Морфология › өңдүү
өңдүү
Категория падежа Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| Именительный | өңдүү | өңдүүлөр |
| Родительный | өңдүүнүн | өңдүүлөрдүн |
| Дательный | өңдүүгө | өңдүүлөргө |
| Винительный | өңдүүнү | өңдүүлөрдү |
| Местный | өңдүүдө | өңдүүлөрдө |
| Исходный | өңдүүдөн | өңдүүлөрдөн |
Категория принадлежности Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| я | өңдүүм | өңдүүлөрүм |
| ты | өңдүүң | өңдүүлөрүң |
| Вы | өңдүүңүз | өңдүүлөрүңүз |
| он, она | өңдүүсү | өңдүүлөрү |
| мы | өңдүүбүз | өңдүүлөрүбүз |
| вы | өңдүүңөр | өңдүүлөрүңөр |
| Вы (мн.) | өңдүүңүздөр | өңдүүлөрүңүздөр |
| они | өңдүүсү | өңдүүлөрү |
| общая принадлежность (-ныкы) | өңдүүнүкү | өңдүүлөрдүкү |
Склонение с аффиксами принадлежности
Правило| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | өңдүүм | өңдүүң | өңдүүңүз | өңдүүсү | өңдүүбүз | өңдүүңөр | өңдүүңүздөр | өңдүүсү |
| Родительный | өңдүүмдүн / өңдүүмүн | өңдүүңдүн / өңдүүңүн | өңдүүңүздүн | өңдүүсүнүн | өңдүүбүздүн | өңдүүңөрдүн | өңдүүңүздөрдүн | өңдүүсүнүн |
| Дательный | өңдүүмө | өңдүүңө | өңдүүңүзгө | өңдүүсүнө | өңдүүбүзгө | өңдүүңөргө | өңдүүңүздөргө | өңдүүсүнө |
| Винительный | өңдүүмдү / өңдүүмү | өңдүүңдү / өңдүүңү | өңдүүңүздү | өңдүүсүн | өңдүүбүздү | өңдүүңөрдү | өңдүүңүздөрдү | өңдүүсүн |
| Местный | өңдүүмдө | өңдүүңдө | өңдүүңүздө | өңдүүсүндө | өңдүүбүздө | өңдүүңөрдө | өңдүүңүздөрдө | өңдүүсүндө |
| Исходный | өңдүүмдөн / өңдүүмөн | өңдүүңдөн / өңдүүңөн | өңдүүңүздөн | өңдүүсүнөн | өңдүүбүздөн | өңдүүңөрдөн | өңдүүңүздөрдөн | өңдүүсүнөн |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | өңдүүлөрүм | өңдүүлөрүң | өңдүүлөрүңүз | өңдүүлөрү | өңдүүлөрүбүз | өңдүүлөрүңөр | өңдүүлөрүңүздөр | өңдүүлөрү |
| Родительный | өңдүүлөрүмдүн / өңдүүлөрүмүн | өңдүүлөрүңдүн / өңдүүлөрүңүн | өңдүүлөрүңүздүн | өңдүүлөрүнүн | өңдүүлөрүбүздүн | өңдүүлөрүңөрдүн | өңдүүлөрүңүздөрдүн | өңдүүлөрүнүн |
| Дательный | өңдүүлөрүмө | өңдүүлөрүңө | өңдүүлөрүңүзгө | өңдүүлөрүнө | өңдүүлөрүбүзгө | өңдүүлөрүңөргө | өңдүүлөрүңүздөргө | өңдүүлөрүнө |
| Винительный | өңдүүлөрүмдү / өңдүүлөрүмү | өңдүүлөрүңдү / өңдүүлөрүңү | өңдүүлөрүңүздү | өңдүүлөрүн | өңдүүлөрүбүздү | өңдүүлөрүңөрдү | өңдүүлөрүңүздөрдү | өңдүүлөрүн |
| Местный | өңдүүлөрүмдө | өңдүүлөрүңдө | өңдүүлөрүңүздө | өңдүүлөрүндө | өңдүүлөрүбүздө | өңдүүлөрүңөрдө | өңдүүлөрүңүздөрдө | өңдүүлөрүндө |
| Исходный | өңдүүлөрүмдөн / өңдүүлөрүмөн | өңдүүлөрүңдөн / өңдүүлөрүңөн | өңдүүлөрүңүздөн | өңдүүлөрүнөн | өңдүүлөрүбүздөн | өңдүүлөрүңөрдөн | өңдүүлөрүңүздөрдөн | өңдүүлөрүнөн |
Личные окончания (жакталыш) существительных
Правило| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| 1е лицо | өңдүүмүн | өңдүүбүз |
| 2е лицо | өңдүүсүң | өңдүүсүңөр |
| 2е лицо (веж.форма) | өңдүүсүз | өңдүүсүздөр |
| местный · 1е лицо | өңдүүдөмүн | өңдүүдөбүз |
| местный · 2е лицо | өңдүүдөсүң | өңдүүдөсүңөр |
| местный · 2е лицо (веж.форма) | өңдүүдөсүз | өңдүүдөсүздөр |
| исходный · 1е лицо | өңдүүдөнмүн | өңдүүдөнбүз |
| исходный · 2е лицо | өңдүүдөнсүң | өңдүүдөнсүңөр |
| исходный · 2е лицо (веж.форма) | өңдүүдөнсүз | өңдүүдөнсүздөр |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
Категория падежа Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| Именительный | өңдүү | өңдүүлөр |
| Родительный | өңдүүнүн | өңдүүлөрдүн |
| Дательный | өңдүүгө | өңдүүлөргө |
| Винительный | өңдүүнү | өңдүүлөрдү |
| Местный | өңдүүдө | өңдүүлөрдө |
| Исходный | өңдүүдөн | өңдүүлөрдөн |
Демек, ал зат атоочко гана эмес, заттык мааниде колдонулган учурда сын атоочко да, сан атоочко да, ат атоочко да, кыймыл атоочко да, атоочтуктарга да тиешелүү категория болуп эсептелет.
