Морфология › курган
курган
Категория падежа Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| Именительный | курган | кургандар |
| Родительный | кургандын | кургандардын |
| Дательный | курганга | кургандарга |
| Винительный | курганды | кургандарды |
| Местный | курганда | кургандарда |
| Исходный | кургандан | кургандардан |
Категория принадлежности Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| я | курганым | кургандарым |
| ты | курганың | кургандарың |
| Вы | курганыңыз | кургандарыңыз |
| он, она | курганы | кургандары |
| мы | курганыбыз | кургандарыбыз |
| вы | курганыңар | кургандарыңар |
| Вы (мн.) | курганыңыздар | кургандарыңыздар |
| они | курганы | кургандары |
| общая принадлежность (-ныкы) | кургандыкы | кургандардыкы |
Склонение с аффиксами принадлежности
Правило| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | курганым | курганың | курганыңыз | курганы | курганыбыз | курганыңар | курганыңыздар | курганы |
| Родительный | курганымдын / курганымын | курганыңдын / курганыңын | курганыңыздын | курганынын | курганыбыздын | курганыңардын | курганыңыздардын | курганынын |
| Дательный | курганыма | курганыңа | курганыңызга | курганына | курганыбызга | курганыңарга | курганыңыздарга | курганына |
| Винительный | курганымды / курганымы | курганыңды / курганыңы | курганыңызды | курганын | курганыбызды | курганыңарды | курганыңыздарды | курганын |
| Местный | курганымда | курганыңда | курганыңызда | курганында | курганыбызда | курганыңарда | курганыңыздарда | курганында |
| Исходный | курганымдан / курганыман | курганыңдан / курганыңан | курганыңыздан | курганынан | курганыбыздан | курганыңардан | курганыңыздардан | курганынан |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | кургандарым | кургандарың | кургандарыңыз | кургандары | кургандарыбыз | кургандарыңар | кургандарыңыздар | кургандары |
| Родительный | кургандарымдын / кургандарымын | кургандарыңдын / кургандарыңын | кургандарыңыздын | кургандарынын | кургандарыбыздын | кургандарыңардын | кургандарыңыздардын | кургандарынын |
| Дательный | кургандарыма | кургандарыңа | кургандарыңызга | кургандарына | кургандарыбызга | кургандарыңарга | кургандарыңыздарга | кургандарына |
| Винительный | кургандарымды / кургандарымы | кургандарыңды / кургандарыңы | кургандарыңызды | кургандарын | кургандарыбызды | кургандарыңарды | кургандарыңыздарды | кургандарын |
| Местный | кургандарымда | кургандарыңда | кургандарыңызда | кургандарында | кургандарыбызда | кургандарыңарда | кургандарыңыздарда | кургандарында |
| Исходный | кургандарымдан / кургандарыман | кургандарыңдан / кургандарыңан | кургандарыңыздан | кургандарынан | кургандарыбыздан | кургандарыңардан | кургандарыңыздардан | кургандарынан |
Личные окончания (жакталыш) существительных
Правило| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| 1е лицо | курганмын | курганбыз |
| 2е лицо | кургансың | кургансыңар |
| 2е лицо (веж.форма) | кургансыз | кургансыздар |
| местный · 1е лицо | кургандамын | кургандабыз |
| местный · 2е лицо | кургандасың | кургандасыңар |
| местный · 2е лицо (веж.форма) | кургандасыз | кургандасыздар |
| исходный · 1е лицо | курганданмын | курганданбыз |
| исходный · 2е лицо | кургандансың | кургандансыңар |
| исходный · 2е лицо (веж.форма) | кургандансыз | кургандансыздар |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
курган-
Спряжение глагола Правило
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Будущее определенное время | курганамын / курганам | курганасың | курганасыз | курганат | курганабыз | курганасыңар | курганасыздар | курганышат / курганат |
| Прошедшее определенное время | кургандым | кургандың | кургандыңыз | курганды | кургандык | кургандыңар | кургандыңыздар | курганышты / курганды |
| Прошедщее неопределенное время | курганганмын / кургангамын / кургангам | кургангансың | кургангансыз | курганган | курганганбыз | кургангансыңар | кургангансыздар | курганган |
| Прошедшее субъективное время | курганыптырмын / курганыпмын | курганыптырсың / курганыпсың | курганыптырсыз / курганыпсыз | курганыптыр | курганыптырбыз / курганыппыз | курганыптырсыңар / курганыпсыңар | курганыптырсыздар / курганыпсыздар | курганышыптыр / курганыптыр |
| Прошедшее длительное | курганчумун | курганчусуң | курганчусуз | курганчу | курганчубуз | курганчусуңар | курганчусуздар | курганчу |
| Неопределенное будущее время | курганармын | курганарсың | курганарсыз | курганар | курганарбыз | курганарсыңар | курганарсыздар | курганар |
| Условное наклонение | кургансам | кургансаң | кургансаңыз | курганса | кургансак | кургансаңар | кургансаңыздар | курганышса / курганса |
| Желательное наклонение | кургангым | кургангың | кургангыңыз | кургангысы | кургангыбыз | кургангыңар | кургангыңыздар | кургангысы |
| Повелительное наклонение | курганайын | курган | курганыңыз | кургансын | курганалы | кургангыла | курганыңыздар | кургансын |
| Наклонение намерения | курганмакчымын / курганмакмын | курганмакчысың / курганмаксың | курганмакчысыз / курганмаксыз | курганмакчы / курганмак | курганмакчыбыз / курганмакпыз | курганмакчысыңар / курганмаксыңар | курганмакчысыздар / курганмаксыздар | курганмакчы / курганмак |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Будущее определенное время | курганбаймын / курганбайм | курганбайсың | курганбайсыз | курганбайт | курганбайбыз | курганбайсыңар | курганбайсыздар | курганышпайт / курганбайт |
| Прошедшее определенное время | курганбадым | курганбадың | курганбадыңыз | курганбады | курганбадык | курганбадыңар | курганбадыңыздар | курганышпады / курганбады |
| Прошедщее неопределенное время | курганбаганмын | курганбагансың | курганбагансыз | курганбаган | курганбаганбыз | курганбагансыңар | курганбагансыздар | курганбаган |
| Прошедшее субъективное время | курганбаптырмын | курганбаптырсың | курганбаптырсыз | курганбаптыр | курганбаптырбыз | курганбаптырсыңар | курганбаптырсыздар | курганбаптыр |
| Неопределенное будущее время | курганбасмын | курганбассың | курганбассыз | курганбас | курганбаспыз | — | — | курганбас |
| Условное наклонение | курганбасам | курганбасаң | курганбасаңыз | курганбаса | курганбасак | курганбасаңар | курганбасаңыздар | курганышпаса / курганбаса |
| Повелительное наклонение | курганбайын | курганба | курганбаңыз | курганбасын | курганбайлы | курганбагыла | курганбаңыздар | курганбасын |
Отглагольное существительное Правило
| Форма | |
|---|---|
| -уу | кургануу |
| -ыш | курганыш |
| -мак | курганмак |
| -май | курганмай |
| -баш | курганбаш |
Причастие Правило
| Форма | |
|---|---|
| -ган | курганган |
| -ар | курганар |
| -бас | курганбас |
| -уучу | кургануучу |
| -чу | курганчу |
Деепричастие Правило
| Форма | |
|---|---|
| -а, -й | кургана |
| -ып | курганып |
| -ганы | курганганы |
| -ганча | курганганча |
| -гыча | кургангыча |
| -майынча | курганмайынча |