Морфология › шал
шал
Категория падежа Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| Именительный | шал | шалдар |
| Родительный | шалдын | шалдардын |
| Дательный | шалга | шалдарга |
| Винительный | шалды | шалдарды |
| Местный | шалда | шалдарда |
| Исходный | шалдан | шалдардан |
Категория принадлежности Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| я | шалым | шалдарым |
| ты | шалың | шалдарың |
| Вы | шалыңыз | шалдарыңыз |
| он, она | шалы | шалдары |
| мы | шалыбыз | шалдарыбыз |
| вы | шалыңар | шалдарыңар |
| Вы (мн.) | шалыңыздар | шалдарыңыздар |
| они | шалы | шалдары |
| общая принадлежность (-ныкы) | шалдыкы | шалдардыкы |
Склонение с аффиксами принадлежности
Правило| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | шалым | шалың | шалыңыз | шалы | шалыбыз | шалыңар | шалыңыздар | шалы |
| Родительный | шалымдын / шалымын | шалыңдын / шалыңын | шалыңыздын | шалынын | шалыбыздын | шалыңардын | шалыңыздардын | шалынын |
| Дательный | шалыма | шалыңа | шалыңызга | шалына | шалыбызга | шалыңарга | шалыңыздарга | шалына |
| Винительный | шалымды / шалымы | шалыңды / шалыңы | шалыңызды | шалын | шалыбызды | шалыңарды | шалыңыздарды | шалын |
| Местный | шалымда | шалыңда | шалыңызда | шалында | шалыбызда | шалыңарда | шалыңыздарда | шалында |
| Исходный | шалымдан / шалыман | шалыңдан / шалыңан | шалыңыздан | шалынан | шалыбыздан | шалыңардан | шалыңыздардан | шалынан |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | шалдарым | шалдарың | шалдарыңыз | шалдары | шалдарыбыз | шалдарыңар | шалдарыңыздар | шалдары |
| Родительный | шалдарымдын / шалдарымын | шалдарыңдын / шалдарыңын | шалдарыңыздын | шалдарынын | шалдарыбыздын | шалдарыңардын | шалдарыңыздардын | шалдарынын |
| Дательный | шалдарыма | шалдарыңа | шалдарыңызга | шалдарына | шалдарыбызга | шалдарыңарга | шалдарыңыздарга | шалдарына |
| Винительный | шалдарымды / шалдарымы | шалдарыңды / шалдарыңы | шалдарыңызды | шалдарын | шалдарыбызды | шалдарыңарды | шалдарыңыздарды | шалдарын |
| Местный | шалдарымда | шалдарыңда | шалдарыңызда | шалдарында | шалдарыбызда | шалдарыңарда | шалдарыңыздарда | шалдарында |
| Исходный | шалдарымдан / шалдарыман | шалдарыңдан / шалдарыңан | шалдарыңыздан | шалдарынан | шалдарыбыздан | шалдарыңардан | шалдарыңыздардан | шалдарынан |
Личные окончания (жакталыш) существительных
Правило| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| 1е лицо | шалмын | шалбыз |
| 2е лицо | шалсың | шалсыңар |
| 2е лицо (веж.форма) | шалсыз | шалсыздар |
| местный · 1е лицо | шалдамын | шалдабыз |
| местный · 2е лицо | шалдасың | шалдасыңар |
| местный · 2е лицо (веж.форма) | шалдасыз | шалдасыздар |
| исходный · 1е лицо | шалданмын | шалданбыз |
| исходный · 2е лицо | шалдансың | шалдансыңар |
| исходный · 2е лицо (веж.форма) | шалдансыз | шалдансыздар |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
Категория падежа Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| Именительный | шал | шалдар |
| Родительный | шалдын | шалдардын |
| Дательный | шалга | шалдарга |
| Винительный | шалды | шалдарды |
| Местный | шалда | шалдарда |
| Исходный | шалдан | шалдардан |
Демек, ал зат атоочко гана эмес, заттык мааниде колдонулган учурда сын атоочко да, сан атоочко да, ат атоочко да, кыймыл атоочко да, атоочтуктарга да тиешелүү категория болуп эсептелет.
Категория принадлежности Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| я | шалым | шалдарым |
| ты | шалың | шалдарың |
| Вы | шалыңыз | шалдарыңыз |
| он, она | шалы | шалдары |
| мы | шалыбыз | шалдарыбыз |
| вы | шалыңар | шалдарыңар |
| Вы (мн.) | шалыңыздар | шалдарыңыздар |
| они | шалы | шалдары |
| общая принадлежность (-ныкы) | шалдыкы | шалдардыкы |
Склонение с аффиксами принадлежности
Правило| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | шалым | шалың | шалыңыз | шалы | шалыбыз | шалыңар | шалыңыздар | шалы |
| Родительный | шалымдын / шалымын | шалыңдын / шалыңын | шалыңыздын | шалынын | шалыбыздын | шалыңардын | шалыңыздардын | шалынын |
| Дательный | шалыма | шалыңа | шалыңызга | шалына | шалыбызга | шалыңарга | шалыңыздарга | шалына |
| Винительный | шалымды / шалымы | шалыңды / шалыңы | шалыңызды | шалын | шалыбызды | шалыңарды | шалыңыздарды | шалын |
| Местный | шалымда | шалыңда | шалыңызда | шалында | шалыбызда | шалыңарда | шалыңыздарда | шалында |
| Исходный | шалымдан / шалыман | шалыңдан / шалыңан | шалыңыздан | шалынан | шалыбыздан | шалыңардан | шалыңыздардан | шалынан |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | шалдарым | шалдарың | шалдарыңыз | шалдары | шалдарыбыз | шалдарыңар | шалдарыңыздар | шалдары |
| Родительный | шалдарымдын / шалдарымын | шалдарыңдын / шалдарыңын | шалдарыңыздын | шалдарынын | шалдарыбыздын | шалдарыңардын | шалдарыңыздардын | шалдарынын |
| Дательный | шалдарыма | шалдарыңа | шалдарыңызга | шалдарына | шалдарыбызга | шалдарыңарга | шалдарыңыздарга | шалдарына |
| Винительный | шалдарымды / шалдарымы | шалдарыңды / шалдарыңы | шалдарыңызды | шалдарын | шалдарыбызды | шалдарыңарды | шалдарыңыздарды | шалдарын |
| Местный | шалдарымда | шалдарыңда | шалдарыңызда | шалдарында | шалдарыбызда | шалдарыңарда | шалдарыңыздарда | шалдарында |
| Исходный | шалдарымдан / шалдарыман | шалдарыңдан / шалдарыңан | шалдарыңыздан | шалдарынан | шалдарыбыздан | шалдарыңардан | шалдарыңыздардан | шалдарынан |
Личные окончания (жакталыш) существительных
Правило| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| 1е лицо | шалмын | шалбыз |
| 2е лицо | шалсың | шалсыңар |
| 2е лицо (веж.форма) | шалсыз | шалсыздар |
| местный · 1е лицо | шалдамын | шалдабыз |
| местный · 2е лицо | шалдасың | шалдасыңар |
| местный · 2е лицо (веж.форма) | шалдасыз | шалдасыздар |
| исходный · 1е лицо | шалданмын | шалданбыз |
| исходный · 2е лицо | шалдансың | шалдансыңар |
| исходный · 2е лицо (веж.форма) | шалдансыз | шалдансыздар |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
Степени сравнения Правило
| Степень | |
|---|---|
| Сравнительная степень | шалыраак |