Морфология › себүү
себүү
Категория падежа Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| Именительный | себүү | себүүлөр |
| Родительный | себүүнүн | себүүлөрдүн |
| Дательный | себүүгө | себүүлөргө |
| Винительный | себүүнү | себүүлөрдү |
| Местный | себүүдө | себүүлөрдө |
| Исходный | себүүдөн | себүүлөрдөн |
Категория принадлежности Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| я | себүүм | себүүлөрүм |
| ты | себүүң | себүүлөрүң |
| Вы | себүүңүз | себүүлөрүңүз |
| он, она | себүүсү | себүүлөрү |
| мы | себүүбүз | себүүлөрүбүз |
| вы | себүүңөр | себүүлөрүңөр |
| Вы (мн.) | себүүңүздөр | себүүлөрүңүздөр |
| они | себүүсү | себүүлөрү |
| общая принадлежность (-ныкы) | себүүнүкү | себүүлөрдүкү |
Склонение с аффиксами принадлежности
Правило| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | себүүм | себүүң | себүүңүз | себүүсү | себүүбүз | себүүңөр | себүүңүздөр | себүүсү |
| Родительный | себүүмдүн / себүүмүн | себүүңдүн / себүүңүн | себүүңүздүн | себүүсүнүн | себүүбүздүн | себүүңөрдүн | себүүңүздөрдүн | себүүсүнүн |
| Дательный | себүүмө | себүүңө | себүүңүзгө | себүүсүнө | себүүбүзгө | себүүңөргө | себүүңүздөргө | себүүсүнө |
| Винительный | себүүмдү / себүүмү | себүүңдү / себүүңү | себүүңүздү | себүүсүн | себүүбүздү | себүүңөрдү | себүүңүздөрдү | себүүсүн |
| Местный | себүүмдө | себүүңдө | себүүңүздө | себүүсүндө | себүүбүздө | себүүңөрдө | себүүңүздөрдө | себүүсүндө |
| Исходный | себүүмдөн / себүүмөн | себүүңдөн / себүүңөн | себүүңүздөн | себүүсүнөн | себүүбүздөн | себүүңөрдөн | себүүңүздөрдөн | себүүсүнөн |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | себүүлөрүм | себүүлөрүң | себүүлөрүңүз | себүүлөрү | себүүлөрүбүз | себүүлөрүңөр | себүүлөрүңүздөр | себүүлөрү |
| Родительный | себүүлөрүмдүн / себүүлөрүмүн | себүүлөрүңдүн / себүүлөрүңүн | себүүлөрүңүздүн | себүүлөрүнүн | себүүлөрүбүздүн | себүүлөрүңөрдүн | себүүлөрүңүздөрдүн | себүүлөрүнүн |
| Дательный | себүүлөрүмө | себүүлөрүңө | себүүлөрүңүзгө | себүүлөрүнө | себүүлөрүбүзгө | себүүлөрүңөргө | себүүлөрүңүздөргө | себүүлөрүнө |
| Винительный | себүүлөрүмдү / себүүлөрүмү | себүүлөрүңдү / себүүлөрүңү | себүүлөрүңүздү | себүүлөрүн | себүүлөрүбүздү | себүүлөрүңөрдү | себүүлөрүңүздөрдү | себүүлөрүн |
| Местный | себүүлөрүмдө | себүүлөрүңдө | себүүлөрүңүздө | себүүлөрүндө | себүүлөрүбүздө | себүүлөрүңөрдө | себүүлөрүңүздөрдө | себүүлөрүндө |
| Исходный | себүүлөрүмдөн / себүүлөрүмөн | себүүлөрүңдөн / себүүлөрүңөн | себүүлөрүңүздөн | себүүлөрүнөн | себүүлөрүбүздөн | себүүлөрүңөрдөн | себүүлөрүңүздөрдөн | себүүлөрүнөн |
Личные окончания (жакталыш) существительных
Правило| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| 1е лицо | себүүмүн | себүүбүз |
| 2е лицо | себүүсүң | себүүсүңөр |
| 2е лицо (веж.форма) | себүүсүз | себүүсүздөр |
| местный · 1е лицо | себүүдөмүн | себүүдөбүз |
| местный · 2е лицо | себүүдөсүң | себүүдөсүңөр |
| местный · 2е лицо (веж.форма) | себүүдөсүз | себүүдөсүздөр |
| исходный · 1е лицо | себүүдөнмүн | себүүдөнбүз |
| исходный · 2е лицо | себүүдөнсүң | себүүдөнсүңөр |
| исходный · 2е лицо (веж.форма) | себүүдөнсүз | себүүдөнсүздөр |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
Категория падежа Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| Именительный | себүү | себүүлөр |
| Родительный | себүүнүн | себүүлөрдүн |
| Дательный | себүүгө | себүүлөргө |
| Винительный | себүүнү | себүүлөрдү |
| Местный | себүүдө | себүүлөрдө |
| Исходный | себүүдөн | себүүлөрдөн |
Демек, ал зат атоочко гана эмес, заттык мааниде колдонулган учурда сын атоочко да, сан атоочко да, ат атоочко да, кыймыл атоочко да, атоочтуктарга да тиешелүү категория болуп эсептелет.
