Морфология › шаты
шаты
Категория падежа Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| Именительный | шаты | шатылар |
| Родительный | шатынын | шатылардын |
| Дательный | шатыга | шатыларга |
| Винительный | шатыны | шатыларды |
| Местный | шатыда | шатыларда |
| Исходный | шатыдан | шатылардан |
Категория принадлежности Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| я | шатым | шатыларым |
| ты | шатың | шатыларың |
| Вы | шатыңыз | шатыларыңыз |
| он, она | шатысы | шатылары |
| мы | шатыбыз | шатыларыбыз |
| вы | шатыңар | шатыларыңар |
| Вы (мн.) | шатыңыздар | шатыларыңыздар |
| они | шатысы | шатылары |
| общая принадлежность (-ныкы) | шатыныкы | шатылардыкы |
Склонение с аффиксами принадлежности
Правило| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | шатым | шатың | шатыңыз | шатысы | шатыбыз | шатыңар | шатыңыздар | шатысы |
| Родительный | шатымдын / шатымын | шатыңдын / шатыңын | шатыңыздын | шатысынын | шатыбыздын | шатыңардын | шатыңыздардын | шатысынын |
| Дательный | шатыма | шатыңа | шатыңызга | шатысына | шатыбызга | шатыңарга | шатыңыздарга | шатысына |
| Винительный | шатымды / шатымы | шатыңды / шатыңы | шатыңызды | шатысын | шатыбызды | шатыңарды | шатыңыздарды | шатысын |
| Местный | шатымда | шатыңда | шатыңызда | шатысында | шатыбызда | шатыңарда | шатыңыздарда | шатысында |
| Исходный | шатымдан / шатыман | шатыңдан / шатыңан | шатыңыздан | шатысынан | шатыбыздан | шатыңардан | шатыңыздардан | шатысынан |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | шатыларым | шатыларың | шатыларыңыз | шатылары | шатыларыбыз | шатыларыңар | шатыларыңыздар | шатылары |
| Родительный | шатыларымдын / шатыларымын | шатыларыңдын / шатыларыңын | шатыларыңыздын | шатыларынын | шатыларыбыздын | шатыларыңардын | шатыларыңыздардын | шатыларынын |
| Дательный | шатыларыма | шатыларыңа | шатыларыңызга | шатыларына | шатыларыбызга | шатыларыңарга | шатыларыңыздарга | шатыларына |
| Винительный | шатыларымды / шатыларымы | шатыларыңды / шатыларыңы | шатыларыңызды | шатыларын | шатыларыбызды | шатыларыңарды | шатыларыңыздарды | шатыларын |
| Местный | шатыларымда | шатыларыңда | шатыларыңызда | шатыларында | шатыларыбызда | шатыларыңарда | шатыларыңыздарда | шатыларында |
| Исходный | шатыларымдан / шатыларыман | шатыларыңдан / шатыларыңан | шатыларыңыздан | шатыларынан | шатыларыбыздан | шатыларыңардан | шатыларыңыздардан | шатыларынан |
Личные окончания (жакталыш) существительных
Правило| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| 1е лицо | шатымын | шатыбыз |
| 2е лицо | шатысың | шатысыңар |
| 2е лицо (веж.форма) | шатысыз | шатысыздар |
| местный · 1е лицо | шатыдамын | шатыдабыз |
| местный · 2е лицо | шатыдасың | шатыдасыңар |
| местный · 2е лицо (веж.форма) | шатыдасыз | шатыдасыздар |
| исходный · 1е лицо | шатыданмын | шатыданбыз |
| исходный · 2е лицо | шатыдансың | шатыдансыңар |
| исходный · 2е лицо (веж.форма) | шатыдансыз | шатыдансыздар |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
Категория падежа Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| Именительный | шаты | шатылар |
| Родительный | шатынын | шатылардын |
| Дательный | шатыга | шатыларга |
| Винительный | шатыны | шатыларды |
| Местный | шатыда | шатыларда |
| Исходный | шатыдан | шатылардан |
Демек, ал зат атоочко гана эмес, заттык мааниде колдонулган учурда сын атоочко да, сан атоочко да, ат атоочко да, кыймыл атоочко да, атоочтуктарга да тиешелүү категория болуп эсептелет.
