Морфология › өтүмдүү
өтүмдүү
Категория падежа Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| Именительный | өтүмдүү | өтүмдүүлөр |
| Родительный | өтүмдүүнүн | өтүмдүүлөрдүн |
| Дательный | өтүмдүүгө | өтүмдүүлөргө |
| Винительный | өтүмдүүнү | өтүмдүүлөрдү |
| Местный | өтүмдүүдө | өтүмдүүлөрдө |
| Исходный | өтүмдүүдөн | өтүмдүүлөрдөн |
Категория принадлежности Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| я | өтүмдүүм | өтүмдүүлөрүм |
| ты | өтүмдүүң | өтүмдүүлөрүң |
| Вы | өтүмдүүңүз | өтүмдүүлөрүңүз |
| он, она | өтүмдүүсү | өтүмдүүлөрү |
| мы | өтүмдүүбүз | өтүмдүүлөрүбүз |
| вы | өтүмдүүңөр | өтүмдүүлөрүңөр |
| Вы (мн.) | өтүмдүүңүздөр | өтүмдүүлөрүңүздөр |
| они | өтүмдүүсү | өтүмдүүлөрү |
| общая принадлежность (-ныкы) | өтүмдүүнүкү | өтүмдүүлөрдүкү |
Склонение с аффиксами принадлежности
Правило| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | өтүмдүүм | өтүмдүүң | өтүмдүүңүз | өтүмдүүсү | өтүмдүүбүз | өтүмдүүңөр | өтүмдүүңүздөр | өтүмдүүсү |
| Родительный | өтүмдүүмдүн / өтүмдүүмүн | өтүмдүүңдүн / өтүмдүүңүн | өтүмдүүңүздүн | өтүмдүүсүнүн | өтүмдүүбүздүн | өтүмдүүңөрдүн | өтүмдүүңүздөрдүн | өтүмдүүсүнүн |
| Дательный | өтүмдүүмө | өтүмдүүңө | өтүмдүүңүзгө | өтүмдүүсүнө | өтүмдүүбүзгө | өтүмдүүңөргө | өтүмдүүңүздөргө | өтүмдүүсүнө |
| Винительный | өтүмдүүмдү / өтүмдүүмү | өтүмдүүңдү / өтүмдүүңү | өтүмдүүңүздү | өтүмдүүсүн | өтүмдүүбүздү | өтүмдүүңөрдү | өтүмдүүңүздөрдү | өтүмдүүсүн |
| Местный | өтүмдүүмдө | өтүмдүүңдө | өтүмдүүңүздө | өтүмдүүсүндө | өтүмдүүбүздө | өтүмдүүңөрдө | өтүмдүүңүздөрдө | өтүмдүүсүндө |
| Исходный | өтүмдүүмдөн / өтүмдүүмөн | өтүмдүүңдөн / өтүмдүүңөн | өтүмдүүңүздөн | өтүмдүүсүнөн | өтүмдүүбүздөн | өтүмдүүңөрдөн | өтүмдүүңүздөрдөн | өтүмдүүсүнөн |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | өтүмдүүлөрүм | өтүмдүүлөрүң | өтүмдүүлөрүңүз | өтүмдүүлөрү | өтүмдүүлөрүбүз | өтүмдүүлөрүңөр | өтүмдүүлөрүңүздөр | өтүмдүүлөрү |
| Родительный | өтүмдүүлөрүмдүн / өтүмдүүлөрүмүн | өтүмдүүлөрүңдүн / өтүмдүүлөрүңүн | өтүмдүүлөрүңүздүн | өтүмдүүлөрүнүн | өтүмдүүлөрүбүздүн | өтүмдүүлөрүңөрдүн | өтүмдүүлөрүңүздөрдүн | өтүмдүүлөрүнүн |
| Дательный | өтүмдүүлөрүмө | өтүмдүүлөрүңө | өтүмдүүлөрүңүзгө | өтүмдүүлөрүнө | өтүмдүүлөрүбүзгө | өтүмдүүлөрүңөргө | өтүмдүүлөрүңүздөргө | өтүмдүүлөрүнө |
| Винительный | өтүмдүүлөрүмдү / өтүмдүүлөрүмү | өтүмдүүлөрүңдү / өтүмдүүлөрүңү | өтүмдүүлөрүңүздү | өтүмдүүлөрүн | өтүмдүүлөрүбүздү | өтүмдүүлөрүңөрдү | өтүмдүүлөрүңүздөрдү | өтүмдүүлөрүн |