Категория принадлежности Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| я | өңдүүм | өңдүүлөрүм |
| ты | өңдүүң | өңдүүлөрүң |
| Вы | өңдүүңүз | өңдүүлөрүңүз |
| он, она | өңдүүсү | өңдүүлөрү |
| мы | өңдүүбүз | өңдүүлөрүбүз |
| вы | өңдүүңөр | өңдүүлөрүңөр |
| Вы (мн.) | өңдүүңүздөр | өңдүүлөрүңүздөр |
| они | өңдүүсү | өңдүүлөрү |
| общая принадлежность (-ныкы) | өңдүүнүкү | өңдүүлөрдүкү |
Склонение с аффиксами принадлежности
Правило| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | өңдүүм | өңдүүң | өңдүүңүз | өңдүүсү | өңдүүбүз | өңдүүңөр | өңдүүңүздөр | өңдүүсү |
| Родительный | өңдүүмдүн / өңдүүмүн | өңдүүңдүн / өңдүүңүн | өңдүүңүздүн | өңдүүсүнүн | өңдүүбүздүн | өңдүүңөрдүн | өңдүүңүздөрдүн | өңдүүсүнүн |
| Дательный | өңдүүмө | өңдүүңө | өңдүүңүзгө | өңдүүсүнө | өңдүүбүзгө | өңдүүңөргө | өңдүүңүздөргө | өңдүүсүнө |
| Винительный | өңдүүмдү / өңдүүмү | өңдүүңдү / өңдүүңү | өңдүүңүздү | өңдүүсүн | өңдүүбүздү | өңдүүңөрдү | өңдүүңүздөрдү | өңдүүсүн |
| Местный | өңдүүмдө | өңдүүңдө | өңдүүңүздө | өңдүүсүндө | өңдүүбүздө | өңдүүңөрдө | өңдүүңүздөрдө | өңдүүсүндө |
| Исходный | өңдүүмдөн / өңдүүмөн | өңдүүңдөн / өңдүүңөн | өңдүүңүздөн | өңдүүсүнөн | өңдүүбүздөн | өңдүүңөрдөн | өңдүүңүздөрдөн | өңдүүсүнөн |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | өңдүүлөрүм | өңдүүлөрүң | өңдүүлөрүңүз | өңдүүлөрү | өңдүүлөрүбүз | өңдүүлөрүңөр | өңдүүлөрүңүздөр | өңдүүлөрү |
| Родительный | өңдүүлөрүмдүн / өңдүүлөрүмүн | өңдүүлөрүңдүн / өңдүүлөрүңүн | өңдүүлөрүңүздүн | өңдүүлөрүнүн | өңдүүлөрүбүздүн | өңдүүлөрүңөрдүн | өңдүүлөрүңүздөрдүн | өңдүүлөрүнүн |
| Дательный | өңдүүлөрүмө | өңдүүлөрүңө | өңдүүлөрүңүзгө | өңдүүлөрүнө | өңдүүлөрүбүзгө | өңдүүлөрүңөргө | өңдүүлөрүңүздөргө | өңдүүлөрүнө |
| Винительный | өңдүүлөрүмдү / өңдүүлөрүмү | өңдүүлөрүңдү / өңдүүлөрүңү | өңдүүлөрүңүздү | өңдүүлөрүн | өңдүүлөрүбүздү | өңдүүлөрүңөрдү | өңдүүлөрүңүздөрдү | өңдүүлөрүн |
| Местный | өңдүүлөрүмдө | өңдүүлөрүңдө | өңдүүлөрүңүздө | өңдүүлөрүндө | өңдүүлөрүбүздө | өңдүүлөрүңөрдө | өңдүүлөрүңүздөрдө | өңдүүлөрүндө |
| Исходный | өңдүүлөрүмдөн / өңдүүлөрүмөн | өңдүүлөрүңдөн / өңдүүлөрүңөн | өңдүүлөрүңүздөн | өңдүүлөрүнөн | өңдүүлөрүбүздөн | өңдүүлөрүңөрдөн | өңдүүлөрүңүздөрдөн | өңдүүлөрүнөн |
Личные окончания (жакталыш) существительных
Правило| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| 1е лицо | өңдүүмүн | өңдүүбүз |
| 2е лицо | өңдүүсүң | өңдүүсүңөр |
| 2е лицо (веж.форма) | өңдүүсүз | өңдүүсүздөр |
| местный · 1е лицо | өңдүүдөмүн | өңдүүдөбүз |
| местный · 2е лицо | өңдүүдөсүң | өңдүүдөсүңөр |
| местный · 2е лицо (веж.форма) | өңдүүдөсүз | өңдүүдөсүздөр |
| исходный · 1е лицо | өңдүүдөнмүн | өңдүүдөнбүз |
| исходный · 2е лицо | өңдүүдөнсүң | өңдүүдөнсүңөр |
| исходный · 2е лицо (веж.форма) | өңдүүдөнсүз | өңдүүдөнсүздөр |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
Степени сравнения Правило
| Степень | |
|---|---|
| Сравнительная степень | өңдүүрөөк |