Категория принадлежности Правило
| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| я | шатым | шатыларым |
| ты | шатың | шатыларың |
| Вы | шатыңыз | шатыларыңыз |
| он, она | шатысы | шатылары |
| мы | шатыбыз | шатыларыбыз |
| вы | шатыңар | шатыларыңар |
| Вы (мн.) | шатыңыздар | шатыларыңыздар |
| они | шатысы | шатылары |
| общая принадлежность (-ныкы) | шатыныкы | шатылардыкы |
Склонение с аффиксами принадлежности
Правило| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | шатым | шатың | шатыңыз | шатысы | шатыбыз | шатыңар | шатыңыздар | шатысы |
| Родительный | шатымдын / шатымын | шатыңдын / шатыңын | шатыңыздын | шатысынын | шатыбыздын | шатыңардын | шатыңыздардын | шатысынын |
| Дательный | шатыма | шатыңа | шатыңызга | шатысына | шатыбызга | шатыңарга | шатыңыздарга | шатысына |
| Винительный | шатымды / шатымы | шатыңды / шатыңы | шатыңызды | шатысын | шатыбызды | шатыңарды | шатыңыздарды | шатысын |
| Местный | шатымда | шатыңда | шатыңызда | шатысында | шатыбызда | шатыңарда | шатыңыздарда | шатысында |
| Исходный | шатымдан / шатыман | шатыңдан / шатыңан | шатыңыздан | шатысынан | шатыбыздан | шатыңардан | шатыңыздардан | шатысынан |
| Единственное число | Множественное число | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| я | ты | Вы | он, она | мы | вы | Вы (мн.) | они | |
| Именительный | шатыларым | шатыларың | шатыларыңыз | шатылары | шатыларыбыз | шатыларыңар | шатыларыңыздар | шатылары |
| Родительный | шатыларымдын / шатыларымын | шатыларыңдын / шатыларыңын | шатыларыңыздын | шатыларынын | шатыларыбыздын | шатыларыңардын | шатыларыңыздардын | шатыларынын |
| Дательный | шатыларыма | шатыларыңа | шатыларыңызга | шатыларына | шатыларыбызга | шатыларыңарга | шатыларыңыздарга | шатыларына |
| Винительный | шатыларымды / шатыларымы | шатыларыңды / шатыларыңы | шатыларыңызды | шатыларын | шатыларыбызды | шатыларыңарды | шатыларыңыздарды | шатыларын |
| Местный | шатыларымда | шатыларыңда | шатыларыңызда | шатыларында | шатыларыбызда | шатыларыңарда | шатыларыңыздарда | шатыларында |
| Исходный | шатыларымдан / шатыларыман | шатыларыңдан / шатыларыңан | шатыларыңыздан | шатыларынан | шатыларыбыздан | шатыларыңардан | шатыларыңыздардан | шатыларынан |
Личные окончания (жакталыш) существительных
Правило| Единственное число | Множественное число | |
|---|---|---|
| 1е лицо | шатымын | шатыбыз |
| 2е лицо | шатысың | шатысыңар |
| 2е лицо (веж.форма) | шатысыз | шатысыздар |
| местный · 1е лицо | шатыдамын | шатыдабыз |
| местный · 2е лицо | шатыдасың | шатыдасыңар |
| местный · 2е лицо (веж.форма) | шатыдасыз | шатыдасыздар |
| исходный · 1е лицо | шатыданмын | шатыданбыз |
| исходный · 2е лицо | шатыдансың | шатыдансыңар |
| исходный · 2е лицо (веж.форма) | шатыдансыз | шатыдансыздар |
Адамзаттык эмес зат атоочтор жак боюнча өзгөрбөйт, башкача айтканда, жакталбайт.
Степени сравнения Правило
| Степень | |
|---|---|
| Сравнительная степень | шатыраак |