| Местный | өтүмдүүлөрүмдө | өтүмдүүлөрүңдө | өтүмдүүлөрүңүздө | өтүмдүүлөрүндө | өтүмдүүлөрүбүздө | өтүмдүүлөрүңөрдө | өтүмдүүлөрүңүздөрдө | өтүмдүүлөрүндө |
| Исходный | өтүмдүүлөрүмдөн / өтүмдүүлөрүмөн | өтүмдүүлөрүңдөн / өтүмдүүлөрүңөн | өтүмдүүлөрүңүздөн | өтүмдүүлөрүнөн | өтүмдүүлөрүбүздөн | өтүмдүүлөрүңөрдөн | өтүмдүүлөрүңүздөрдөн | өтүмдүүлөрүнөн |
Личные окончания (жакталыш) существительных
Правило| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| 1е лицо | өтүмдүүмүн | өтүмдүүбүз |
| 2е лицо | өтүмдүүсүң | өтүмдүүсүңөр |
| 2е лицо (веж.форма) | өтүмдүүсүз | өтүмдүүсүздөр |
| местный · 1е лицо | өтүмдүүдөмүн | өтүмдүүдөбүз |
| местный · 2е лицо | өтүмдүүдөсүң | өтүмдүүдөсүңөр |
| местный · 2е лицо (веж.форма) | өтүмдүүдөсүз | өтүмдүүдөсүздөр |
| исходный · 1е лицо | өтүмдүүдөнмүн | өтүмдүүдөнбүз |
| исходный · 2е лицо | өтүмдүүдөнсүң | өтүмдүүдөнсүңөр |
| исходный · 2е лицо (веж.форма) | өтүмдүүдөнсүз | өтүмдүүдөнсүздөр |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
Категория падежа Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| Именительный | өтүмдүү | өтүмдүүлөр |
| Родительный | өтүмдүүнүн | өтүмдүүлөрдүн |
| Дательный | өтүмдүүгө | өтүмдүүлөргө |
| Винительный | өтүмдүүнү | өтүмдүүлөрдү |
| Местный | өтүмдүүдө | өтүмдүүлөрдө |
| Исходный | өтүмдүүдөн | өтүмдүүлөрдөн |
Демек, ал зат атоочко гана эмес, заттык мааниде колдонулган учурда сын атоочко да, сан атоочко да, ат атоочко да, кыймыл атоочко да, атоочтуктарга да тиешелүү категория болуп эсептелет.
Категория принадлежности Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| я | өтүмдүүм | өтүмдүүлөрүм |
| ты | өтүмдүүң | өтүмдүүлөрүң |
| Вы | өтүмдүүңүз | өтүмдүүлөрүңүз |
| он, она | өтүмдүүсү | өтүмдүүлөрү |
| мы | өтүмдүүбүз | өтүмдүүлөрүбүз |
| вы | өтүмдүүңөр | өтүмдүүлөрүңөр |
| Вы (мн.) | өтүмдүүңүздөр | өтүмдүүлөрүңүздөр |
| они | өтүмдүүсү | өтүмдүүлөрү |
| общая принадлежность (-ныкы) | өтүмдүүнүкү | өтүмдүүлөрдүкү |
Склонение с аффиксами принадлежности
Правило| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | өтүмдүүм | өтүмдүүң | өтүмдүүңүз | өтүмдүүсү | өтүмдүүбүз | өтүмдүүңөр | өтүмдүүңүздөр | өтүмдүүсү |
| Родительный | өтүмдүүмдүн / өтүмдүүмүн | өтүмдүүңдүн / өтүмдүүңүн | өтүмдүүңүздүн | өтүмдүүсүнүн | өтүмдүүбүздүн | өтүмдүүңөрдүн | өтүмдүүңүздөрдүн | өтүмдүүсүнүн |
