Морфология › курал
курал
Категория падежа Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| Именительный | курал | куралдар |
| Родительный | куралдын | куралдардын |
| Дательный | куралга | куралдарга |
| Винительный | куралды | куралдарды |
| Местный | куралда | куралдарда |
| Исходный | куралдан | куралдардан |
Категория принадлежности Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| я | куралым | куралдарым |
| ты | куралың | куралдарың |
| Вы | куралыңыз | куралдарыңыз |
| он, она | куралы | куралдары |
| мы | куралыбыз | куралдарыбыз |
| вы | куралыңар | куралдарыңар |
| Вы (мн.) | куралыңыздар | куралдарыңыздар |
| они | куралы | куралдары |
| общая принадлежность (-ныкы) | куралдыкы | куралдардыкы |
Склонение с аффиксами принадлежности
Правило| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | куралым | куралың | куралыңыз | куралы | куралыбыз | куралыңар | куралыңыздар | куралы |
| Родительный | куралымдын / куралымын | куралыңдын / куралыңын | куралыңыздын | куралынын | куралыбыздын | куралыңардын | куралыңыздардын | куралынын |
| Дательный | куралыма | куралыңа | куралыңызга | куралына | куралыбызга | куралыңарга | куралыңыздарга | куралына |
| Винительный | куралымды / куралымы | куралыңды / куралыңы | куралыңызды | куралын | куралыбызды | куралыңарды | куралыңыздарды | куралын |
| Местный | куралымда | куралыңда | куралыңызда | куралында | куралыбызда | куралыңарда | куралыңыздарда | куралында |
| Исходный | куралымдан / куралыман | куралыңдан / куралыңан | куралыңыздан | куралынан | куралыбыздан | куралыңардан | куралыңыздардан | куралынан |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | куралдарым | куралдарың | куралдарыңыз | куралдары | куралдарыбыз | куралдарыңар | куралдарыңыздар | куралдары |
| Родительный | куралдарымдын / куралдарымын | куралдарыңдын / куралдарыңын | куралдарыңыздын | куралдарынын | куралдарыбыздын | куралдарыңардын | куралдарыңыздардын | куралдарынын |
| Дательный | куралдарыма | куралдарыңа | куралдарыңызга | куралдарына | куралдарыбызга | куралдарыңарга | куралдарыңыздарга | куралдарына |
| Винительный | куралдарымды / куралдарымы | куралдарыңды / куралдарыңы | куралдарыңызды | куралдарын | куралдарыбызды | куралдарыңарды | куралдарыңыздарды | куралдарын |
| Местный | куралдарымда | куралдарыңда | куралдарыңызда | куралдарында | куралдарыбызда | куралдарыңарда | куралдарыңыздарда | куралдарында |
| Исходный | куралдарымдан / куралдарыман | куралдарыңдан / куралдарыңан | куралдарыңыздан | куралдарынан | куралдарыбыздан | куралдарыңардан | куралдарыңыздардан | куралдарынан |
Личные окончания (жакталыш) существительных
Правило| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| 1е лицо | куралмын | куралбыз |
| 2е лицо | куралсың | куралсыңар |
| 2е лицо (веж.форма) | куралсыз | куралсыздар |
| местный · 1е лицо | куралдамын | куралдабыз |
| местный · 2е лицо | куралдасың | куралдасыңар |
| местный · 2е лицо (веж.форма) | куралдасыз | куралдасыздар |
| исходный · 1е лицо | куралданмын | куралданбыз |
| исходный · 2е лицо | куралдансың | куралдансыңар |
| исходный · 2е лицо (веж.форма) | куралдансыз | куралдансыздар |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
курал-
Спряжение глагола Правило
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Будущее определенное время | кураламын / куралам | кураласың | кураласыз | куралат | куралабыз | кураласыңар | кураласыздар | куралат / куралышат |
| Прошедшее определенное время | куралдым | куралдың | куралдыңыз | куралды | куралдык | куралдыңар | куралдыңыздар | куралды / куралышты |
| Прошедщее неопределенное время | куралганмын / куралгамын / куралгам | куралгансың | куралгансыз | куралган | куралганбыз | куралгансыңар | куралгансыздар | куралган |
| Прошедшее субъективное время | куралыптырмын / куралыпмын | куралыптырсың / куралыпсың | куралыптырсыз / куралыпсыз | куралыптыр | куралыптырбыз / куралыппыз | куралыптырсыңар / куралыпсыңар | куралыптырсыздар / куралыпсыздар | куралышыптыр / куралыптыр |
| Прошедшее длительное | куралчумун | куралчусуң | куралчусуз | куралчу | куралчубуз | куралчусуңар | куралчусуздар | куралчу |
| Неопределенное будущее время | куралармын | кураларсың | кураларсыз | куралар | кураларбыз | кураларсыңар | кураларсыздар | куралар |
| Условное наклонение | куралсам | куралсаң | куралсаңыз | куралса | куралсак | куралсаңар | куралсаңыздар | куралышса / куралса |
| Желательное наклонение | куралгым | куралгың | куралгыңыз | куралгысы | куралгыбыз | куралгыңар | куралгыңыздар | куралгысы |
| Повелительное наклонение | куралайын | курал | куралыңыз | куралсын | куралалы | куралгыла | куралыңыздар | куралсын |
| Наклонение намерения | куралмакчымын / куралмакмын | куралмакчысың / куралмаксың | куралмакчысыз / куралмаксыз | куралмакчы / куралмак | куралмакчыбыз / куралмакпыз | куралмакчысыңар / куралмаксыңар | куралмакчысыздар / куралмаксыздар | куралмакчы / куралмак |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Будущее определенное время | куралбаймын / куралбайм | куралбайсың | куралбайсыз | куралбайт | куралбайбыз | куралбайсыңар | куралбайсыздар | куралышпайт / куралбайт |
| Прошедшее определенное время | куралбадым | куралбадың | куралбадыңыз | куралбады | куралбадык | куралбадыңар | куралбадыңыздар | куралышпады / куралбады |
| Прошедщее неопределенное время | куралбаганмын | куралбагансың | куралбагансыз | куралбаган | куралбаганбыз | куралбагансыңар | куралбагансыздар | куралбаган |
| Прошедшее субъективное время | куралбаптырмын | куралбаптырсың | куралбаптырсыз | куралбаптыр | куралбаптырбыз | куралбаптырсыңар | куралбаптырсыздар | куралбаптыр |
| Неопределенное будущее время | куралбасмын | куралбассың | куралбассыз | куралбас | куралбаспыз | — | — | куралбас |
| Условное наклонение | куралбасам | куралбасаң | куралбасаңыз | куралбаса | куралбасак | куралбасаңар | куралбасаңыздар | куралышпаса / куралбаса |
| Повелительное наклонение | куралбайын | куралба | куралбаңыз | куралбасын | куралбайлы | куралбагыла | куралбаңыздар | куралбасын |
Отглагольное существительное Правило
| Форма | |
|---|---|
| -уу | куралуу |
| -ыш | куралыш |
| -мак | куралмак |
| -май | куралмай |
| -баш | куралбаш |
Причастие Правило
| Форма | |
|---|---|
| -ган | куралган |
| -ар | куралар |
| -бас | куралбас |
| -уучу | куралуучу |
| -чу | куралчу |
Деепричастие Правило
| Форма | |
|---|---|
| -а, -й | курала |
| -ып | куралып |
| -ганы | куралганы |
| -ганча | куралганча |
| -гыча | куралгыча |
| -майынча | куралмайынча |