Морфология › күндө
күндө
Категория падежа Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| Именительный | күндө | күндөлөр |
| Родительный | күндөнүн | күндөлөрдүн |
| Дательный | күндөгө | күндөлөргө |
| Винительный | күндөнү | күндөлөрдү |
| Местный | күндөдө | күндөлөрдө |
| Исходный | күндөдөн | күндөлөрдөн |
Категория принадлежности Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| я | күндөм | күндөлөрүм |
| ты | күндөң | күндөлөрүң |
| Вы | күндөңүз | күндөлөрүңүз |
| он, она | күндөсү | күндөлөрү |
| мы | күндөбүз | күндөлөрүбүз |
| вы | күндөңөр | күндөлөрүңөр |
| Вы (мн.) | күндөңүздөр | күндөлөрүңүздөр |
| они | күндөсү | күндөлөрү |
| общая принадлежность (-ныкы) | күндөнүкү | күндөлөрдүкү |
Склонение с аффиксами принадлежности
Правило| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | күндөм | күндөң | күндөңүз | күндөсү | күндөбүз | күндөңөр | күндөңүздөр | күндөсү |
| Родительный | күндөмдүн / күндөмүн | күндөңдүн / күндөңүн | күндөңүздүн | күндөсүнүн | күндөбүздүн | күндөңөрдүн | күндөңүздөрдүн | күндөсүнүн |
| Дательный | күндөмө | күндөңө | күндөңүзгө | күндөсүнө | күндөбүзгө | күндөңөргө | күндөңүздөргө | күндөсүнө |
| Винительный | күндөмдү / күндөмү | күндөңдү / күндөңү | күндөңүздү | күндөсүн | күндөбүздү | күндөңөрдү | күндөңүздөрдү | күндөсүн |
| Местный | күндөмдө | күндөңдө | күндөңүздө | күндөсүндө | күндөбүздө | күндөңөрдө | күндөңүздөрдө | күндөсүндө |
| Исходный | күндөмдөн / күндөмөн | күндөңдөн / күндөңөн | күндөңүздөн | күндөсүнөн | күндөбүздөн | күндөңөрдөн | күндөңүздөрдөн | күндөсүнөн |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | күндөлөрүм | күндөлөрүң | күндөлөрүңүз | күндөлөрү | күндөлөрүбүз | күндөлөрүңөр | күндөлөрүңүздөр | күндөлөрү |
| Родительный | күндөлөрүмдүн / күндөлөрүмүн | күндөлөрүңдүн / күндөлөрүңүн | күндөлөрүңүздүн | күндөлөрүнүн | күндөлөрүбүздүн | күндөлөрүңөрдүн | күндөлөрүңүздөрдүн | күндөлөрүнүн |
| Дательный | күндөлөрүмө | күндөлөрүңө | күндөлөрүңүзгө | күндөлөрүнө | күндөлөрүбүзгө | күндөлөрүңөргө | күндөлөрүңүздөргө | күндөлөрүнө |
| Винительный | күндөлөрүмдү / күндөлөрүмү | күндөлөрүңдү / күндөлөрүңү | күндөлөрүңүздү | күндөлөрүн | күндөлөрүбүздү | күндөлөрүңөрдү | күндөлөрүңүздөрдү | күндөлөрүн |
| Местный | күндөлөрүмдө | күндөлөрүңдө | күндөлөрүңүздө | күндөлөрүндө | күндөлөрүбүздө | күндөлөрүңөрдө | күндөлөрүңүздөрдө | күндөлөрүндө |
| Исходный | күндөлөрүмдөн / күндөлөрүмөн | күндөлөрүңдөн / күндөлөрүңөн | күндөлөрүңүздөн | күндөлөрүнөн | күндөлөрүбүздөн | күндөлөрүңөрдөн | күндөлөрүңүздөрдөн | күндөлөрүнөн |
Личные окончания (жакталыш) существительных
Правило| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| 1е лицо | күндөмүн | күндөбүз |
| 2е лицо | күндөсүң | күндөсүңөр |
| 2е лицо (веж.форма) | күндөсүз | күндөсүздөр |
| местный · 1е лицо | күндөдөмүн | күндөдөбүз |
| местный · 2е лицо | күндөдөсүң | күндөдөсүңөр |
| местный · 2е лицо (веж.форма) | күндөдөсүз | күндөдөсүздөр |
| исходный · 1е лицо | күндөдөнмүн | күндөдөнбүз |
| исходный · 2е лицо | күндөдөнсүң | күндөдөнсүңөр |
| исходный · 2е лицо (веж.форма) | күндөдөнсүз | күндөдөнсүздөр |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
күндө-
Спряжение глагола Правило
