Морфология › шаа
шаа
Категория падежа Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| Именительный | шаа | шаалар |
| Родительный | шаанын | шаалардын |
| Дательный | шаага | шааларга |
| Винительный | шааны | шааларды |
| Местный | шаада | шааларда |
| Исходный | шаадан | шаалардан |
Категория принадлежности Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| я | шаам | шааларым |
| ты | шааң | шааларың |
| Вы | шааңыз | шааларыңыз |
| он, она | шаасы | шаалары |
| мы | шаабыз | шааларыбыз |
| вы | шааңар | шааларыңар |
| Вы (мн.) | шааңыздар | шааларыңыздар |
| они | шаасы | шаалары |
| общая принадлежность (-ныкы) | шааныкы | шаалардыкы |
Склонение с аффиксами принадлежности
Правило| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | шаам | шааң | шааңыз | шаасы | шаабыз | шааңар | шааңыздар | шаасы |
| Родительный | шаамдын / шаамын | шааңдын / шааңын | шааңыздын | шаасынын | шаабыздын | шааңардын | шааңыздардын | шаасынын |
| Дательный | шаама | шааңа | шааңызга | шаасына | шаабызга | шааңарга | шааңыздарга | шаасына |
| Винительный | шаамды / шаамы | шааңды / шааңы | шааңызды | шаасын | шаабызды | шааңарды | шааңыздарды | шаасын |
| Местный | шаамда | шааңда | шааңызда | шаасында | шаабызда | шааңарда | шааңыздарда | шаасында |
| Исходный | шаамдан / шааман | шааңдан / шааңан | шааңыздан | шаасынан | шаабыздан | шааңардан | шааңыздардан | шаасынан |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | шааларым | шааларың | шааларыңыз | шаалары | шааларыбыз | шааларыңар | шааларыңыздар | шаалары |
| Родительный | шааларымдын / шааларымын | шааларыңдын / шааларыңын | шааларыңыздын | шааларынын | шааларыбыздын | шааларыңардын | шааларыңыздардын | шааларынын |
| Дательный | шааларыма | шааларыңа | шааларыңызга | шааларына | шааларыбызга | шааларыңарга | шааларыңыздарга | шааларына |
| Винительный | шааларымды / шааларымы | шааларыңды / шааларыңы | шааларыңызды | шааларын | шааларыбызды | шааларыңарды | шааларыңыздарды | шааларын |
| Местный | шааларымда | шааларыңда | шааларыңызда | шааларында | шааларыбызда | шааларыңарда | шааларыңыздарда | шааларында |
| Исходный | шааларымдан / шааларыман | шааларыңдан / шааларыңан | шааларыңыздан | шааларынан | шааларыбыздан | шааларыңардан | шааларыңыздардан | шааларынан |
Личные окончания (жакталыш) существительных
Правило| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| 1е лицо | шаамын | шаабыз |
| 2е лицо | шаасың | шаасыңар |
| 2е лицо (веж.форма) | шаасыз | шаасыздар |
| местный · 1е лицо | шаадамын | шаадабыз |
| местный · 2е лицо | шаадасың | шаадасыңар |
| местный · 2е лицо (веж.форма) | шаадасыз | шаадасыздар |
| исходный · 1е лицо | шааданмын | шааданбыз |
| исходный · 2е лицо | шаадансың | шаадансыңар |
| исходный · 2е лицо (веж.форма) | шаадансыз | шаадансыздар |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
Категория падежа Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| Именительный | шаа | шаалар |
| Родительный | шаанын | шаалардын |
| Дательный | шаага | шааларга |
| Винительный | шааны | шааларды |
| Местный | шаада | шааларда |
| Исходный | шаадан | шаалардан |
Демек, ал зат атоочко гана эмес, заттык мааниде колдонулган учурда сын атоочко да, сан атоочко да, ат атоочко да, кыймыл атоочко да, атоочтуктарга да тиешелүү категория болуп эсептелет.
Категория принадлежности Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| я | шаам | шааларым |
| ты | шааң | шааларың |
| Вы | шааңыз | шааларыңыз |
| он, она | шаасы | шаалары |
| мы | шаабыз | шааларыбыз |
| вы | шааңар | шааларыңар |
| Вы (мн.) | шааңыздар | шааларыңыздар |
| они | шаасы | шаалары |
| общая принадлежность (-ныкы) | шааныкы | шаалардыкы |
Склонение с аффиксами принадлежности
Правило| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | шаам | шааң | шааңыз | шаасы | шаабыз | шааңар | шааңыздар | шаасы |
| Родительный | шаамдын / шаамын | шааңдын / шааңын | шааңыздын | шаасынын | шаабыздын | шааңардын | шааңыздардын | шаасынын |
| Дательный | шаама | шааңа | шааңызга | шаасына | шаабызга | шааңарга | шааңыздарга | шаасына |
| Винительный | шаамды / шаамы | шааңды / шааңы | шааңызды | шаасын | шаабызды | шааңарды | шааңыздарды | шаасын |
| Местный | шаамда | шааңда | шааңызда | шаасында | шаабызда | шааңарда | шааңыздарда | шаасында |
| Исходный | шаамдан / шааман | шааңдан / шааңан | шааңыздан | шаасынан | шаабыздан | шааңардан | шааңыздардан | шаасынан |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | шааларым | шааларың | шааларыңыз | шаалары | шааларыбыз | шааларыңар | шааларыңыздар | шаалары |
| Родительный | шааларымдын / шааларымын | шааларыңдын / шааларыңын | шааларыңыздын | шааларынын | шааларыбыздын | шааларыңардын | шааларыңыздардын | шааларынын |
| Дательный | шааларыма | шааларыңа | шааларыңызга | шааларына | шааларыбызга | шааларыңарга | шааларыңыздарга | шааларына |
| Винительный | шааларымды / шааларымы | шааларыңды / шааларыңы | шааларыңызды | шааларын | шааларыбызды | шааларыңарды | шааларыңыздарды | шааларын |
| Местный | шааларымда | шааларыңда | шааларыңызда | шааларында | шааларыбызда | шааларыңарда | шааларыңыздарда | шааларында |
| Исходный | шааларымдан / шааларыман | шааларыңдан / шааларыңан | шааларыңыздан | шааларынан | шааларыбыздан | шааларыңардан | шааларыңыздардан | шааларынан |
Личные окончания (жакталыш) существительных
Правило| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| 1е лицо | шаамын | шаабыз |
| 2е лицо | шаасың | шаасыңар |
| 2е лицо (веж.форма) | шаасыз | шаасыздар |
| местный · 1е лицо | шаадамын | шаадабыз |
| местный · 2е лицо | шаадасың | шаадасыңар |
| местный · 2е лицо (веж.форма) | шаадасыз | шаадасыздар |
| исходный · 1е лицо | шааданмын | шааданбыз |
| исходный · 2е лицо | шаадансың | шаадансыңар |
| исходный · 2е лицо (веж.форма) | шаадансыз | шаадансыздар |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
Степени сравнения Правило
| Степень | |
|---|---|
| Сравнительная степень | шаараак |