Морфология › саал
саал
Категория падежа Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| Именительный | саал | саалдар |
| Родительный | саалдын | саалдардын |
| Дательный | саалга | саалдарга |
| Винительный | саалды | саалдарды |
| Местный | саалда | саалдарда |
| Исходный | саалдан | саалдардан |
Категория принадлежности Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| я | саалым | саалдарым |
| ты | саалың | саалдарың |
| Вы | саалыңыз | саалдарыңыз |
| он, она | саалы | саалдары |
| мы | саалыбыз | саалдарыбыз |
| вы | саалыңар | саалдарыңар |
| Вы (мн.) | саалыңыздар | саалдарыңыздар |
| они | саалы | саалдары |
| общая принадлежность (-ныкы) | саалдыкы | саалдардыкы |
Склонение с аффиксами принадлежности
Правило| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | саалым | саалың | саалыңыз | саалы | саалыбыз | саалыңар | саалыңыздар | саалы |
| Родительный | саалымдын / саалымын | саалыңдын / саалыңын | саалыңыздын | саалынын | саалыбыздын | саалыңардын | саалыңыздардын | саалынын |
| Дательный | саалыма | саалыңа | саалыңызга | саалына | саалыбызга | саалыңарга | саалыңыздарга | саалына |
| Винительный | саалымды / саалымы | саалыңды / саалыңы | саалыңызды | саалын | саалыбызды | саалыңарды | саалыңыздарды | саалын |
| Местный | саалымда | саалыңда | саалыңызда | саалында | саалыбызда | саалыңарда | саалыңыздарда | саалында |
| Исходный | саалымдан / саалыман | саалыңдан / саалыңан | саалыңыздан | саалынан | саалыбыздан | саалыңардан | саалыңыздардан | саалынан |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | саалдарым | саалдарың | саалдарыңыз | саалдары | саалдарыбыз | саалдарыңар | саалдарыңыздар | саалдары |
| Родительный | саалдарымдын / саалдарымын | саалдарыңдын / саалдарыңын | саалдарыңыздын | саалдарынын | саалдарыбыздын | саалдарыңардын | саалдарыңыздардын | саалдарынын |
| Дательный | саалдарыма | саалдарыңа | саалдарыңызга | саалдарына | саалдарыбызга | саалдарыңарга | саалдарыңыздарга | саалдарына |
| Винительный | саалдарымды / саалдарымы | саалдарыңды / саалдарыңы | саалдарыңызды | саалдарын | саалдарыбызды | саалдарыңарды | саалдарыңыздарды | саалдарын |
| Местный | саалдарымда | саалдарыңда | саалдарыңызда | саалдарында | саалдарыбызда | саалдарыңарда | саалдарыңыздарда | саалдарында |
| Исходный | саалдарымдан / саалдарыман | саалдарыңдан / саалдарыңан | саалдарыңыздан | саалдарынан | саалдарыбыздан | саалдарыңардан | саалдарыңыздардан | саалдарынан |
Личные окончания (жакталыш) существительных
Правило| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| 1е лицо | саалмын | саалбыз |
| 2е лицо | саалсың | саалсыңар |
| 2е лицо (веж.форма) | саалсыз | саалсыздар |
| местный · 1е лицо | саалдамын | саалдабыз |
| местный · 2е лицо | саалдасың | саалдасыңар |
| местный · 2е лицо (веж.форма) | саалдасыз | саалдасыздар |
| исходный · 1е лицо | саалданмын | саалданбыз |
| исходный · 2е лицо | саалдансың | саалдансыңар |
| исходный · 2е лицо (веж.форма) | саалдансыз | саалдансыздар |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
Категория падежа Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| Именительный | саал | саалдар |
| Родительный | саалдын | саалдардын |
| Дательный | саалга | саалдарга |
| Винительный | саалды | саалдарды |
| Местный | саалда | саалдарда |
| Исходный | саалдан | саалдардан |
Демек, ал зат атоочко гана эмес, заттык мааниде колдонулган учурда сын атоочко да, сан атоочко да, ат атоочко да, кыймыл атоочко да, атоочтуктарга да тиешелүү категория болуп эсептелет.
