Морфология › өрчүү
өрчүү
Категория падежа Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| Именительный | өрчүү | өрчүүлөр |
| Родительный | өрчүүнүн | өрчүүлөрдүн |
| Дательный | өрчүүгө | өрчүүлөргө |
| Винительный | өрчүүнү | өрчүүлөрдү |
| Местный | өрчүүдө | өрчүүлөрдө |
| Исходный | өрчүүдөн | өрчүүлөрдөн |
Категория принадлежности Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| я | өрчүүм | өрчүүлөрүм |
| ты | өрчүүң | өрчүүлөрүң |
| Вы | өрчүүңүз | өрчүүлөрүңүз |
| он, она | өрчүүсү | өрчүүлөрү |
| мы | өрчүүбүз | өрчүүлөрүбүз |
| вы | өрчүүңөр | өрчүүлөрүңөр |
| Вы (мн.) | өрчүүңүздөр | өрчүүлөрүңүздөр |
| они | өрчүүсү | өрчүүлөрү |
| общая принадлежность (-ныкы) | өрчүүнүкү | өрчүүлөрдүкү |
Склонение с аффиксами принадлежности
Правило| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | өрчүүм | өрчүүң | өрчүүңүз | өрчүүсү | өрчүүбүз | өрчүүңөр | өрчүүңүздөр | өрчүүсү |
| Родительный | өрчүүмдүн / өрчүүмүн | өрчүүңдүн / өрчүүңүн | өрчүүңүздүн | өрчүүсүнүн | өрчүүбүздүн | өрчүүңөрдүн | өрчүүңүздөрдүн | өрчүүсүнүн |
| Дательный | өрчүүмө | өрчүүңө | өрчүүңүзгө | өрчүүсүнө | өрчүүбүзгө | өрчүүңөргө | өрчүүңүздөргө | өрчүүсүнө |
| Винительный | өрчүүмдү / өрчүүмү | өрчүүңдү / өрчүүңү | өрчүүңүздү | өрчүүсүн | өрчүүбүздү | өрчүүңөрдү | өрчүүңүздөрдү | өрчүүсүн |
| Местный | өрчүүмдө | өрчүүңдө | өрчүүңүздө | өрчүүсүндө | өрчүүбүздө | өрчүүңөрдө | өрчүүңүздөрдө | өрчүүсүндө |
| Исходный | өрчүүмдөн / өрчүүмөн | өрчүүңдөн / өрчүүңөн | өрчүүңүздөн | өрчүүсүнөн | өрчүүбүздөн | өрчүүңөрдөн | өрчүүңүздөрдөн | өрчүүсүнөн |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | өрчүүлөрүм | өрчүүлөрүң | өрчүүлөрүңүз | өрчүүлөрү | өрчүүлөрүбүз | өрчүүлөрүңөр | өрчүүлөрүңүздөр | өрчүүлөрү |
| Родительный | өрчүүлөрүмдүн / өрчүүлөрүмүн | өрчүүлөрүңдүн / өрчүүлөрүңүн | өрчүүлөрүңүздүн | өрчүүлөрүнүн | өрчүүлөрүбүздүн | өрчүүлөрүңөрдүн | өрчүүлөрүңүздөрдүн | өрчүүлөрүнүн |
| Дательный | өрчүүлөрүмө | өрчүүлөрүңө | өрчүүлөрүңүзгө | өрчүүлөрүнө | өрчүүлөрүбүзгө | өрчүүлөрүңөргө | өрчүүлөрүңүздөргө | өрчүүлөрүнө |
| Винительный | өрчүүлөрүмдү / өрчүүлөрүмү | өрчүүлөрүңдү / өрчүүлөрүңү | өрчүүлөрүңүздү | өрчүүлөрүн | өрчүүлөрүбүздү | өрчүүлөрүңөрдү | өрчүүлөрүңүздөрдү | өрчүүлөрүн |
| Местный | өрчүүлөрүмдө | өрчүүлөрүңдө | өрчүүлөрүңүздө | өрчүүлөрүндө | өрчүүлөрүбүздө | өрчүүлөрүңөрдө | өрчүүлөрүңүздөрдө | өрчүүлөрүндө |
| Исходный | өрчүүлөрүмдөн / өрчүүлөрүмөн | өрчүүлөрүңдөн / өрчүүлөрүңөн | өрчүүлөрүңүздөн | өрчүүлөрүнөн | өрчүүлөрүбүздөн | өрчүүлөрүңөрдөн | өрчүүлөрүңүздөрдөн | өрчүүлөрүнөн |
Личные окончания (жакталыш) существительных
Правило| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| 1е лицо | өрчүүмүн | өрчүүбүз |
| 2е лицо | өрчүүсүң | өрчүүсүңөр |
| 2е лицо (веж.форма) | өрчүүсүз | өрчүүсүздөр |
| местный · 1е лицо | өрчүүдөмүн | өрчүүдөбүз |
| местный · 2е лицо | өрчүүдөсүң | өрчүүдөсүңөр |
| местный · 2е лицо (веж.форма) | өрчүүдөсүз | өрчүүдөсүздөр |
| исходный · 1е лицо | өрчүүдөнмүн | өрчүүдөнбүз |
| исходный · 2е лицо | өрчүүдөнсүң | өрчүүдөнсүңөр |
| исходный · 2е лицо (веж.форма) | өрчүүдөнсүз | өрчүүдөнсүздөр |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
Категория падежа Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| Именительный | өрчүү | өрчүүлөр |
| Родительный | өрчүүнүн | өрчүүлөрдүн |
| Дательный | өрчүүгө | өрчүүлөргө |
| Винительный | өрчүүнү | өрчүүлөрдү |
| Местный | өрчүүдө | өрчүүлөрдө |
| Исходный | өрчүүдөн | өрчүүлөрдөн |
Демек, ал зат атоочко гана эмес, заттык мааниде колдонулган учурда сын атоочко да, сан атоочко да, ат атоочко да, кыймыл атоочко да, атоочтуктарга да тиешелүү категория болуп эсептелет.
