | күчтөрүңөрдө | күчтөрүңүздөрдө | күчтөрүндө |
| Исходный | күчтөрүмдөн / күчтөрүмөн | күчтөрүңдөн / күчтөрүңөн | күчтөрүңүздөн | күчтөрүнөн | күчтөрүбүздөн | күчтөрүңөрдөн | күчтөрүңүздөрдөн | күчтөрүнөн |
Личные окончания (жакталыш) существительных
Правило| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| 1е лицо | күчмүн | күчпүз |
| 2е лицо | күчсүң | күчсүңөр |
| 2е лицо (веж.форма) | күчсүз | күчсүздөр |
| местный · 1е лицо | күчтөмүн | күчтөбүз |
| местный · 2е лицо | күчтөсүң | күчтөсүңөр |
| местный · 2е лицо (веж.форма) | күчтөсүз | күчтөсүздөр |
| исходный · 1е лицо | күчтөнмүн | күчтөнбүз |
| исходный · 2е лицо | күчтөнсүң | күчтөнсүңөр |
| исходный · 2е лицо (веж.форма) | күчтөнсүз | күчтөнсүздөр |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
Категория падежа Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| Именительный | күч | күчтөр |
| Родительный | күчтүн | күчтөрдүн |
| Дательный | күчкө | күчтөргө |
| Винительный | күчтү | күчтөрдү |
| Местный | күчтө | күчтөрдө |
| Исходный | күчтөн | күчтөрдөн |
Демек, ал зат атоочко гана эмес, заттык мааниде колдонулган учурда сын атоочко да, сан атоочко да, ат атоочко да, кыймыл атоочко да, атоочтуктарга да тиешелүү категория болуп эсептелет.
Категория принадлежности Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| я | күчүм | күчтөрүм |
| ты | күчүң | күчтөрүң |
| Вы | күчүңүз | күчтөрүңүз |
| он, она | күчү | күчтөрү |
| мы | күчүбүз | күчтөрүбүз |
| вы | күчүңөр | күчтөрүңөр |
| Вы (мн.) | күчүңүздөр | күчтөрүңүздөр |
| они | күчү | күчтөрү |
| общая принадлежность (-ныкы) | күчтүкү | күчтөрдүкү |
Склонение с аффиксами принадлежности
Правило| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | күчүм | күчүң | күчүңүз | күчү | күчүбүз | күчүңөр | күчүңүздөр | күчү |
| Родительный | күчүмдүн / күчүмүн | күчүңдүн / күчүңүн | күчүңүздүн | күчүнүн | күчүбүздүн | күчүңөрдүн | күчүңүздөрдүн | күчүнүн |
| Дательный | күчүмө | күчүңө | күчүңүзгө | күчүнө | күчүбүзгө | күчүңөргө | күчүңүздөргө | күчүнө |
| Винительный | күчүмдү / күчүмү | күчүңдү / күчүңү | күчүңүздү | күчүн | күчүбүздү | күчүңөрдү | күчүңүздөрдү | күчүн |
| Местный | күчүмдө | күчүңдө | күчүңүздө | күчүндө | күчүбүздө | күчүңөрдө | күчүңүздөрдө | күчүндө |
| Исходный | күчүмдөн / күчүмөн | күчүңдөн / күчүңөн | күчүңүздөн | күчүнөн | күчүбүздөн | күчүңөрдөн | күчүңүздөрдөн | күчүнөн |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | күчтөрүм | күчтөрүң | күчтөрүңүз | күчтөрү | күчтөрүбүз | күчтөрүңөр | күчтөрүңүздөр | күчтөрү |
| Родительный | күчтөрүмдүн / күчтөрүмүн | күчтөрүңдүн / күчтөрүңүн | күчтөрүңүздүн | күчтөрүнүн | күчтөрүбүздүн | күчтөрүңөрдүн | күчтөрүңүздөрдүн | күчтөрүнүн |
| Дательный | күчтөрүмө | күчтөрүңө | күчтөрүңүзгө | күчтөрүнө | күчтөрүбүзгө | күчтөрүңөргө | күчтөрүңүздөргө | күчтөрүнө |
| Винительный | күчтөрүмдү / күчтөрүмү | күчтөрүңдү / күчтөрүңү | күчтөрүңүздү | күчтөрүн | күчтөрүбүздү | күчтөрүңөрдү | күчтөрүңүздөрдү | күчтөрүн |
| Местный | күчтөрүмдө | күчтөрүңдө | күчтөрүңүздө | күчтөрүндө | күчтөрүбүздө | күчтөрүңөрдө | күчтөрүңүздөрдө | күчтөрүндө |
| Исходный | күчтөрүмдөн / күчтөрүмөн | күчтөрүңдөн / күчтөрүңөн | күчтөрүңүздөн | күчтөрүнөн | күчтөрүбүздөн | күчтөрүңөрдөн | күчтөрүңүздөрдөн | күчтөрүнөн |
Личные окончания (жакталыш) существительных
Правило| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| 1е лицо | күчмүн | күчпүз |
| 2е лицо | күчсүң | күчсүңөр |
| 2е лицо (веж.форма) | күчсүз | күчсүздөр |
| местный · 1е лицо | күчтөмүн | күчтөбүз |
| местный · 2е лицо | күчтөсүң | күчтөсүңөр |
| местный · 2е лицо (веж.форма) | күчтөсүз | күчтөсүздөр |
| исходный · 1е лицо | күчтөнмүн | күчтөнбүз |
| исходный · 2е лицо | күчтөнсүң | күчтөнсүңөр |
| исходный · 2е лицо (веж.форма) | күчтөнсүз | күчтөнсүздөр |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
Степени сравнения Правило
| Степень | |
|---|---|
| Сравнительная степень | күчүрөөк |