Морфология › куур
куур
Категория падежа Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| Именительный | куур | куурлар |
| Родительный | куурдун | куурлардын |
| Дательный | куурга | куурларга |
| Винительный | куурду | куурларды |
| Местный | куурда | куурларда |
| Исходный | куурдан | куурлардан |
Категория принадлежности Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| я | куурум | куурларым |
| ты | кууруң | куурларың |
| Вы | кууруңуз | куурларыңыз |
| он, она | кууру | куурлары |
| мы | куурубуз | куурларыбыз |
| вы | кууруңар | куурларыңар |
| Вы (мн.) | кууруңуздар | куурларыңыздар |
| они | кууру | куурлары |
| общая принадлежность (-ныкы) | куурдуку | куурлардыкы |
Склонение с аффиксами принадлежности
Правило| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | куурум | кууруң | кууруңуз | кууру | куурубуз | кууруңар | кууруңуздар | кууру |
| Родительный | куурумдун / куурумун | кууруңдун / кууруңун | кууруңуздун | куурунун | куурубуздун | кууруңардын | кууруңуздардын | куурунун |
| Дательный | куурума | кууруңа | кууруңузга | кууруна | куурубузга | кууруңарга | кууруңуздарга | кууруна |
| Винительный | куурумду / кууруму | кууруңду / кууруңу | кууруңузду | куурун | куурубузду | кууруңарды | кууруңуздарды | куурун |
| Местный | куурумда | кууруңда | кууруңузда | куурунда | куурубузда | кууруңарда | кууруңуздарда | куурунда |
| Исходный | куурумдан / кууруман | кууруңдан / кууруңан | кууруңуздан | куурунан | куурубуздан | кууруңардан | кууруңуздардан | куурунан |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | куурларым | куурларың | куурларыңыз | куурлары | куурларыбыз | куурларыңар | куурларыңыздар | куурлары |
| Родительный | куурларымдын / куурларымын | куурларыңдын / куурларыңын | куурларыңыздын | куурларынын | куурларыбыздын | куурларыңардын | куурларыңыздардын | куурларынын |
| Дательный | куурларыма | куурларыңа | куурларыңызга | куурларына | куурларыбызга | куурларыңарга | куурларыңыздарга | куурларына |
| Винительный | куурларымды / куурларымы | куурларыңды / куурларыңы | куурларыңызды | куурларын | куурларыбызды | куурларыңарды | куурларыңыздарды | куурларын |
| Местный | куурларымда | куурларыңда | куурларыңызда | куурларында | куурларыбызда | куурларыңарда | куурларыңыздарда | куурларында |
| Исходный | куурларымдан / куурларыман | куурларыңдан / куурларыңан | куурларыңыздан | куурларынан | куурларыбыздан | куурларыңардан | куурларыңыздардан | куурларынан |
Личные окончания (жакталыш) существительных
Правило| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| 1е лицо | куурмун | куурбуз |
| 2е лицо | куурсуң | куурсуңар |
| 2е лицо (веж.форма) | куурсуз | куурсуздар |
| местный · 1е лицо | куурдамын | куурдабыз |
| местный · 2е лицо | куурдасың | куурдасыңар |
| местный · 2е лицо (веж.форма) | куурдасыз | куурдасыздар |
| исходный · 1е лицо | куурданмын | куурданбыз |
| исходный · 2е лицо | куурдансың | куурдансыңар |
| исходный · 2е лицо (веж.форма) | куурдансыз | куурдансыздар |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
Категория падежа Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| Именительный | куур | куурлар |
| Родительный | куурдун | куурлардын |
| Дательный | куурга | куурларга |
| Винительный | куурду | куурларды |
| Местный | куурда | куурларда |
| Исходный | куурдан | куурлардан |
Демек, ал зат атоочко гана эмес, заттык мааниде колдонулган учурда сын атоочко да, сан атоочко да, ат атоочко да, кыймыл атоочко да, атоочтуктарга да тиешелүү категория болуп эсептелет.