Категория принадлежности Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| я | себүүм | себүүлөрүм |
| ты | себүүң | себүүлөрүң |
| Вы | себүүңүз | себүүлөрүңүз |
| он, она | себүүсү | себүүлөрү |
| мы | себүүбүз | себүүлөрүбүз |
| вы | себүүңөр | себүүлөрүңөр |
| Вы (мн.) | себүүңүздөр | себүүлөрүңүздөр |
| они | себүүсү | себүүлөрү |
| общая принадлежность (-ныкы) | себүүнүкү | себүүлөрдүкү |
Склонение с аффиксами принадлежности
Правило| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | себүүм | себүүң | себүүңүз | себүүсү | себүүбүз | себүүңөр | себүүңүздөр | себүүсү |
| Родительный | себүүмдүн / себүүмүн | себүүңдүн / себүүңүн | себүүңүздүн | себүүсүнүн | себүүбүздүн | себүүңөрдүн | себүүңүздөрдүн | себүүсүнүн |
| Дательный | себүүмө | себүүңө | себүүңүзгө | себүүсүнө | себүүбүзгө | себүүңөргө | себүүңүздөргө | себүүсүнө |
| Винительный | себүүмдү / себүүмү | себүүңдү / себүүңү | себүүңүздү | себүүсүн | себүүбүздү | себүүңөрдү | себүүңүздөрдү | себүүсүн |
| Местный | себүүмдө | себүүңдө | себүүңүздө | себүүсүндө | себүүбүздө | себүүңөрдө | себүүңүздөрдө | себүүсүндө |
| Исходный | себүүмдөн / себүүмөн | себүүңдөн / себүүңөн | себүүңүздөн | себүүсүнөн | себүүбүздөн | себүүңөрдөн | себүүңүздөрдөн | себүүсүнөн |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | себүүлөрүм | себүүлөрүң | себүүлөрүңүз | себүүлөрү | себүүлөрүбүз | себүүлөрүңөр | себүүлөрүңүздөр | себүүлөрү |
| Родительный | себүүлөрүмдүн / себүүлөрүмүн | себүүлөрүңдүн / себүүлөрүңүн | себүүлөрүңүздүн | себүүлөрүнүн | себүүлөрүбүздүн | себүүлөрүңөрдүн | себүүлөрүңүздөрдүн | себүүлөрүнүн |
| Дательный | себүүлөрүмө | себүүлөрүңө | себүүлөрүңүзгө | себүүлөрүнө | себүүлөрүбүзгө | себүүлөрүңөргө | себүүлөрүңүздөргө | себүүлөрүнө |
| Винительный | себүүлөрүмдү / себүүлөрүмү | себүүлөрүңдү / себүүлөрүңү | себүүлөрүңүздү | себүүлөрүн | себүүлөрүбүздү | себүүлөрүңөрдү | себүүлөрүңүздөрдү | себүүлөрүн |
| Местный | себүүлөрүмдө | себүүлөрүңдө | себүүлөрүңүздө | себүүлөрүндө | себүүлөрүбүздө | себүүлөрүңөрдө | себүүлөрүңүздөрдө | себүүлөрүндө |
| Исходный | себүүлөрүмдөн / себүүлөрүмөн | себүүлөрүңдөн / себүүлөрүңөн | себүүлөрүңүздөн | себүүлөрүнөн | себүүлөрүбүздөн | себүүлөрүңөрдөн | себүүлөрүңүздөрдөн | себүүлөрүнөн |
Личные окончания (жакталыш) существительных
Правило| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| 1е лицо | себүүмүн | себүүбүз |
| 2е лицо | себүүсүң | себүүсүңөр |
| 2е лицо (веж.форма) | себүүсүз | себүүсүздөр |
| местный · 1е лицо | себүүдөмүн | себүүдөбүз |
| местный · 2е лицо | себүүдөсүң | себүүдөсүңөр |
| местный · 2е лицо (веж.форма) | себүүдөсүз | себүүдөсүздөр |
| исходный · 1е лицо | себүүдөнмүн | себүүдөнбүз |
| исходный · 2е лицо | себүүдөнсүң | себүүдөнсүңөр |
| исходный · 2е лицо (веж.форма) | себүүдөнсүз | себүүдөнсүздөр |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.