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Будущее определенное время | күндөймүн / күндөйм | күндөйсүң | күндөйсүз | күндөйт | күндөйбүз | күндөйсүңөр | күндөйсүздөр | күндөшөт / күндөйт |
| Прошедшее определенное время | күндөдүм | күндөдүң | күндөдүңүз | күндөдү | күндөдүк | күндөдүңөр | күндөдүңүздөр | күндөштү / күндөдү |
| Прошедщее неопределенное время | күндөгөнмүн / күндөгөмүн / күндөгөм | күндөгөнсүң | күндөгөнсүз | күндөгөн | күндөгөнбүз | күндөгөнсүңөр | күндөгөнсүздөр | күндөгөн |
| Прошедшее субъективное время | күндөптүрмүн / күндөпмүн | күндөптүрсүң / күндөпсүң | күндөптүрсүз / күндөпсүз | күндөптүр | күндөптүрбүз / күндөппүз | күндөптүрсүңөр / күндөпсүңөр | күндөптүрсүздөр / күндөпсүздөр | күндөшүптүр / күндөптүр |
| Прошедшее длительное | күндөчүмүн | күндөчүсүң | күндөчүсүз | күндөчү | күндөчүбүз | күндөчүсүңөр | күндөчүсүздөр | күндөчү |
| Неопределенное будущее время | күндөөрмүн / күндөрмүн | күндөөрсүң / күндөрсүң | күндөөрсүз / күндөрсүз | күндөр / күндөөр | күндөөрбүз / күндөрбүз | күндөөрсүңөр / күндөрсүңөр | күндөөрсүздөр / күндөрсүздөр | күндөр / күндөөр |
| Условное наклонение | күндөсөм | күндөсөң | күндөсөңүз | күндөсө | күндөсөк | күндөсөңөр | күндөсөңүздөр | күндөшсө / күндөсө |
| Желательное наклонение | күндөгүм | күндөгүң | күндөгүңүз | күндөгүсү | күндөгүбүз | күндөгүңөр | күндөгүңүздөр | күндөгүсү |
| Повелительное наклонение | күндөйүн | күндө | күндөңүз | күндөсүн | күндөйлү | күндөгүлө | күндөңүздөр | күндөсүн |
| Наклонение намерения | күндөмөкчүмүн / күндөмөкмүн | күндөмөкчүсүң / күндөмөксүң | күндөмөкчүсүз / күндөмөксүз | күндөмөкчү / күндөмөк | күндөмөкчүбүз / күндөмөкпүз | күндөмөкчүсүңөр / күндөмөксүңөр | күндөмөкчүсүздөр / күндөмөксүздөр | күндөмөкчү / күндөмөк |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Будущее определенное время | күндөбөймүн / күндөбөйм | күндөбөйсүң | күндөбөйсүз | күндөбөйт | күндөбөйбүз | күндөбөйсүңөр | күндөбөйсүздөр | күндөшпөйт / күндөбөйт |
| Прошедшее определенное время | күндөбөдүм | күндөбөдүң | күндөбөдүңүз | күндөбөдү | күндөбөдүк | күндөбөдүңөр | күндөбөдүңүздөр | күндөшпөдү / күндөбөдү |
| Прошедщее неопределенное время | күндөбөгөнмүн | күндөбөгөнсүң | күндөбөгөнсүз | күндөбөгөн | күндөбөгөнбүз | күндөбөгөнсүңөр | күндөбөгөнсүздөр | күндөбөгөн |
| Прошедшее субъективное время | күндөбөптүрмүн | күндөбөптүрсүң | күндөбөптүрсүз | күндөбөптүр | күндөбөптүрбүз | күндөбөптүрсүңөр | күндөбөптүрсүздөр | күндөбөптүр |
| Неопределенное будущее время | күндөбөсмүн | күндөбөссүң | күндөбөссүз | күндөбөс | күндөбөспүз | — | — | күндөбөс |
| Условное наклонение | күндөбөсөм | күндөбөсөң | күндөбөсөңүз | күндөбөсө | күндөбөсөк | күндөбөсөңөр | күндөбөсөңүздөр | күндөшпөсө / күндөбөсө |
| Повелительное наклонение | күндөбөйүн | күндөбө | күндөбөңүз | күндөбөсүн | күндөбөйлү | күндөбөгүлө | күндөбөңүздөр | күндөбөсүн |
Отглагольное существительное Правило
| Форма | |
|---|---|
| -уу | күндөө |
| -ыш | күндөш |
| -мак | күндөмөк |
| -май | күндөмөй |
| -баш | күндөбөш |
Причастие Правило
| Форма | |
|---|---|
| -ган | күндөгөн |
| -ар | күндөр / күндөөр |
| -бас | күндөбөс |
| -уучу | күндөөчү |
| -чу | күндөчү |
Деепричастие Правило
| Форма | |
|---|---|
| -а, -й | күндөй |
| -ып | күндөп |
| -ганы | күндөгөнү |
| -ганча | күндөгөнчө |
| -гыча | күндөгүчө |
| -майынча | күндөмөйүнчө |