Морфология › куру
куру
Категория падежа Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| Именительный | куру | курулар |
| Родительный | курунун | курулардын |
| Дательный | куруга | куруларга |
| Винительный | куруну | куруларды |
| Местный | куруда | куруларда |
| Исходный | курудан | курулардан |
Категория принадлежности Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| я | курум | куруларым |
| ты | куруң | куруларың |
| Вы | куруңуз | куруларыңыз |
| он, она | курусу | курулары |
| мы | курубуз | куруларыбыз |
| вы | куруңар | куруларыңар |
| Вы (мн.) | куруңуздар | куруларыңыздар |
| они | курусу | курулары |
| общая принадлежность (-ныкы) | курунуку | курулардыкы |
Склонение с аффиксами принадлежности
Правило| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | курум | куруң | куруңуз | курусу | курубуз | куруңар | куруңуздар | курусу |
| Родительный | курумдун / курумун | куруңдун / куруңун | куруңуздун | курусунун | курубуздун | куруңардын | куруңуздардын | курусунун |
| Дательный | курума | куруңа | куруңузга | курусуна | курубузга | куруңарга | куруңуздарга | курусуна |
| Винительный | курумду / куруму | куруңду / куруңу | куруңузду | курусун | курубузду | куруңарды | куруңуздарды | курусун |
| Местный | курумда | куруңда | куруңузда | курусунда | курубузда | куруңарда | куруңуздарда | курусунда |
| Исходный | курумдан / куруман | куруңдан / куруңан | куруңуздан | курусунан | курубуздан | куруңардан | куруңуздардан | курусунан |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | куруларым | куруларың | куруларыңыз | курулары | куруларыбыз | куруларыңар | куруларыңыздар | курулары |
| Родительный | куруларымдын / куруларымын | куруларыңдын / куруларыңын | куруларыңыздын | куруларынын | куруларыбыздын | куруларыңардын | куруларыңыздардын | куруларынын |
| Дательный | куруларыма | куруларыңа | куруларыңызга | куруларына | куруларыбызга | куруларыңарга | куруларыңыздарга | куруларына |
| Винительный | куруларымды / куруларымы | куруларыңды / куруларыңы | куруларыңызды | куруларын | куруларыбызды | куруларыңарды | куруларыңыздарды | куруларын |
| Местный | куруларымда | куруларыңда | куруларыңызда | куруларында | куруларыбызда | куруларыңарда | куруларыңыздарда | куруларында |
| Исходный | куруларымдан / куруларыман | куруларыңдан / куруларыңан | куруларыңыздан | куруларынан | куруларыбыздан | куруларыңардан | куруларыңыздардан | куруларынан |
Личные окончания (жакталыш) существительных
Правило| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| 1е лицо | курумун | курубуз |
| 2е лицо | курусуң | курусуңар |
| 2е лицо (веж.форма) | курусуз | курусуздар |
| местный · 1е лицо | курудамын | курудабыз |
| местный · 2е лицо | курудасың | курудасыңар |
| местный · 2е лицо (веж.форма) | курудасыз | курудасыздар |
| исходный · 1е лицо | куруданмын | куруданбыз |
| исходный · 2е лицо | курудансың | курудансыңар |
| исходный · 2е лицо (веж.форма) | курудансыз | курудансыздар |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
Категория падежа Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| Именительный | куру | курулар |
| Родительный | курунун | курулардын |
| Дательный | куруга | куруларга |
| Винительный | куруну | куруларды |
| Местный | куруда | куруларда |
| Исходный | курудан | курулардан |
Демек, ал зат атоочко гана эмес, заттык мааниде колдонулган учурда сын атоочко да, сан атоочко да, ат атоочко да, кыймыл атоочко да, атоочтуктарга да тиешелүү категория болуп эсептелет.