| Дательный | өтүмдүүмө | өтүмдүүңө | өтүмдүүңүзгө | өтүмдүүсүнө | өтүмдүүбүзгө | өтүмдүүңөргө | өтүмдүүңүздөргө | өтүмдүүсүнө |
| Винительный | өтүмдүүмдү / өтүмдүүмү | өтүмдүүңдү / өтүмдүүңү | өтүмдүүңүздү | өтүмдүүсүн | өтүмдүүбүздү | өтүмдүүңөрдү | өтүмдүүңүздөрдү | өтүмдүүсүн |
| Местный | өтүмдүүмдө | өтүмдүүңдө | өтүмдүүңүздө | өтүмдүүсүндө | өтүмдүүбүздө | өтүмдүүңөрдө | өтүмдүүңүздөрдө | өтүмдүүсүндө |
| Исходный | өтүмдүүмдөн / өтүмдүүмөн | өтүмдүүңдөн / өтүмдүүңөн | өтүмдүүңүздөн | өтүмдүүсүнөн | өтүмдүүбүздөн | өтүмдүүңөрдөн | өтүмдүүңүздөрдөн | өтүмдүүсүнөн |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | өтүмдүүлөрүм | өтүмдүүлөрүң | өтүмдүүлөрүңүз | өтүмдүүлөрү | өтүмдүүлөрүбүз | өтүмдүүлөрүңөр | өтүмдүүлөрүңүздөр | өтүмдүүлөрү |
| Родительный | өтүмдүүлөрүмдүн / өтүмдүүлөрүмүн | өтүмдүүлөрүңдүн / өтүмдүүлөрүңүн | өтүмдүүлөрүңүздүн | өтүмдүүлөрүнүн | өтүмдүүлөрүбүздүн | өтүмдүүлөрүңөрдүн | өтүмдүүлөрүңүздөрдүн | өтүмдүүлөрүнүн |
| Дательный | өтүмдүүлөрүмө | өтүмдүүлөрүңө | өтүмдүүлөрүңүзгө | өтүмдүүлөрүнө | өтүмдүүлөрүбүзгө | өтүмдүүлөрүңөргө | өтүмдүүлөрүңүздөргө | өтүмдүүлөрүнө |
| Винительный | өтүмдүүлөрүмдү / өтүмдүүлөрүмү | өтүмдүүлөрүңдү / өтүмдүүлөрүңү | өтүмдүүлөрүңүздү | өтүмдүүлөрүн | өтүмдүүлөрүбүздү | өтүмдүүлөрүңөрдү | өтүмдүүлөрүңүздөрдү | өтүмдүүлөрүн |
| Местный | өтүмдүүлөрүмдө | өтүмдүүлөрүңдө | өтүмдүүлөрүңүздө | өтүмдүүлөрүндө | өтүмдүүлөрүбүздө | өтүмдүүлөрүңөрдө | өтүмдүүлөрүңүздөрдө | өтүмдүүлөрүндө |
| Исходный | өтүмдүүлөрүмдөн / өтүмдүүлөрүмөн | өтүмдүүлөрүңдөн / өтүмдүүлөрүңөн | өтүмдүүлөрүңүздөн | өтүмдүүлөрүнөн | өтүмдүүлөрүбүздөн | өтүмдүүлөрүңөрдөн | өтүмдүүлөрүңүздөрдөн | өтүмдүүлөрүнөн |
Личные окончания (жакталыш) существительных
Правило| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| 1е лицо | өтүмдүүмүн | өтүмдүүбүз |
| 2е лицо | өтүмдүүсүң | өтүмдүүсүңөр |
| 2е лицо (веж.форма) | өтүмдүүсүз | өтүмдүүсүздөр |
| местный · 1е лицо | өтүмдүүдөмүн | өтүмдүүдөбүз |
| местный · 2е лицо | өтүмдүүдөсүң | өтүмдүүдөсүңөр |
| местный · 2е лицо (веж.форма) | өтүмдүүдөсүз | өтүмдүүдөсүздөр |
| исходный · 1е лицо | өтүмдүүдөнмүн | өтүмдүүдөнбүз |
| исходный · 2е лицо | өтүмдүүдөнсүң | өтүмдүүдөнсүңөр |
| исходный · 2е лицо (веж.форма) | өтүмдүүдөнсүз | өтүмдүүдөнсүздөр |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
Степени сравнения Правило
| Степень | |
|---|---|
| Сравнительная степень | өтүмдүүрөөк |