Морфология › мурун
мурун
Категория падежа Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| Именительный | мурун | мурундар |
| Родительный | мурундун | мурундардын |
| Дательный | мурунга | мурундарга |
| Винительный | мурунду | мурундарды |
| Местный | мурунда | мурундарда |
| Исходный | мурундан | мурундардан |
Категория принадлежности Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| я | мурдум / мурунум | мурундарым |
| ты | мурдуң / мурунуң | мурундарың |
| Вы | мурунуңуз / мурдуңуз | мурундарыңыз |
| он, она | мурду / муруну | мурундары |
| мы | мурунубуз / мурдубуз | мурундарыбыз |
| вы | мурунуңар / мурдуңар | мурундарыңар |
| Вы (мн.) | мурунуңуздар / мурдуңуздар | мурундарыңыздар |
| они | мурду / муруну | мурундары |
| общая принадлежность (-ныкы) | мурундуку | мурундардыкы |
Склонение с аффиксами принадлежности
Правило| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | мурдум / мурунум | мурдуң / мурунуң | мурунуңуз / мурдуңуз | мурду / муруну | мурунубуз / мурдубуз | мурунуңар / мурдуңар | мурунуңуздар / мурдуңуздар | мурду / муруну |
| Родительный | мурунумдун / мурдумдун / мурдумун / мурунумун | мурунуңдун / мурдуңдун / мурунуңун / мурдуңун | мурунуңуздун / мурдуңуздун | мурдунун / мурунунун | мурунубуздун / мурдубуздун | мурунуңардын / мурдуңардын | мурунуңуздардын / мурдуңуздардын | мурдунун / мурунунун |
| Дательный | мурдума / мурунума | мурдуңа / мурунуңа | мурдуңузга / мурунуңузга | мурдуна / мурунуна | мурунубузга / мурдубузга | мурунуңарга / мурдуңарга | мурунуңуздарга / мурдуңуздарга | мурдуна / мурунуна |
| Винительный | мурдумду / мурунумду / мурунуму / мурдуму | мурунуңду / мурдуңду / мурунуңу / мурдуңу | мурунуңузду / мурдуңузду | мурдун / мурунун | мурдубузду / мурунубузду | мурунуңарды / мурдуңарды | мурунуңуздарды / мурдуңуздарды | мурдун / мурунун |
| Местный | мурунумда / мурдумда | мурунуңда / мурдуңда | мурунуңузда / мурдуңузда | мурунунда / мурдунда | мурунубузда / мурдубузда | мурунуңарда / мурдуңарда | мурунуңуздарда / мурдуңуздарда | мурунунда / мурдунда |
| Исходный | мурдумдан / мурунумдан / мурунуман / мурдуман | мурунуңдан / мурдуңдан / мурдуңан / мурунуңан | мурунуңуздан / мурдуңуздан | мурдунан / мурунунан | мурунубуздан / мурдубуздан | мурунуңардан / мурдуңардан | мурунуңуздардан / мурдуңуздардан | мурдунан / мурунунан |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | мурундарым | мурундарың | мурундарыңыз | мурундары | мурундарыбыз | мурундарыңар | мурундарыңыздар | мурундары |
| Родительный | мурундарымдын / мурундарымын | мурундарыңдын / мурундарыңын | мурундарыңыздын | мурундарынын | мурундарыбыздын | мурундарыңардын | мурундарыңыздардын | мурундарынын |
| Дательный | мурундарыма | мурундарыңа | мурундарыңызга | мурундарына | мурундарыбызга | мурундарыңарга | мурундарыңыздарга | мурундарына |
| Винительный | мурундарымды / мурундарымы | мурундарыңды / мурундарыңы | мурундарыңызды | мурундарын | мурундарыбызды | мурундарыңарды | мурундарыңыздарды | мурундарын |
| Местный | мурундарымда | мурундарыңда | мурундарыңызда | мурундарында | мурундарыбызда | мурундарыңарда | мурундарыңыздарда | мурундарында |
| Исходный | мурундарымдан / мурундарыман | мурундарыңдан / мурундарыңан | мурундарыңыздан | мурундарынан | мурундарыбыздан | мурундарыңардан | мурундарыңыздардан | мурундарынан |
Личные окончания (жакталыш) существительных
Правило| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| 1е лицо | мурунмун | мурунбуз |
| 2е лицо | мурунсуң | мурунсуңар |
| 2е лицо (веж.форма) | мурунсуз | мурунсуздар |
| местный · 1е лицо | мурундамын | мурундабыз |
| местный · 2е лицо | мурундасың | мурундасыңар |
| местный · 2е лицо (веж.форма) | мурундасыз | мурундасыздар |
| исходный · 1е лицо | мурунданмын | мурунданбыз |
| исходный · 2е лицо | мурундансың | мурундансыңар |
| исходный · 2е лицо (веж.форма) | мурундансыз | мурундансыздар |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
Категория падежа Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| Именительный | мурун | мурундар |
| Родительный | мурундун | мурундардын |
| Дательный | мурунга | мурундарга |
| Винительный | мурунду | мурундарды |
| Местный | мурунда | мурундарда |
| Исходный | мурундан | мурундардан |
Демек, ал зат атоочко гана эмес, заттык мааниде колдонулган учурда сын атоочко да, сан атоочко да, ат атоочко да, кыймыл атоочко да, атоочтуктарга да тиешелүү категория болуп эсептелет.