Категория принадлежности Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| я | саалым | саалдарым |
| ты | саалың | саалдарың |
| Вы | саалыңыз | саалдарыңыз |
| он, она | саалы | саалдары |
| мы | саалыбыз | саалдарыбыз |
| вы | саалыңар | саалдарыңар |
| Вы (мн.) | саалыңыздар | саалдарыңыздар |
| они | саалы | саалдары |
| общая принадлежность (-ныкы) | саалдыкы | саалдардыкы |
Склонение с аффиксами принадлежности
Правило| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | саалым | саалың | саалыңыз | саалы | саалыбыз | саалыңар | саалыңыздар | саалы |
| Родительный | саалымдын / саалымын | саалыңдын / саалыңын | саалыңыздын | саалынын | саалыбыздын | саалыңардын | саалыңыздардын | саалынын |
| Дательный | саалыма | саалыңа | саалыңызга | саалына | саалыбызга | саалыңарга | саалыңыздарга | саалына |
| Винительный | саалымды / саалымы | саалыңды / саалыңы | саалыңызды | саалын | саалыбызды | саалыңарды | саалыңыздарды | саалын |
| Местный | саалымда | саалыңда | саалыңызда | саалында | саалыбызда | саалыңарда | саалыңыздарда | саалында |
| Исходный | саалымдан / саалыман | саалыңдан / саалыңан | саалыңыздан | саалынан | саалыбыздан | саалыңардан | саалыңыздардан | саалынан |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | саалдарым | саалдарың | саалдарыңыз | саалдары | саалдарыбыз | саалдарыңар | саалдарыңыздар | саалдары |
| Родительный | саалдарымдын / саалдарымын | саалдарыңдын / саалдарыңын | саалдарыңыздын | саалдарынын | саалдарыбыздын | саалдарыңардын | саалдарыңыздардын | саалдарынын |
| Дательный | саалдарыма | саалдарыңа | саалдарыңызга | саалдарына | саалдарыбызга | саалдарыңарга | саалдарыңыздарга | саалдарына |
| Винительный | саалдарымды / саалдарымы | саалдарыңды / саалдарыңы | саалдарыңызды | саалдарын | саалдарыбызды | саалдарыңарды | саалдарыңыздарды | саалдарын |
| Местный | саалдарымда | саалдарыңда | саалдарыңызда | саалдарында | саалдарыбызда | саалдарыңарда | саалдарыңыздарда | саалдарында |
| Исходный | саалдарымдан / саалдарыман | саалдарыңдан / саалдарыңан | саалдарыңыздан | саалдарынан | саалдарыбыздан | саалдарыңардан | саалдарыңыздардан | саалдарынан |
Личные окончания (жакталыш) существительных
Правило| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| 1е лицо | саалмын | саалбыз |
| 2е лицо | саалсың | саалсыңар |
| 2е лицо (веж.форма) | саалсыз | саалсыздар |
| местный · 1е лицо | саалдамын | саалдабыз |
| местный · 2е лицо | саалдасың | саалдасыңар |
| местный · 2е лицо (веж.форма) | саалдасыз | саалдасыздар |
| исходный · 1е лицо | саалданмын | саалданбыз |
| исходный · 2е лицо | саалдансың | саалдансыңар |
| исходный · 2е лицо (веж.форма) | саалдансыз | саалдансыздар |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
Степени сравнения Правило
| Степень | |
|---|---|
| Сравнительная степень | саалыраак |
саал-
Спряжение глагола Правило
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Будущее определенное время | сааламын / саалам | сааласың | сааласыз | саалат | саалабыз | сааласыңар | сааласыздар | саалышат / саалат |
| Прошедшее определенное время | саалдым | саалдың | саалдыңыз | саалды | саалдык | саалдыңар | саалдыңыздар | саалышты / саалды |
| Прошедщее неопределенное время | саалганмын / саалгамын / саалгам | саалгансың | саалгансыз | саалган | саалганбыз | саалгансыңар | саалгансыздар | саалган |
| Прошедшее субъективное время | саалыптырмын / саалыпмын | саалыптырсың / саалыпсың | саалыптырсыз / саалыпсыз | саалыптыр | саалыптырбыз / саалыппыз | саалыптырсыңар / саалыпсыңар | саалыптырсыздар / саалыпсыздар | саалышыптыр / саалыптыр |
| Прошедшее длительное | саалчумун | саалчусуң | саалчусуз | саалчу | саалчубуз | саалчусуңар | саалчусуздар | саалчу |
| Неопределенное будущее время | саалармын | сааларсың | сааларсыз | саалар | сааларбыз | сааларсыңар | сааларсыздар | саалар |
| Условное наклонение | саалсам | саалсаң | саалсаңыз | саалса | саалсак | саалсаңар | саалсаңыздар | саалышса / саалса |
| Желательное наклонение | саалгым | саалгың | саалгыңыз | саалгысы | саалгыбыз | саалгыңар | саалгыңыздар | саалгысы |
| Повелительное наклонение | саалайын | саал | саалыңыз | саалсын | саалалы | саалгыла | саалыңыздар | саалсын |
| Наклонение намерения | саалмакчымын / саалмакмын | саалмакчысың / саалмаксың | саалмакчысыз / саалмаксыз | саалмакчы / саалмак | саалмакчыбыз / саалмакпыз | саалмакчысыңар / саалмаксыңар | саалмакчысыздар / саалмаксыздар | саалмакчы / саалмак |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Будущее определенное время | саалбаймын / саалбайм | саалбайсың | саалбайсыз | саалбайт | саалбайбыз | саалбайсыңар | саалбайсыздар | саалышпайт / саалбайт |
| Прошедшее определенное время | саалбадым | саалбадың | саалбадыңыз | саалбады | саалбадык | саалбадыңар | саалбадыңыздар | саалышпады / саалбады |
| Прошедщее неопределенное время | саалбаганмын | саалбагансың | саалбагансыз | саалбаган | саалбаганбыз | саалбагансыңар | саалбагансыздар | саалбаган |
| Прошедшее субъективное время | саалбаптырмын | саалбаптырсың | саалбаптырсыз | саалбаптыр | саалбаптырбыз | саалбаптырсыңар | саалбаптырсыздар | саалбаптыр |
| Неопределенное будущее время | саалбасмын | саалбассың | саалбассыз | саалбас | саалбаспыз | — | — | саалбас |
| Условное наклонение | саалбасам | саалбасаң | саалбасаңыз | саалбаса | саалбасак | саалбасаңар | саалбасаңыздар | саалышпаса / саалбаса |
| Повелительное наклонение | саалбайын | саалба | саалбаңыз | саалбасын | саалбайлы | саалбагыла | саалбаңыздар | саалбасын |
Отглагольное существительное Правило
| Форма | |
|---|---|
| -уу | саалуу |
| -ыш | саалыш |
| -мак | саалмак |
| -май | саалмай |
| -баш | саалбаш |
Причастие Правило
| Форма | |
|---|---|
| -ган | саалган |
| -ар | саалар |
| -бас | саалбас |
| -уучу | саалуучу |
| -чу | саалчу |
Деепричастие Правило
| Форма | |
|---|---|
| -а, -й | саала |
| -ып | саалып |
| -ганы | саалганы |
| -ганча | саалганча |
| -гыча | саалгыча |
| -майынча | саалмайынча |