Категория принадлежности Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| я | куурум | куурларым |
| ты | кууруң | куурларың |
| Вы | кууруңуз | куурларыңыз |
| он, она | кууру | куурлары |
| мы | куурубуз | куурларыбыз |
| вы | кууруңар | куурларыңар |
| Вы (мн.) | кууруңуздар | куурларыңыздар |
| они | кууру | куурлары |
| общая принадлежность (-ныкы) | куурдуку | куурлардыкы |
Склонение с аффиксами принадлежности
Правило| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | куурум | кууруң | кууруңуз | кууру | куурубуз | кууруңар | кууруңуздар | кууру |
| Родительный | куурумдун / куурумун | кууруңдун / кууруңун | кууруңуздун | куурунун | куурубуздун | кууруңардын | кууруңуздардын | куурунун |
| Дательный | куурума | кууруңа | кууруңузга | кууруна | куурубузга | кууруңарга | кууруңуздарга | кууруна |
| Винительный | куурумду / кууруму | кууруңду / кууруңу | кууруңузду | куурун | куурубузду | кууруңарды | кууруңуздарды | куурун |
| Местный | куурумда | кууруңда | кууруңузда | куурунда | куурубузда | кууруңарда | кууруңуздарда | куурунда |
| Исходный | куурумдан / кууруман | кууруңдан / кууруңан | кууруңуздан | куурунан | куурубуздан | кууруңардан | кууруңуздардан | куурунан |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | куурларым | куурларың | куурларыңыз | куурлары | куурларыбыз | куурларыңар | куурларыңыздар | куурлары |
| Родительный | куурларымдын / куурларымын | куурларыңдын / куурларыңын | куурларыңыздын | куурларынын | куурларыбыздын | куурларыңардын | куурларыңыздардын | куурларынын |
| Дательный | куурларыма | куурларыңа | куурларыңызга | куурларына | куурларыбызга | куурларыңарга | куурларыңыздарга | куурларына |
| Винительный | куурларымды / куурларымы | куурларыңды / куурларыңы | куурларыңызды | куурларын | куурларыбызды | куурларыңарды | куурларыңыздарды | куурларын |
| Местный | куурларымда | куурларыңда | куурларыңызда | куурларында | куурларыбызда | куурларыңарда | куурларыңыздарда | куурларында |
| Исходный | куурларымдан / куурларыман | куурларыңдан / куурларыңан | куурларыңыздан | куурларынан | куурларыбыздан | куурларыңардан | куурларыңыздардан | куурларынан |
Личные окончания (жакталыш) существительных
Правило| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| 1е лицо | куурмун | куурбуз |
| 2е лицо | куурсуң | куурсуңар |
| 2е лицо (веж.форма) | куурсуз | куурсуздар |
| местный · 1е лицо | куурдамын | куурдабыз |
| местный · 2е лицо | куурдасың | куурдасыңар |
| местный · 2е лицо (веж.форма) | куурдасыз | куурдасыздар |
| исходный · 1е лицо | куурданмын | куурданбыз |
| исходный · 2е лицо | куурдансың | куурдансыңар |
| исходный · 2е лицо (веж.форма) | куурдансыз | куурдансыздар |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
Степени сравнения Правило
| Степень | |
|---|---|
| Сравнительная степень | куурураак |
куур-
Спряжение глагола Правило
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Будущее определенное время | куурам / куурамын | куурасың | куурасыз | куурат | куурабыз | куурасыңар | куурасыздар | куурат / куурушат |
| Прошедшее определенное время | куурдум | куурдуң | куурдуңуз | куурду | куурдук | куурдуңар | куурдуңуздар | куурушту / куурду |
| Прошедщее неопределенное время | куурганмын / куургамын / куургам | куургансың | куургансыз | куурган | куурганбыз | куургансыңар | куургансыздар | куурган |
| Прошедшее субъективное время | кууруптурмун / куурупмун | кууруптурсуң / куурупсуң | кууруптурсуз / куурупсуз | кууруптур | кууруптурбуз / кууруппуз | кууруптурсуңар / куурупсуңар | кууруптурсуздар / куурупсуздар | куурушуптур / кууруптур |
| Прошедшее длительное | куурчумун | куурчусуң | куурчусуз | куурчу | куурчубуз | куурчусуңар | куурчусуздар | куурчу |
| Неопределенное будущее время | куурармын | куурарсың | куурарсыз | куурар | куурарбыз | куурарсыңар | куурарсыздар | куурар |
| Условное наклонение | куурсам | куурсаң | куурсаңыз | куурса | куурсак | куурсаңар | куурсаңыздар | куурушса / куурса |
| Желательное наклонение | куургум | куургуң | куургуңуз | куургусу | куургубуз | куургуңар | куургуңуздар | куургусу |
| Повелительное наклонение | куурайын | куур | кууруңуз | куурсун | кууралы | куургула | кууруңуздар | куурсун |
| Наклонение намерения | куурмакчымын / куурмакмын | куурмакчысың / куурмаксың | куурмакчысыз / куурмаксыз | куурмакчы / куурмак | куурмакчыбыз / куурмакпыз | куурмакчысыңар / куурмаксыңар | куурмакчысыздар / куурмаксыздар | куурмакчы / куурмак |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Будущее определенное время | куурбаймын / куурбайм | куурбайсың | куурбайсыз | куурбайт | куурбайбыз | куурбайсыңар | куурбайсыздар | куурушпайт / куурбайт |
| Прошедшее определенное время | куурбадым | куурбадың | куурбадыңыз | куурбады | куурбадык | куурбадыңар | куурбадыңыздар | куурушпады / куурбады |
| Прошедщее неопределенное время | куурбаганмын | куурбагансың | куурбагансыз | куурбаган | куурбаганбыз | куурбагансыңар | куурбагансыздар | куурбаган |
| Прошедшее субъективное время | куурбаптырмын | куурбаптырсың | куурбаптырсыз | куурбаптыр | куурбаптырбыз | куурбаптырсыңар | куурбаптырсыздар | куурбаптыр |
| Неопределенное будущее время | куурбасмын | куурбассың | куурбассыз | куурбас | куурбаспыз | — | — | куурбас |
| Условное наклонение | куурбасам | куурбасаң | куурбасаңыз | куурбаса | куурбасак | куурбасаңар | куурбасаңыздар | куурушпаса / куурбаса |
| Повелительное наклонение | куурбайын | куурба | куурбаңыз | куурбасын | куурбайлы | куурбагыла | куурбаңыздар | куурбасын |
Отглагольное существительное Правило
| Форма | |
|---|---|
| -уу | кууруу |
| -ыш | кууруш |
| -мак | куурмак |
| -май | куурмай |
| -баш | куурбаш |
Причастие Правило
| Форма | |
|---|---|
| -ган | куурган |
| -ар | куурар |
| -бас | куурбас |
| -уучу | кууруучу |
| -чу | куурчу |
Деепричастие Правило
| Форма | |
|---|---|
| -а, -й | куура |
| -ып | кууруп |
| -ганы | куурганы |
| -ганча | куурганча |
| -гыча | куургуча |
| -майынча | куурмайынча |