Морфология › мата
мата
Категория падежа Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| Именительный | мата | маталар |
| Родительный | матанын | маталардын |
| Дательный | матага | маталарга |
| Винительный | матаны | маталарды |
| Местный | матада | маталарда |
| Исходный | матадан | маталардан |
Категория принадлежности Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| я | матам | маталарым |
| ты | матаң | маталарың |
| Вы | матаңыз | маталарыңыз |
| он, она | матасы | маталары |
| мы | матабыз | маталарыбыз |
| вы | матаңар | маталарыңар |
| Вы (мн.) | матаңыздар | маталарыңыздар |
| они | матасы | маталары |
| общая принадлежность (-ныкы) | матаныкы | маталардыкы |
Склонение с аффиксами принадлежности
Правило| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | матам | матаң | матаңыз | матасы | матабыз | матаңар | матаңыздар | матасы |
| Родительный | матамдын / матамын | матаңдын / матаңын | матаңыздын | матасынын | матабыздын | матаңардын | матаңыздардын | матасынын |
| Дательный | матама | матаңа | матаңызга | матасына | матабызга | матаңарга | матаңыздарга | матасына |
| Винительный | матамды / матамы | матаңды / матаңы | матаңызды | матасын | матабызды | матаңарды | матаңыздарды | матасын |
| Местный | матамда | матаңда | матаңызда | матасында | матабызда | матаңарда | матаңыздарда | матасында |
| Исходный | матамдан / матаман | матаңдан / матаңан | матаңыздан | матасынан | матабыздан | матаңардан | матаңыздардан | матасынан |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | маталарым | маталарың | маталарыңыз | маталары | маталарыбыз | маталарыңар | маталарыңыздар | маталары |
| Родительный | маталарымдын / маталарымын | маталарыңдын / маталарыңын | маталарыңыздын | маталарынын | маталарыбыздын | маталарыңардын | маталарыңыздардын | маталарынын |
| Дательный | маталарыма | маталарыңа | маталарыңызга | маталарына | маталарыбызга | маталарыңарга | маталарыңыздарга | маталарына |
| Винительный | маталарымды / маталарымы | маталарыңды / маталарыңы | маталарыңызды | маталарын | маталарыбызды | маталарыңарды | маталарыңыздарды | маталарын |
| Местный | маталарымда | маталарыңда | маталарыңызда | маталарында | маталарыбызда | маталарыңарда | маталарыңыздарда | маталарында |
| Исходный | маталарымдан / маталарыман | маталарыңдан / маталарыңан | маталарыңыздан | маталарынан | маталарыбыздан | маталарыңардан | маталарыңыздардан | маталарынан |
Личные окончания (жакталыш) существительных
Правило| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| 1е лицо | матамын | матабыз |
| 2е лицо | матасың | матасыңар |
| 2е лицо (веж.форма) | матасыз | матасыздар |
| местный · 1е лицо | матадамын | матадабыз |
| местный · 2е лицо | матадасың | матадасыңар |
| местный · 2е лицо (веж.форма) | матадасыз | матадасыздар |
| исходный · 1е лицо | матаданмын | матаданбыз |
| исходный · 2е лицо | матадансың | матадансыңар |
| исходный · 2е лицо (веж.форма) | матадансыз | матадансыздар |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
мата-
Спряжение глагола Правило
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Будущее определенное время | матаймын / матайм | матайсың | матайсыз | матайт | матайбыз | матайсыңар | матайсыздар | маташат / матайт |
| Прошедшее определенное время | матадым | матадың | матадыңыз | матады | матадык | матадыңар | матадыңыздар | матады / маташты |
| Прошедщее неопределенное время | матаганмын / матагамын / матагам | матагансың | матагансыз | матаган | матаганбыз | матагансыңар | матагансыздар | матаган |
| Прошедшее субъективное время | матаптырмын / матапмын | матаптырсың / матапсың | матаптырсыз / матапсыз | матаптыр | матаптырбыз / матаппыз | матаптырсыңар / матапсыңар | матаптырсыздар / матапсыздар | маташыптыр / матаптыр |
| Прошедшее длительное | матачумун | матачусуң | матачусуз | матачу | матачубуз | матачусуңар | матачусуздар | матачу |
| Неопределенное будущее время | матаармын / матармын | матаарсың / матарсың | матаарсыз / матарсыз | матаар / матар | матаарбыз / матарбыз | матаарсыңар / матарсыңар | матаарсыздар / матарсыздар | матаар / матар |
| Условное наклонение | матасам | матасаң | матасаңыз | матаса | матасак | матасаңар | матасаңыздар | маташса / матаса |
| Желательное наклонение | матагым | матагың | матагыңыз | матагысы | матагыбыз | матагыңар | матагыңыздар | матагысы |
| Повелительное наклонение | матайын | мата | матаңыз | матасын | матайлы | матагыла | матаңыздар | матасын |
| Наклонение намерения | матамакчымын / матамакмын | матамакчысың / матамаксың | матамакчысыз / матамаксыз | матамакчы / матамак | матамакчыбыз / матамакпыз | матамакчысыңар / матамаксыңар | матамакчысыздар / матамаксыздар | матамакчы / матамак |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Будущее определенное время | матабаймын / матабайм | матабайсың | матабайсыз | матабайт | матабайбыз | матабайсыңар | матабайсыздар | маташпайт / матабайт |
| Прошедшее определенное время | матабадым | матабадың | матабадыңыз | матабады | матабадык | матабадыңар | матабадыңыздар | маташпады / матабады |
| Прошедщее неопределенное время | матабаганмын | матабагансың | матабагансыз | матабаган | матабаганбыз | матабагансыңар | матабагансыздар | матабаган |
| Прошедшее субъективное время | матабаптырмын | матабаптырсың | матабаптырсыз | матабаптыр | матабаптырбыз | матабаптырсыңар | матабаптырсыздар | матабаптыр |
| Неопределенное будущее время | матабасмын | матабассың | матабассыз | матабас | матабаспыз | — | — | матабас |
| Условное наклонение | матабасам | матабасаң | матабасаңыз | матабаса | матабасак | матабасаңар | матабасаңыздар | маташпаса / матабаса |
| Повелительное наклонение | матабайын | матаба | матабаңыз | матабасын | матабайлы | матабагыла | матабаңыздар | матабасын |
Отглагольное существительное Правило
| Форма | |
|---|---|
| -уу | матоо |
| -ыш | маташ |
| -мак | матамак |
| -май | матамай |
| -баш | матабаш |
Причастие Правило
| Форма | |
|---|---|
| -ган | матаган |
| -ар | матаар / матар |
| -бас | матабас |
| -уучу | матоочу |
| -чу | матачу |
Деепричастие Правило
| Форма | |
|---|---|
| -а, -й | матай |
| -ып | матап |
| -ганы | матаганы |
| -ганча | матаганча |
| -гыча | матагыча |
| -майынча | матамайынча |