Категория принадлежности Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| я | курум | куруларым |
| ты | куруң | куруларың |
| Вы | куруңуз | куруларыңыз |
| он, она | курусу | курулары |
| мы | курубуз | куруларыбыз |
| вы | куруңар | куруларыңар |
| Вы (мн.) | куруңуздар | куруларыңыздар |
| они | курусу | курулары |
| общая принадлежность (-ныкы) | курунуку | курулардыкы |
Склонение с аффиксами принадлежности
Правило| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | курум | куруң | куруңуз | курусу | курубуз | куруңар | куруңуздар | курусу |
| Родительный | курумдун / курумун | куруңдун / куруңун | куруңуздун | курусунун | курубуздун | куруңардын | куруңуздардын | курусунун |
| Дательный | курума | куруңа | куруңузга | курусуна | курубузга | куруңарга | куруңуздарга | курусуна |
| Винительный | курумду / куруму | куруңду / куруңу | куруңузду | курусун | курубузду | куруңарды | куруңуздарды | курусун |
| Местный | курумда | куруңда | куруңузда | курусунда | курубузда | куруңарда | куруңуздарда | курусунда |
| Исходный | курумдан / куруман | куруңдан / куруңан | куруңуздан | курусунан | курубуздан | куруңардан | куруңуздардан | курусунан |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | куруларым | куруларың | куруларыңыз | курулары | куруларыбыз | куруларыңар | куруларыңыздар | курулары |
| Родительный | куруларымдын / куруларымын | куруларыңдын / куруларыңын | куруларыңыздын | куруларынын | куруларыбыздын | куруларыңардын | куруларыңыздардын | куруларынын |
| Дательный | куруларыма | куруларыңа | куруларыңызга | куруларына | куруларыбызга | куруларыңарга | куруларыңыздарга | куруларына |
| Винительный | куруларымды / куруларымы | куруларыңды / куруларыңы | куруларыңызды | куруларын | куруларыбызды | куруларыңарды | куруларыңыздарды | куруларын |
| Местный | куруларымда | куруларыңда | куруларыңызда | куруларында | куруларыбызда | куруларыңарда | куруларыңыздарда | куруларында |
| Исходный | куруларымдан / куруларыман | куруларыңдан / куруларыңан | куруларыңыздан | куруларынан | куруларыбыздан | куруларыңардан | куруларыңыздардан | куруларынан |
Личные окончания (жакталыш) существительных
Правило| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| 1е лицо | курумун | курубуз |
| 2е лицо | курусуң | курусуңар |
| 2е лицо (веж.форма) | курусуз | курусуздар |
| местный · 1е лицо | курудамын | курудабыз |
| местный · 2е лицо | курудасың | курудасыңар |
| местный · 2е лицо (веж.форма) | курудасыз | курудасыздар |
| исходный · 1е лицо | куруданмын | куруданбыз |
| исходный · 2е лицо | курудансың | курудансыңар |
| исходный · 2е лицо (веж.форма) | курудансыз | курудансыздар |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
Степени сравнения Правило
| Степень | |
|---|---|
| Сравнительная степень | курураак |
куру-
Спряжение глагола Правило
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Будущее определенное время | куруймун / куруйм | куруйсуң | куруйсуз | куруйт | куруйбуз | куруйсуңар | куруйсуздар | курушат / куруйт |
| Прошедшее определенное время | курудум | курудуң | курудуңуз | куруду | курудук | курудуңар | курудуңуздар | куруду / курушту |
| Прошедщее неопределенное время | куруганмын / куругамын / куругам | куругансың | куругансыз | куруган | куруганбыз | куругансыңар | куругансыздар | куруган |
| Прошедшее субъективное время | куруптурмун / курупмун | куруптурсуң / курупсуң | куруптурсуз / курупсуз | куруптур | куруптурбуз / куруппуз | куруптурсуңар / курупсуңар | куруптурсуздар / курупсуздар | куруптур / курушуптур |
| Прошедшее длительное | куручумун | куручусуң | куручусуз | куручу | куручубуз | куручусуңар | куручусуздар | куручу |
| Неопределенное будущее время | куруурмун / курурмун | куруурсуң / курурсуң | куруурсуз / курурсуз | куруур / курур | куруурбуз / курурбуз | куруурсуңар / курурсуңар | куруурсуздар / курурсуздар | куруур / курур |
| Условное наклонение | курусам | курусаң | курусаңыз | куруса | курусак | курусаңар | курусаңыздар | курушса / куруса |
| Желательное наклонение | куругум | куругуң | куругуңуз | куругусу | куругубуз | куругуңар | куругуңуздар | куругусу |
| Повелительное наклонение | куруюн | куру | куруңуз | курусун | куруйлу | куругула | куруңуздар | курусун |
| Наклонение намерения | курумакчымын / курумакмын | курумакчысың / курумаксың | курумакчысыз / курумаксыз | курумакчы / курумак | курумакчыбыз / курумакпыз | курумакчысыңар / курумаксыңар | курумакчысыздар / курумаксыздар | курумакчы / курумак |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Будущее определенное время | курубаймын / курубайм | курубайсың | курубайсыз | курубайт | курубайбыз | курубайсыңар | курубайсыздар | курубайт / курушпайт |
| Прошедшее определенное время | курубадым | курубадың | курубадыңыз | курубады | курубадык | курубадыңар | курубадыңыздар | курушпады / курубады |
| Прошедщее неопределенное время | курубаганмын | курубагансың | курубагансыз | курубаган | курубаганбыз | курубагансыңар | курубагансыздар | курубаган |
| Прошедшее субъективное время | курубаптырмын | курубаптырсың | курубаптырсыз | курубаптыр | курубаптырбыз | курубаптырсыңар | курубаптырсыздар | курубаптыр |
| Неопределенное будущее время | курубасмын | курубассың | курубассыз | курубас | курубаспыз | — | — | курубас |
| Условное наклонение | курубасам | курубасаң | курубасаңыз | курубаса | курубасак | курубасаңар | курубасаңыздар | курушпаса / курубаса |
| Повелительное наклонение | курубайын | куруба | курубаңыз | курубасын | курубайлы | курубагыла | курубаңыздар | курубасын |
Отглагольное существительное Правило
| Форма | |
|---|---|
| -уу | куруу |
| -ыш | куруш |
| -мак | курумак |
| -май | курумай |
| -баш | курубаш |
Причастие Правило
| Форма | |
|---|---|
| -ган | куруган |
| -ар | куруур / курур |
| -бас | курубас |
| -уучу | куруучу |
| -чу | куручу |
Деепричастие Правило
| Форма | |
|---|---|
| -а, -й | куруй |
| -ып | куруп |
| -ганы | куруганы |
| -ганча | куруганча |
| -гыча | куругуча |
| -майынча | курумайынча |