Категория принадлежности Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| я | мурдум / мурунум | мурундарым |
| ты | мурдуң / мурунуң | мурундарың |
| Вы | мурунуңуз / мурдуңуз | мурундарыңыз |
| он, она | мурду / муруну | мурундары |
| мы | мурунубуз / мурдубуз | мурундарыбыз |
| вы | мурунуңар / мурдуңар | мурундарыңар |
| Вы (мн.) | мурунуңуздар / мурдуңуздар | мурундарыңыздар |
| они | мурду / муруну | мурундары |
| общая принадлежность (-ныкы) | мурундуку | мурундардыкы |
Склонение с аффиксами принадлежности
Правило| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | мурдум / мурунум | мурдуң / мурунуң | мурунуңуз / мурдуңуз | мурду / муруну | мурунубуз / мурдубуз | мурунуңар / мурдуңар | мурунуңуздар / мурдуңуздар | мурду / муруну |
| Родительный | мурунумдун / мурдумдун / мурдумун / мурунумун | мурунуңдун / мурдуңдун / мурунуңун / мурдуңун | мурунуңуздун / мурдуңуздун | мурдунун / мурунунун | мурунубуздун / мурдубуздун | мурунуңардын / мурдуңардын | мурунуңуздардын / мурдуңуздардын | мурдунун / мурунунун |
| Дательный | мурдума / мурунума | мурдуңа / мурунуңа | мурдуңузга / мурунуңузга | мурдуна / мурунуна | мурунубузга / мурдубузга | мурунуңарга / мурдуңарга | мурунуңуздарга / мурдуңуздарга | мурдуна / мурунуна |
| Винительный | мурдумду / мурунумду / мурунуму / мурдуму | мурунуңду / мурдуңду / мурунуңу / мурдуңу | мурунуңузду / мурдуңузду | мурдун / мурунун | мурдубузду / мурунубузду | мурунуңарды / мурдуңарды | мурунуңуздарды / мурдуңуздарды | мурдун / мурунун |
| Местный | мурунумда / мурдумда | мурунуңда / мурдуңда | мурунуңузда / мурдуңузда | мурунунда / мурдунда | мурунубузда / мурдубузда | мурунуңарда / мурдуңарда | мурунуңуздарда / мурдуңуздарда | мурунунда / мурдунда |
| Исходный | мурдумдан / мурунумдан / мурунуман / мурдуман | мурунуңдан / мурдуңдан / мурдуңан / мурунуңан | мурунуңуздан / мурдуңуздан | мурдунан / мурунунан | мурунубуздан / мурдубуздан | мурунуңардан / мурдуңардан | мурунуңуздардан / мурдуңуздардан | мурдунан / мурунунан |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | мурундарым | мурундарың | мурундарыңыз | мурундары | мурундарыбыз | мурундарыңар | мурундарыңыздар | мурундары |
| Родительный | мурундарымдын / мурундарымын | мурундарыңдын / мурундарыңын | мурундарыңыздын | мурундарынын | мурундарыбыздын | мурундарыңардын | мурундарыңыздардын | мурундарынын |
| Дательный | мурундарыма | мурундарыңа | мурундарыңызга | мурундарына | мурундарыбызга | мурундарыңарга | мурундарыңыздарга | мурундарына |
| Винительный | мурундарымды / мурундарымы | мурундарыңды / мурундарыңы | мурундарыңызды | мурундарын | мурундарыбызды | мурундарыңарды | мурундарыңыздарды | мурундарын |
| Местный | мурундарымда | мурундарыңда | мурундарыңызда | мурундарында | мурундарыбызда | мурундарыңарда | мурундарыңыздарда | мурундарында |
| Исходный | мурундарымдан / мурундарыман | мурундарыңдан / мурундарыңан | мурундарыңыздан | мурундарынан | мурундарыбыздан | мурундарыңардан | мурундарыңыздардан | мурундарынан |
Личные окончания (жакталыш) существительных
Правило| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| 1е лицо | мурунмун | мурунбуз |
| 2е лицо | мурунсуң | мурунсуңар |
| 2е лицо (веж.форма) | мурунсуз | мурунсуздар |
| местный · 1е лицо | мурундамын | мурундабыз |
| местный · 2е лицо | мурундасың | мурундасыңар |
| местный · 2е лицо (веж.форма) | мурундасыз | мурундасыздар |
| исходный · 1е лицо | мурунданмын | мурунданбыз |
| исходный · 2е лицо | мурундансың | мурундансыңар |
| исходный · 2е лицо (веж.форма) | мурундансыз | мурундансыздар |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
Степени сравнения Правило
| Степень | |
|---|---|
| Сравнительная степень | мурунураак |