Категория принадлежности Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| я | өрчүүм | өрчүүлөрүм |
| ты | өрчүүң | өрчүүлөрүң |
| Вы | өрчүүңүз | өрчүүлөрүңүз |
| он, она | өрчүүсү | өрчүүлөрү |
| мы | өрчүүбүз | өрчүүлөрүбүз |
| вы | өрчүүңөр | өрчүүлөрүңөр |
| Вы (мн.) | өрчүүңүздөр | өрчүүлөрүңүздөр |
| они | өрчүүсү | өрчүүлөрү |
| общая принадлежность (-ныкы) | өрчүүнүкү | өрчүүлөрдүкү |
Склонение с аффиксами принадлежности
Правило| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | өрчүүм | өрчүүң | өрчүүңүз | өрчүүсү | өрчүүбүз | өрчүүңөр | өрчүүңүздөр | өрчүүсү |
| Родительный | өрчүүмдүн / өрчүүмүн | өрчүүңдүн / өрчүүңүн | өрчүүңүздүн | өрчүүсүнүн | өрчүүбүздүн | өрчүүңөрдүн | өрчүүңүздөрдүн | өрчүүсүнүн |
| Дательный | өрчүүмө | өрчүүңө | өрчүүңүзгө | өрчүүсүнө | өрчүүбүзгө | өрчүүңөргө | өрчүүңүздөргө | өрчүүсүнө |
| Винительный | өрчүүмдү / өрчүүмү | өрчүүңдү / өрчүүңү | өрчүүңүздү | өрчүүсүн | өрчүүбүздү | өрчүүңөрдү | өрчүүңүздөрдү | өрчүүсүн |
| Местный | өрчүүмдө | өрчүүңдө | өрчүүңүздө | өрчүүсүндө | өрчүүбүздө | өрчүүңөрдө | өрчүүңүздөрдө | өрчүүсүндө |
| Исходный | өрчүүмдөн / өрчүүмөн | өрчүүңдөн / өрчүүңөн | өрчүүңүздөн | өрчүүсүнөн | өрчүүбүздөн | өрчүүңөрдөн | өрчүүңүздөрдөн | өрчүүсүнөн |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | өрчүүлөрүм | өрчүүлөрүң | өрчүүлөрүңүз | өрчүүлөрү | өрчүүлөрүбүз | өрчүүлөрүңөр | өрчүүлөрүңүздөр | өрчүүлөрү |
| Родительный | өрчүүлөрүмдүн / өрчүүлөрүмүн | өрчүүлөрүңдүн / өрчүүлөрүңүн | өрчүүлөрүңүздүн | өрчүүлөрүнүн | өрчүүлөрүбүздүн | өрчүүлөрүңөрдүн | өрчүүлөрүңүздөрдүн | өрчүүлөрүнүн |
| Дательный | өрчүүлөрүмө | өрчүүлөрүңө | өрчүүлөрүңүзгө | өрчүүлөрүнө | өрчүүлөрүбүзгө | өрчүүлөрүңөргө | өрчүүлөрүңүздөргө | өрчүүлөрүнө |
| Винительный | өрчүүлөрүмдү / өрчүүлөрүмү | өрчүүлөрүңдү / өрчүүлөрүңү | өрчүүлөрүңүздү | өрчүүлөрүн | өрчүүлөрүбүздү | өрчүүлөрүңөрдү | өрчүүлөрүңүздөрдү | өрчүүлөрүн |
| Местный | өрчүүлөрүмдө | өрчүүлөрүңдө | өрчүүлөрүңүздө | өрчүүлөрүндө | өрчүүлөрүбүздө | өрчүүлөрүңөрдө | өрчүүлөрүңүздөрдө | өрчүүлөрүндө |
| Исходный | өрчүүлөрүмдөн / өрчүүлөрүмөн | өрчүүлөрүңдөн / өрчүүлөрүңөн | өрчүүлөрүңүздөн | өрчүүлөрүнөн | өрчүүлөрүбүздөн | өрчүүлөрүңөрдөн | өрчүүлөрүңүздөрдөн | өрчүүлөрүнөн |
Личные окончания (жакталыш) существительных
Правило| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| 1е лицо | өрчүүмүн | өрчүүбүз |
| 2е лицо | өрчүүсүң | өрчүүсүңөр |
| 2е лицо (веж.форма) | өрчүүсүз | өрчүүсүздөр |
| местный · 1е лицо | өрчүүдөмүн | өрчүүдөбүз |
| местный · 2е лицо | өрчүүдөсүң | өрчүүдөсүңөр |
| местный · 2е лицо (веж.форма) | өрчүүдөсүз | өрчүүдөсүздөр |
| исходный · 1е лицо | өрчүүдөнмүн | өрчүүдөнбүз |
| исходный · 2е лицо | өрчүүдөнсүң | өрчүүдөнсүңөр |
| исходный · 2е лицо (веж.форма) | өрчүүдөнсүз | өрчүүдөнсүздөр |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.